V SA/Wa 691/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... stycznia 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminów do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) J. K. złożyła - na urzędowym formularzu PPF – wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem. Obydwoje prowadzą działalność gospodarczą, a kwota ... zł dochodu na dwie osoby nie jest dużą sumą. Posiadają dom o pow. ... m² oraz samochód, który jest niezbędny w prowadzonej działalności gospodarczej. W oświadczeniu załączonym do skargi z dnia ... lutego 2010 r. skarżąca wskazała, iż koszty ogrzania domu wynoszą ... zł miesięcznie, energia elektryczna – ... zł, telefon- ... zł, leki -... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż uiszczenie wpisu od skargi nie stanowi dla skarżącej bariery w dostępie do Sądu. Zauważyć należy, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, w której pomaga jej mąż. Miesięcznie dochody ze wskazanej działalności skarżąca określiła w wysokości ... zł. Mąż skarżącej nie uzyskuje żadnych dochodów, jest bezrobotny. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej, w którym pozostają dwie osoby wynosi około ... zł. Taka wysokość dochodu przy uwzględnieniu wskazanych niezbędnych kosztów utrzymania nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Ponadto zauważyć należy, iż skarżąca i jej małżonek są właścicielami samochodu, który zgodnie z oświadczeniem wykorzystywany jest w prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazać jednak należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza, a ponadto wszelkie wydatki związane z utrzymaniem tego samochodu są kosztem uzyskania przychodów w prowadzonej działalności i pomniejszają wysokość dochodów do opodatkowania. Na marginesie wskazać należy, iż w oświadczeniu z dnia ... lutego 2010 r. skarżąca wskazała, iż jest właścicielem dwóch samochodów, nie wyjaśniła już natomiast w dniu ... kwietnia 2010 r. czy drugi samochód został sprzedany i na co skarżąca przeznaczyła środki finansowe pochodzące z jego zbycia. Nie mogło ujść również uwadze to, iż skarżąca korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika "z wyboru", a zatem posiada środki na pokrycie jego wynagrodzenia. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca i jej małżonek nie znajdują się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe, które w niniejszej sprawie nie są wysokie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.