V SA/Wa 686/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-04

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), która została wypłacona na podstawie decyzji ostatecznie uchylonej, stanowi kwotę nienależnie pobraną, podlegającą zwrotowi?
Ratio decidendi
Kwota płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wypłacona na podstawie decyzji ostatecznie uchylonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stanowi kwotę nienależnie pobraną i podlega zwrotowi. Organ ma obowiązek ustalić kwotę nienależnie pobranych płatności, a sposób jej obliczenia, w tym naliczenie odsetek, powinien być zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. otrzymał płatności z tytułu ONW na rok 2004. Następnie przekazał grunty rolne synowi, co spowodowało uchylenie decyzji o przyznaniu płatności i odmowę ich przyznania. Po prawomocnym wyroku WSA w Olsztynie uchylającym decyzję o odmowie przyznania płatności, organ ponownie wszczął postępowanie i wydał decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i działanie na jego szkodę. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. oddala skargę Przedmiotem skargi Z. K. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2011r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia ...12.2010r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Z. K. w dniu ...06. 2004r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w I. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 oświadczając, że w roku 2004 strona prowadziła działalność rolniczą na działkach rolnych o łącznej powierzchni ... ha. Decyzją z dnia ...12.2004r. Kierownik BP ARiMR w I. orzekł o przyznaniu płatności z tytułu ONW w wysokości ... zł do deklarowanej powierzchni ... ha. Powyższą płatność zrealizowano w dniu ...02. 2005r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego. Z dniem otrzymania płatności rozpoczęło się 5-cio letnie zobowiązanie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni ... ha. W kolejnych latach producent nie składał wniosków o płatności z tytułu ONW. W dniu ...01.2008r. Kierownik BP ARiMR w Iławie skierował do rolnika wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie kontynuacji prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych zobowiązaniem 5-cio letnim ONW. W dniu ...01. 2008r. Strona dołączyła dokumenty: Oświadczenie przejmującego działki rolne, oświadczenie o powodach zaniechania prowadzenia działalności rolniczej oraz kopię wypisu aktu notarialnego – umowy dożywocia z dnia ...06. 2004r., na podstawie których stwierdzono, że Z. K. przekazał synowi M. K. wszystkie grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności z 2004r. Decyzją z dnia ...11.2008r. Dyrektor ... OR ARiMR w ... ustalił Z. K. kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w wysokości ... zł. Strona złożyła do Prezesa ARiMR wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu ...04. 2009r. Kierownik BP ARiMR w Iławie wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności za rok 2004. Wobec powyższego, Prezes ARiMR w dniu ...04. 2009r. zawiesił toczące się postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW. Decyzją z dnia ...07.2009r. Kierownik BP ARiMR w I. wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu ONW. W wyniku wniesionego przez stronę odwołania, Dyrektor ... OR ARiMR w ... wydał w dniu ...08. 2009r. decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Z. K. od tej decyzji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który ją oddalił. Wyrok WSA stał się prawomocny z dniem 16. 03. 2010r. Postanowieniem z dnia ...06.2010r. Dyrektor ... OR ARiMR w ... podjął zawieszone postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW. W wyniku tego decyzją z dnia ...07.2010r. Dyrektor ... OR ARiMR w ... uchylił decyzję nr ... z dnia ...11.2008r. i umorzył postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powodem takiego rozstrzygnięcia było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Kierownika BP ARiMR w I. o przyznaniu płatności za rok 2004. W dniu ...11.2010r. Kierownik BP ARiMR w I. ponownie wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW. Decyzją z dnia ...12. 2010r. Kierownik BP ARiMR w I. ustalił Z. K. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości ... zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. K. zarzuca organom rutynowy sposób podejścia doi jego sprawy, a tym samym uchybienie art. 7, 8, 9 K.p.a. Podtrzymuje, ze organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania płatności za rok 2004 miał wiedze o fakcie przekazania gospodarstwa na rzecz M. K. przed dniem wydania decyzji z dnia ...12.2004r. i zarzuca organowi działanie na szkodę strony. Decyzją z dnia ...02.2011r.działajac z upoważnienia Prezesa Agencji, Dyrektor ... OR ARiMR w O. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W jej uzasadnieniu organ wskazał na przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.Nr 98, poz. 634, z póź. zm.), dalej: ,,ustawa’’. Podkreślił, iż wobec prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie wydanego w wyniku skargi na decyzje utrzymująca w mocy decyzje Kierownika BP ARiMR w I. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, nie jest zasadne rozważanie w niniejszej sprawie prawidłowości postępowania organów w tamtym postępowaniu. Tym samym kwota płatności wypłacona na mocy pierwszej decyzji, przelana na rachunek bankowy wskazany przez Skarżącego, stała się kwota nienależnie pobraną. Organ podkreślił, że nie zaszły tu przesłanki do uznania, że doszło do przedawnienia (10 lat) ani nie można uznać, że beneficjent działał w dobrej wierze, a wówczas okres przedawnienia ogranicza się do lat 4, powołując się na przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.Urz. WE L 327 z 12.12.2001r, zwanego dalej ,,rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2419/2001). Ponadto organ podniósł, że nie zaistniały również przesłanki o których mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez Skarżącego nienależnie pobranych płatności ONW, gdyż płatność nie została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 w związku z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L nr 141 z 30.04.2004r str. 18 z późn. zm.), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca dana kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Odsetki są obliczane za okres miedzy powiadomieniem a obowiązkiem rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych (art. 49 ust. 3 rozporz. Komisji (WE) 2419 w związku z art. 80 ust. 1 rozporz. Komisji (WE) 796/2004. Organ wskazał także, że na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy do ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Zastosowano tu przepis art. 56 § 2 i § 3 wskazanej wyżej ustawy. Od dnia 09. listopada 2010r. stopa oprocentowania kredytu lombardowego wynosi 12 %, a do dnia 20 stycznia 2011r., wynosi 12,5 %. (wg. Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 04 listopada 2010r. – M.P. 2010r. Nr 83 poz. 993), Obwieszczenie z dnia 21 stycznia 2011r. (M.P. z 2011r., - M.P. z 2011r., Nr 8 poz. 75). Na powyższą decyzję Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę, w której rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podejście do składanych przez niego wyjaśnień w sposób rutynowy, pominiecie w postępowaniu administracyjnym faktu złożenia przez niego aktu notarialnego. Podniósł także, iż został wprowadzony w błąd przez pracowników w BP Agencji, którzy wiedzieli o fakcie przekazania gospodarstwa rolnego synowi. Podkreślił także , że przyznane płatności w całości zostały przeznaczone na rozwój prowadzonego gospodarstwa rolnego. Zarzucił również, że organ uchybił zasadzie prawdy obiektywnej tj. art. 7 k.p.a. oraz zasadzie udzielania stronie informacji prawnej, wyrażoną w art. 9. k.p.a.. W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W powyższym kontekście należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Należy wskazać, że decyzją Kierownika BP ARiMR w I. z dnia ...12. 2004r. przyznano Skarżącemu płatności z tytułu ONW na rok 2004. W dniu ...02.2005r. na rachunek bankowy, wskazany przez producenta rolnego została przelana płatność. Z dniem otrzymania płatności rozpoczęło się 5-cioletnie zobowiązanie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na wszystkich zgłoszonych działkach o łącznej powierzchni ... ha. Aktem notarialnym z dnia ... 06. 2004r. Skarżący przekazał M. K. wszystkie grunty objęte wnioskiem o ONW. W dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności, Skarżący nie był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Dopiero w dniu ...01. 2008r. kopia wypisu aktu notarialnego i odręczne Oświadczenie przejmującego działki rolne zostało dostarczone organowi administracyjnemu. Dalsze działania organu, opisane powyżej, były prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. Wobec utrzymania w mocy przez WSA w Olsztynie decyzji Kierownika BP ARiMR w I. w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności (wyrok prawomocny), Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w ..., działając z upoważnienia Prezesa, miał obowiązek wydać przedmiotowe rozstrzygniecie. Ponieważ nastąpiła odmowa przyznania płatności ONW, a została ona uprzednio przelana na rachunek bankowy syna Skarżącego, M. K., należało uznać, że ta płatność została pobrana nienależnie. Nie ma przy tym znaczenia, że płatność nie została przelana na rachunek Skarżącego, gdyż organ ma obowiązek dokonać przelewu na wskazany przez rolnika rachunek, a w tym przypadku wskazał on rachunek syna. W związku z tym, ewentualne rozliczenia powinny nastąpić miedzy Skarżącym, a jego synem. Podniesione przez Skarżącego argumenty o nie wzięciu pod uwagę przez organ aktu notarialnego, czy też o przeznaczeniu płatności na rozwój gospodarstwa, nie mają w sprawie niniejszej znaczenia. Sąd jeszcze raz podkreśla, ze przedmiotowa sprawa jest wynikiem prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii płatności ONW, dokonanego przez WSA w Olsztynie. W wyniku tego wyroku, pobrana płatność stała się nienależna. Zasadnie zastosowano tu § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z § 9 ust.4 rozporz. Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 22 kwietnia 2004r.), stanowiące o zwrocie pobranej płatności. Także sposób obliczenia kwoty płatności do zwrotu był prawidłowy, zgodny ze wskazanymi w części historycznej uzasadnienia, obowiązującymi przepisami, zarówno unijnymi jak i krajowymi. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przy jej wydawaniu nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego ani naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy , z tego też względu na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło