V SA/Wa 693/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obywatelce [...], M.S. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano treść art. 67 pkt 1 w związku z art. 65 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694), art. 20 ust. 1 i art. 21 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 120 poz. 818) oraz art. 127 § 2 i art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 28 marca 2007 r. M.S. złożyła do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu napisała, że w Polsce przebywa od 2000 r. wraz z córka K.. Podczas pobytu pracowała zgodnie z posiadanymi zezwoleniami na pracę. Jest udziałowcem "A." Sp. z o.o., obecnie pracuje jako fryzjerka. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia M.S. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu swego stanowiska organ administracyjny I instancji wskazał, że Cudzoziemka w okresie od dnia 7 marca 2003 r. tj. cofnięcia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia 3 listopada 2003 r. przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W tym czasie jednak trwało postępowanie odwoławcze w II instancji. Zauważył też, że aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego legalny pobyt Cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 2 lutego 2005 r. do dnia 13 marca 2005 r. Podsumowując stwierdził jednak, że zgodnie z art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach pobyt Cudzoziemca uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy. Następnie organ podniósł, iż aplikantka pracuje w "A." Sp. z o.o. w Z., przy ul. [...] w charakterze fryzjerki na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu [...] lutego 2007 r. na czas określony do dnia [...] lutego 2008 r. Wynagrodzenie miesięczne wynosi [...] zł brutto. Do protokołu przesłuchania z dnia 13 czerwca 2007 r. Cudzoziemka oświadczyła (...) Na umowie mam [...] zł, zarabiam faktycznie różnie, zależy od liczby klientów. Mam [...]% od utargów dodatkowo, średnio dodatkowo zarabiam od [...] do [...] zł, czasem tylko [...] zł.(...). Dokonując analizy posiadanych przez Stronę źródeł utrzymania organ administracji, wziął pod uwagę także zeznania o wysokości osiąganych dochodów, z których wynika iż Cudzoziemka w 2005 r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, a w 2006 r. zaledwie [...] zł. Zapytana o rozbieżności pomiędzy zawartymi umowami o pracę, a składanymi zeznaniami rocznymi strona oświadczyła (...). W 2006 r. jak pracowałam (...) byłam w dużej części na bezpłatnym urlopie (...). W 2005 r. sytuacja wyglądała podobnie (...). Cudzoziemka posiada także środki zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości [...] zł. Z analizy wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż do dnia 9 sierpnia 2006 r. na koncie bankowym znajdowała się kwota [...] zł. W dniu 10 sierpnia 2006 r. strona wpłaciła jednorazowo [...] tysięcy złotych, a w dniu 24 sierpnia 2006 r. kwotę [...] tysięcy złotych. W ocenie Wojewody środki posiadane na koncie bankowym nie spełniają wymogów art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Pod pojęciem stabilnego i regularnego źródła dochodu należy bowiem rozumieć dochód, który jest uzyskiwany w ściśle określonych odstępach czasu i nie ulega wahaniom. Środki posiadane na koncie bankowym mają charakter wyczerpywalny i nie są równoznaczne z posiadaniem przez stronę stabilnego i regularnego źródła dochodu. Wojewoda zauważył również, że na utrzymaniu Cudzoziemki znajduje się Jej nieletnia córka K.S. Wnioskodawczyni zeznała do protokołu przesłuchania z dnia 13 czerwca 2007 r. (...) Od byłego męża dostaję pieniądze na dziecko w wysokości [...] USD (...). Jako dowód powyższego strona dostarczyła oświadczenie S.G.J. Organ I instancji mając na uwadze wniosek złożony przez stronę w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony dla małoletniej córki K.S. z dnia 21 grudnia 2006 r., z którego wynika iż córka pozostaje na utrzymaniu matki ( vide: str. 6 pkt. VI przedmiotowego wniosku w aktach sprawy), stwierdził, że oświadczenie byłego męża Cudzoziemki nie może być wzięte pod uwagę jako dowód w sprawie. Na podstawie powyższego Wojewoda [...] uznał, że Cudzoziemka nie udokumentowała stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na Jej utrzymaniu. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego, a ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania strona nie zgodziła się z twierdzeniami organu odnośnie niespełnienia przesłanek z art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Podkreśliła, że zarząd A. Sp. z o.o. podjął decyzję o wzroście jej wynagrodzenia do [...] zł brutto miesięcznie, poza tym wynagrodzeniem zarabia dodatkowo od utargów, które z uwagi na wykonywany zawód są regularne choć w różnej wysokości. Organ powinien wziąć również pod uwagę regularnie otrzymywane od byłego męża [...] USD – tytułem alimentów na córkę. Cudzoziemka nie zgodziła się też z twierdzeniem organu I instancji jakoby środki zgromadzone na koncie miały charakter wyczerpywalny w sytuacji, gdy będą one regularnie uzupełniane. W ocenie strony fakt, iż środki te nie zmniejszyły się od sierpnia 2006 r. świadczy, że mają one charakter stabilny. Po rozpoznaniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 65 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, dochód, o którym mowa w art. 65 ust. 1 pkt 1, po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych dochodów oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), dochód ten dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Szef Urzędu stwierdził, że na utrzymanie Cudzoziemki oraz Jej córki pozostaje kwota [...] zł., co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi [...] zł. miesięcznie. Jest to więc kwota niższa od wymaganej w art. 65 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Do dochodu w rozumieniu art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie można doliczyć kwoty [...] USD wskazanej przez Cudzoziemkę jako alimenty otrzymywane od byłego męża. Nie można bowiem uznać za wystarczający dowód regularnego otrzymywania tej sumy nie poświadczonego sądownie ani notarialnie oświadczenia G.J.S. o przekazywaniu Cudzoziemce takich alimentów. Organ odwoławczy stwierdził również, iż za stabilne źródło dochodu nie może być uznawana część wynagrodzenia zależna od utargu, a także środki zgromadzone na rachunku bankowym. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania wskutek niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę zebranego w sprawi materiału dowodowego. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i udzielenie jej zgody na pobyt rezydenta długoterminowego WE, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że na jej miesięczny dochód składają się: wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto i alimenty na córkę w wysokości [...] USD. Zarzuciła, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę wysokości alimentów, twierdząc, iż bez poświadczenia notarialnego i sądowego oświadczenia składane przez nią i jej byłego męża nie są wystarczającym dowodem. Zaznaczyła jednak, iż żaden z organów nie zażądał od niej potwierdzenia notarialnego składanych dokumentów. Odnosząc się do środków zgromadzonych na rachunku bankowym wyjaśniła, że są one umieszczone na lokatach i przynoszą regularny niewielki dochód. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Uzasadniając stanowisko tej treści Szef Urzędu stwierdził, że organy obu instancji przyjęły za bezsporne, że skarżąca ma na utrzymaniu małoletnią córkę, wspólnie z którą zamieszkuje. Następnie wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych dochodów oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, dochód ten dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł, a dla osoby w rodzinie - [...] zł. Zgodnie z art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej użyte w ustawie określenie oznaczają: "osoba samotnie gospodarująca" - osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organy obu instancji błędnie więc przyjęły, że skarżącej i jej córki dotyczy kryterium dochodowe określone dla osób samotnie gospodarujących. Zatem konkluzja zaskarżonej decyzji, że Cudzoziemka posiada źródło dochodu w niewystarczającej wysokości była błędna. Szef Urzędu zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono, czy Cudzoziemka posiada źródło dochodów, które jest stabilne i regularne. Organ odwoławczy zaniechał również, analizy pobytu Cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Analiza akt sprawy oraz decyzji organu I instancji wskazuje natomiast, iż ustalenia faktyczne oraz interpretacja właściwych przepisów ustawy o cudzoziemcach dokonana przez Wojewodę [...] jest błędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Podkreślić należy, iż Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W tym kontekście, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosując powyższe zasady aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.). Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że jest ona zasadna. Wnioskiem z 28 marca 2007 r. Skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] o udzielenie zgody na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich. Podstawę materialnoprawną rozpatrywania wniosku stanowią przepisy ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji. Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE udziela się cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, legalnie i nieprzerwanie, co najmniej przez 5 lat, który posiada: 1) stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu; 2) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych dochodów oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), dochód, o którym mowa powyżej – dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, a dla osoby w rodzinie 351 zł. Zgodnie z art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej użyte w ustawie określenie oznaczają: "osoba samotnie gospodarująca" - osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. W ocenie organu wydającego zaskarżoną decyzję, nie można przyjąć, by Skarżąca spełniła w całości przesłankę z art. 65 ust. 1 pkt 1 powyższego przepisu tzn. by posiadała stabilne źródło dochodów. Z tego powodu wniosek skarżącej nie został uwzględniony. Orzekające w przedmiotowej sprawie organy administracji uznały w szczególności, że Skarżącej dotyczy kryterium dochodu ustalone dla osoby samotnie gospodarującej – czyli 477 zł, pomimo tego organy dzieliły uzyskiwany przez Skarżącą dochód na dwie osoby, uznano bowiem, że Skarżąca ma na utrzymaniu małoletnią córkę, wspólnie z którą zamieszkuje. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy dostrzegł błąd w powyższym stanowisku i poprawnie stwierdził, że w odniesieniu do Skarżącej winno mieć zastosowanie kryterium odnoszące się do osoby gospodarującej w rodzinie. Dochód powinien wynosić w tej sytuacji 351 zł. Należy zauważyć, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (umowa o pracę, alimenty na córkę) wynika, że Skarżąca uzyskuje dochód w tej wysokości. W świetle powyższego należało uznać, że zarówno organ I jak i II instancji naruszył art. 65 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach błędnie uznając, że Skarżąca nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu. Organ I instancji dokonał również błędnych ustaleń faktycznych, do których nie odniósł się również organ odwoławczy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopiero w odpowiedzi na skargę zauważył m.in, że data [...] listopada 2003 r., która według Wojewody [...] jest datą wjazdu Cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest w rzeczywistości – zgodnie z dokumentem podróży oraz informacją, ze Straży Granicznej – datą wyjazdu Cudzoziemki z Polski. Organ I instancji nie zbadał również, czy w związku z toczącym się postępowaniem o udzielenie Skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydawano Jej wizy. Organ odwoławczy natomiast odstąpił zupełnie od analizy pobytu Skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie postępowanie stanowi naruszenie art. 7 i 77 §1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku