V SA/Wa 689/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-22
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia dla adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany przepisów rozporządzeń regulujących te kwestie?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., ale zakończyło się po tej dacie, powinno być ustalane na podstawie przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z 2015 r.). Wysokość wynagrodzenia ustala się w oparciu o przepisy dotyczące opłat maksymalnych, z uwzględnieniem co najmniej połowy tej opłaty, a także nakładu pracy adwokata i wartości przedmiotu sprawy. Do ustalonego wynagrodzenia dolicza się podatek VAT.Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek adwokata o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2016 r., a zakończyło się wyrokiem po tej dacie. Sąd musiał ustalić, które przepisy (z 2015 r. czy z 2016 r.) mają zastosowanie do ustalenia wynagrodzenia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 270,60 zł, w tym 220 zł wynagrodzenia i 50,60 zł podatku VAT.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. H. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 270,60 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt złotych sześćdziesiąt groszy), w tym: kwotę 220 zł (słownie: dwieście dwadzieścia złotych) tytułem wynagrodzenia oraz kwotę 50,60 zł (słownie pięćdziesiąt złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem 23% podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił skarżącego K. K. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. W piśmie z 27 czerwca 2016 r. (przesłanym tut. Sądowi do wiadomości) Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła adwokat A. H. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego.
Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego złożyła załącznik do protokołu wraz z odpisem dla strony przeciwnej oraz wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r. oddalił skargę.
W dniu 28 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego nadała wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którego odpis - wraz z odpisem wyroku -przesłano jej przy piśmie Sądu z 6 czerwca 2017 r.
Stosownie do treści przepisu art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714; dalej: "rozporządzenie z 2016 r."), które weszło w życie 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 22 rozporządzenia z 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne w pierwszej instancji zostało wszczęte skargą złożoną w organie w dniu 24 lutego 2016 r., a zakończone wyrokiem tut. Sądu wydanym w dniu 27 kwietnia 2017 r. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż została wypełniona dyspozycja przepisu § 22 rozporządzenia z 2016 r., bowiem postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2016 r., tj. przed dniem 2 listopada 2016 r. W konsekwencji należne adwokatowi wynagrodzenie za tę instancję ustalić należało w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; dalej: "rozporządzenie z 2015 r.").
Stosownie do § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
c) w innej sprawie - 480 zł.
Z kolei według § 8 rozporządzenia z 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1) do 500 zł - 120 zł;
2) powyżej 500 zł do 1500 zł - 360 zł;
3) powyżej 1500 zł do 5000 zł - 1200 zł;
4) powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 2400 zł;
5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 4800 zł;
6) powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 7200 zł;
7) powyżej 200 000 zł - 14 400 zł.
W niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona na kwotę 921 zł (vide zarządzenie sędziego sprawozdawcy z 12 kwietnia 2016 r. – karta 14 akt sądowych). Zatem sprawa ta należy do kategorii spraw, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2015 r. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 8 pkt 2 rozporządzenia z 2015 r. opłata maksymalna za czynności adwokata z urzędu w niniejszej sprawie wynosi 360 zł. Natomiast w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., należną adwokatowi opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej. Mając na uwadze czynności podjęte w nin. sprawie przez adwokat A. H., tj. zapoznanie się z aktami sprawy w siedzibie Sądu w dniu 5 lipca 2016 r., sporządzenie załącznika do protokołu rozprawy, stawiennictwo na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. oraz złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, referendarz sądowy rozpoznający nin. wniosek pełnomocnika z urzędu ustalił mu opłatę w wysokości 220 zł, uznając, że jest ona adekwatna do wkładu pracy pełnomocnika skarżącego z urzędu. Jednocześnie stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r. opłatę tę należy podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (23%), tj. o kwotę 50,60 zł.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło