V SA/Wa 686/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na opłacenie wpisu od skargi i innych kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, zamieszkują u syna i ponoszą z tego tytułu następujące koszty: opał – 500 zł /rok, utrzymanie starego samochodu i ubezpieczenie – 300 zł /rok, paliwo – 50 zł /m-c , leki – 300 zł /m-c, woda - 30 zł /m-c, prąd - 80 zł /m-c, śmieci - 27 zł /m-c, telefon – 60 zł/ m-c, kredyt na kosiarkę do trawy – 120 zł /m-c. Skarżący wraz żoną utrzymują się ze świadczeń rentowych w łącznej wysokości 1440 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego i jego żony jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość dochodów w rodzinie skarżącego, składającej się z 2 osób wynosi obecnie 1400 zł, co z uwzględnieniem wskazanych kosztów (około 733 zł bez wyżywienia) pozwala wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.