V SA/Wa 693/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia ... lutego 2017 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia: oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. Z. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. M. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 6 września 2016 r. Skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. M. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. organ ten uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W treści tego postanowienia zawarto pouczenie o przysługującym Skarżącemu zażaleniu, które należało wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 26 września 2016 r. W dniu 23 grudnia 2016 r. (data nadania) Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał w dniu [...] lutego 2017 r. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. M. z dnia [...] września 2016 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ wskazał, że art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", nakłada na niego obowiązek oceny, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Dodał przy tym, że zgodnie z art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Następnie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", na wydane w toku postępowania egzekucyjnego postanowienie służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia Stronie. Dalej organ wskazał, że na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym przysługuje zażalenie na mocy art. 34 § 5 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.M. z dnia [...] września 2016 r. zawierające prawidłowe pouczenie o służącym na nie zażaleniu, zostało doręczone Stronie w dniu 26 września 2016 r., na co wskazuje znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie jego odbioru. Ostatnim dniem na złożenie zażalenia z zachowaniem ustawowego 7-dniowego terminu, określonego w powołanym wyżej art. 17 § 1 u.p.e.a., był więc dzień 3 października 2016 r. Zażalenie zostało jednak nadane w dniu 23 grudnia 2016 r., a więc po upływie ww. terminu. Jednocześnie Strona nie wniosła o przywrócenie terminu. W tej sytuacji należało wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, do czego organ II instancji został zobowiązany treścią art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. W skardze na postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. Skarżący wniósł o "zbadanie sprawy" oraz o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników organu egzekucyjnego w Urzędzie Skarbowym w O.M., którzy w sposób rażący naruszyli obowiązujące przepisy prawa. Skarżący stwierdził, że zobowiązanie, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne przedawniło się. W jego ocenie organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] lutego 2017 r. winien odnieść się merytorycznie do zarzutów podnoszonych w zażaleniu, a nie stwierdzać uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia. Niezależnie od powyższego Skarżący podniósł, że wniesione przez niego zażalenie nie dotyczyło postanowienia z dnia [...] września 2016 r., lecz naruszenia prawa, tj. postępowania egzekucyjnego i zajęcia przysługujących Skarżącemu dopłat i zaliczek, które bank nielegalnie przekazał organowi egzekucyjnemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia 2 maja 2017 r. Skarżący podtrzymał skargę wskazując, że organ II instancji nie wyjaśnił jakiego okresu dotyczą zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, objęte postępowaniem egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Skarga na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sprawie została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone zostało postanowienie, mieszczące się w katalogu postanowień, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Kontroli Sądu poddano bowiem postanowienie stwierdzające wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do treści art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W tym miejscu dodatkowo wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., na wydane w toku postępowania egzekucyjnego postanowienie służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa (u.p.e.a.) lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia Stronie. Zgodnie zaś z art. 34 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. W końcu – zgodnie z art. 18 u.p.e.a. – w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc również art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Powołany powyżej art. 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością, jaką winien podjąć organ po otrzymaniu zażalenia jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Podkreślić również należy, że zawarte w powołanym przepisie kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż z akt administracyjnych bezspornie wynika, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.M. z dnia [...] września 2016 r. zostało doręczone Skarżącemu w dniu 26 września 2016 r. (k. 21 akt administracyjnych), zatem zażalenie mogło być skutecznie wniesione najpóźniej w dniu 3 października 2016 r. Tymczasem Skarżący nadał to zażalenie dopiero w dniu 23 grudnia 2017 r. (k. 22 akt administracyjnych). W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych organ zasadnie więc stwierdził, że zażalenie zostało wniesione przez Skarżącego z uchybieniem terminu. Podkreślić należy, że jeżeli organ stwierdzi, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania zażalenia, chyba że termin do jego wniesienia zostanie przywrócony. W treści zażalenia z dnia 23 grudnia 2016 r. Skarżący nie zawarł jednak wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego jakoby jego zażalenie z dnia 23 grudnia 2016 r. nie dotyczyło postanowienia z dnia [...] września 2016 r., lecz naruszenia prawa dokonanego przez organ egzekucyjny wskazać należy, że argumentacja tego rodzaju nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd zaznacza, że że jedynym środkiem zaskarżenia jaki przysługiwał Skarżącemu od postanowienia z dnia [...] września 2016 r. było – zgodnie z art. art. 34 § 5 u.p.e.a. – zażalenie. O tym, że pismo Skarżącego z dnia 23 grudnia 2016 r. stanowiło takie zażalenie świadczy w szczególności tytuł tego pisma jak i zawarte w jego treści sformułowanie, że dotyczy ono postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.M. z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. Końcowo zauważyć należy, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest właściwym adresatem wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników organów administracji publicznej. Mając powyższe na względzie należało – stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.