V SA/Wa 689/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-06
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Joanna Zabłocka, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy urodzenie się i pobyt na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. stanowi represję w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, uzasadniającą przyznanie świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Urodzenie się i pobyt na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Represją jest deportacja z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych. W związku z tym, skarżącej nie przysługuje żądane świadczenie, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wnioskowała o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, powołując się na urodzenie się na terytorium zabranym przez III Rzeszę Niemiecką podczas deportacji jej rodziców. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że urodzenie się i pobyt na terenie Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. nie jest represją w rozumieniu ustawy. Skarżąca zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzut niewłaściwej interpretacji przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Asesor WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006r., o nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich [Dz.U. z 1996 r. Nr 87 poz. 395 z poźn. zm.], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek M. R., decyzją z [...] lutego 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2005 r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu decyzji wydanej w drugiej instancji organ administracji zauważył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (akt urodzenia, oświadczenia świadków, relacja strony) wynika, iż wnioskodawczyni była poddana represji w miejscowości B. pow. [...], dokąd zostali wysiedleni rodzice M. R. z miejscowości D. pow. [...], a zatem na terenie II Rzeczypospolitej w jej granicach sprzed 1 września 1939 r.
Organ orzekający stwierdził, że urodzenie się i pobyt na terenie państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. nie jest represją w rozumieniu pow. ustawy, w związku z czym stronie nie przysługuje w sprawie żądane świadczenie.
Pismem z 22 marca 2006 r. M. R. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła, iż wnosi o przyznanie uprawnień z tytułu urodzenia na terytorium zabranym przez III Rzeszę Niemiecką, podczas deportacji jej rodziców do prac przymusowych.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem powyższego jest treść przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270] dalej - p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Oceniając w tym kontekście zarzuty skargi należy stwierdzić, że jest ona bezzasadna.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.
W przedmiotowej sprawie, nie kwestionując niewątpliwego dramatu, jakim dla rodziny skarżącej było wysiedlenie z miejscowości D. pow. [...] do miejscowości B. pow. [...] należy zauważyć, iż ani skarżąca ani też jej rodzice nie zostali deportowani z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., a tylko taka deportacja w rozumieniu przytoczonego przepisu skutkowałaby przyznaniem M. R. wnioskowanego świadczenia.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy, stwierdzając, iż urodzenie się i pobyt skarżącej na terenie państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. zgodnie z przepisami powyższej ustawy nie oznacza represji, w związku z czym skarżącej przedmiotowe świadczenie nie przysługuje.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, zgodnie z przepisem art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło