V SA/Wa 687/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożonym na urzędowym formularzu PPPr. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż kapitał podstawowy Spółki wynosi [...] złotych, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] złotych. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na koniec 2008r. przyniosła ona skumulowaną stratę w wysokości – [...] złotych. W sprawie o sygn. akt V SA/Wa 325/10 Skarżąca wskazała, iż wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym i na produkcję przemysłową w Unii Europejskiej spowodował w Spółce spadek produkcji, zmniejszenie zatrudnienia i ostatecznie zakończenie działalności produkcyjnej. Strategia gospodarcza Spółki, zależy od polityki prowadzonej na szczeblu centralnym w K. gdzie została podjęta decyzja, w ramach restrukturyzacji koncernu, o likwidacji deficytowej działalności polegającej na produkcji telewizorów, w tym u Wnioskodawcy. Zainteresowana stwierdziła, iż jej sytuacja finansowa jest trudna, według stanu na dzień [...] grudnia 2008r. skumulowane straty przewyższały połowę kapitałów. Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę o kontynuowaniu działalności, obecnie tylko handlowej i tylko w kraju. Aktualnie Spółka zagospodarowuje aktywa pozostałe po działalności produkcyjnej (podana w oświadczeniu o majątku wartość środków trwałych może być niższa z powodu cen rynkowych). Ponadto wyjaśniła, iż zatrudnienie w firmie spadło z [...] osób w grudniu 2007 roku, poprzez [...] osób w grudniu 2008 roku do [...] osób w sierpniu 2009 roku (z tej wartości [...] osób przebywa na urlopie macierzyńskim). Na koniec 2009 roku Spółka planuje zysk w kwocie [...] złotych. Wstępna strata na rok 2009 r. wynosi [...] złotych. Skumulowane straty bilansowe wynoszą [...] zł i stanowią ponad [...]% wartości Kapitału Podstawowego. Wskutek decyzji głównego i jedynego udziałowca, z dniem [...] czerwca 2009 r. została zamknięta podstawowa działalność Spółki tj. produkcja [...]. Obecnie Spółka prowadzi w Polsce wyłącznie działalność handlową sprzętem [...] produkcji D. Rozmiary tej działalności, które są uzależnione przede wszystkim od sytuacji na rynku popytu i podaży, nie rekompensują obecnych kosztów Spółki. Obecne koszty Spółki są niewspółmiernie wysokie z uwagi na likwidację działalności produkcyjnej; głównie zagospodarowanie majątku trwałego, zapasów i redukcję zatrudnienia. Wnioskodawca posiada następujące rachunki bankowe w: 1. [...] S.A.: a) złotówkowy [...], b) w [...] ze stanem [...], c) w [...] ze stanem [...], d) w [...] ze stanem [...]; 2. [...] a) złotówkowy ze stanem [...], b) w [...] ze stanem [...]. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie w sprawie V SA/Wa 1980/09 skarżąca nadesłała m.in. opinię i raport biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego sporządzonego w 2008 r., sprawozdanie finansowe za 2008 r., wykaz środków trwałych, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy 2008 (CIT-8) oraz dokumenty potwierdzające stan środków na bieżących rachunkach bankowych na dzień [...] grudnia 2009 r. Pełnomocnik skarżącej spółki załączył do sprawy o sygn. akt: VSA/Wa 316/10 sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe w [...] kwartale roku 2010. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez pełnomocnika do sprawy VSA/Wa 316/10 odnośnie aktualnie prowadzonej działalności handlowej to spółka prowadzi wyłącznie działalność handlową sprzętem [...], za [...] kwartał bieżącego roku uzyskała przychody w kwocie [...] tys. zł., co stanowi jedynie [...]% kwoty analogicznych przychodów za [...] kwartał roku poprzedniego. W [...] kwartale 2009r. sprzedane zostały produkty na kwotę [...] tys. zł. - w roku bieżącym, w związku z zamknięciem produkcji podstawowej - zero. Kryzys na rynku budownictwa i związany z tym niski popyt, co podkreślił pełnomocnik na sprzęt gospodarstwa domowego, szczególnie dotknął spółkę, jako jej strategiczny element dystrybucji. A z uwagi na wysokie skumulowane straty, jak wskazał pełnomocnik wystąpił w spółce podatek CIT. Spółka, co wynika informacji tam przedstawionych nie korzysta z kredytów bankowych, a bieżąca działalność spółki jest finansowana z wpływów ze sprzedaży majątku pozostałego po produkcji. Spółka, jak podał pełnomocnik skarżącego zakłada, że wartość sprzedaży w roku 2010r. będzie mniejsza o co najmniej [...] % od sprzedaży uzyskanej w roku 2009, a wypracowanie choćby minimalnego zysku będzie bardzo trudne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Podnieść należy, iż zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Wnioskująca byłaby zobowiązana składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 100 złotych (stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tutejszym Wydziale V WSA w Warszawie ze skarg D. Sp. z o.o. obecnie toczy się 117 postępowań. łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi [...] złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza podanych przez Skarżącą okoliczności w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego. Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż Skarżąca jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, prowadzącym nadal działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych i to zarówno w walucie krajowej jak i w walutach obcych. Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunkach bankowych znacznych środków finansowych w wysokości ponad [...] złotych, uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze sprawozdania finansowego Spółki za 2008 r. (akta sprawy V SA/Wa 1980/09) w punkcie 6 dotyczącym Kontynuacji działalności gospodarczej wskazano, iż D. w S. podjęła decyzję o likwidacji wyłącznie produkcji przynoszącej straty, co było podstawą do likwidacji produkcji [...] w P. Spółka natomiast będzie kontynuowała działalność handlową, dla której to działalności nie są znane okoliczności wskazujące na jakiekolwiek zagrożenia. Wskazano również, iż w 2009 r. trwała jeszcze produkcja. Spółka stale prowadzi działalność handlową, w [...]I kwartale 2010r., jak wskazał pełnomocnik (akta sprawy VSA/Wa 316/10) uzyskała przychody z prowadzonej działalności, nieco niższe niż w roku bieżącym, ale zdaniem Sądu pozwalają na przyjęcie, iż spółka jest w stanie pokryć niezbędne koszty sądowe. Co ważne, jak wynika z nadesłanych informacji spółka nie korzysta z kredytów bankowych, gdyż bieżącą działalność finansuje z wpływów ze sprzedaży majątku pozostałego po produkcji. Spółka zakłada, jak nadmienił pełnomocnik, że wartość sprzedaży w roku 2010 będzie mniejsza o co najmniej [...]% od sprzedaży w roku 2009r, jednak mimo tych okoliczności spółka nadal planuje zyski finansowe z prowadzonej działalności. Ponadto należy zauważyć, iż Spółka powinna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, to posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych m.in. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, zatrudnia pracowników, a także posiada środki trwałe o łącznej wartości [...]zł, zatem nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Powyższe pozwala przyjąć, że skarżąca jest w stanie uiścić należny wpis sądowy, tym bardziej, że z obowiązkiem jego poniesienia powinna się liczyć od dłuższego czasu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.