V SA/Wa 699/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-07

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Dorota Mydłowska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym od zarzutu oszustwa i wyłudzenia płatności ma wpływ na postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu nienależnie pobranych płatności?
Ratio decidendi
Wyrok uniewinniający w postępowaniu karnym nie ma wpływu na postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu nienależnie pobranych płatności. Postępowanie karne i administracyjne są odrębnymi postępowaniami, a brak winy w postępowaniu karnym nie wyklucza obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków w postępowaniu administracyjnym, jeśli decyzja administracyjna w tym zakresie pozostaje w obrocie prawnym.
Stan faktyczny
T. P. został przyznany płatności bezpośrednie, które następnie zostały stwierdzone jako nienależnie pobrane. Po wydaniu decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności i wystawieniu tytułu wykonawczego, T. P. wniósł o jego wycofanie, powołując się na wyrok uniewinniający go w postępowaniu karnym od czynu, który był podstawą tytułu wykonawczego. Prezes ARiMR postanowieniem odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych, uznając, że postępowanie karne nie ma wpływu na postępowanie administracyjne. WSA oddalił skargę T. P.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych. oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznano T. P. płatności bezpośrednie w łącznej kwocie [...] zł. Płatności zostały zrealizowane. Dnia [...] lipca 2005 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] grudnia 2004 r. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. dnia [...] grudnia 2005 r. wydał decyzję odmawiającą przyznania T. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez T. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł. Dnia [...] października 2006 r. doręczono T. P. upomnienie, zawierające wezwanie do zapłaty kwoty [...] wraz z kosztami upomnienia. Dnia [...] czerwca 2008 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wystawiła tytuł wykonawczy na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. i skierowała go do organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Dnia [...] listopada 2008 r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło pismo T. P. zawierające wniosek o wycofanie tytułu wykonawczego, ze względu na uniewinnienie go Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 2007 r. " od czynu wymienionego w tytule wykonawczym". Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zajęcie stanowiska w sprawie dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z pismem złożonym przez T. P. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. wydanym na podstawie art.106§5 K.p.a. i art. 17§1 w zw. z art.34§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jed. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) postanowił nie wstrzymywać dalszych czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2008 r. Na powyższe postanowienie T. P., zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu wniósł zażalenie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W zażaleniu podniósł, że wniosek o dopłaty złożył po konsultacji z pracownikami Oddziału Powiatowego Agencji w P. Wniosek ten został zweryfikowany pozytywnie. Po doniesieniu przez byłą żonę decyzję mu cofnięto, a sprawę skierowano do Sądu w P. Dnia [...] maja 2007 r. Sąd w P. uniewinnił go i uznał, że dopłata mu się należy. Wskazał również, że ma problemy ze zdrowiem i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł. miesięcznie w związku z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art.65§1 K.p.a przekazał sprawę rozpoznania zażalenia według właściwości Prezesowi Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa zgodnie z art.17§1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art.127§3 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ARiMR stwierdził, że postępowanie karne jest postępowaniem odrębnym, niezależnym od postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Wyrok uniewinniający skarżącego od popełnienia przestępstwa z art.286§1 k.k. w zw. z art. 297§1 k.k. i tym samym brak odpowiedzialności karnej nie ma wpływu na toczące się postępowanie, którego celem jest wyegzekwowanie należnej kwoty. Prezes ARiMR wskazał również , że zgodnie z art.49 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 ( Dz.U.WE L 327 z 12.12.2001 r.) obowiązującego dla kampanii 2004 r. w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca całą kwotę powiększoną o odsetki. Tym samym doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...] lutego 2006r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r. skutkuje obowiązkiem zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków, wraz z odsetkami. Na postanowienie Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2009 r. T. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy wyjaśnić, że kontroli sądu administracyjnego w tym postępowaniu poddane jest zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające. Nie podlegają kontroli Sądu w tym postępowaniu: decyzja wydana w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności, decyzja odmawiająca przyznania płatności oraz decyzja ustalająca nienależnie pobrane płatności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] lutego 2009 r. Postanowienie Prezesa ARIMR zawiera stanowisko ARiMR jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko T. P. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] lutego 2006 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o wycofanie tytułu wykonawczego w związku z uniewinnieniem go wyrokiem Sądu Karnego od czynu wymienionego w tytule wykonawczym, a więc z zarzutem, który należało zakwalifikować jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej , wymieniony w art.33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.jed. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 34§1 ustawy zarzut taki organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Zgodnie natomiast z art.17 §1 ustawy zajęcie stanowiska przez wierzyciela następuje w formie postanowienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zwrócił się do ARiMR o zajęcie stanowiska w sprawie dalszego prowadzenia egzekucji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. oraz utrzymującym je w mocy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezesa ARiMR wyraził stanowisko wierzyciela, nie zgadzając się na wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Uzasadniając zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezes ARiMR prawidłowo uznał, że postępowanie karne jest postępowaniem odrębnym i niezależnym od postępowania administracyjnego w kwestii ustalenia nienależnie pobranych płatności, a wyrok uniewinniający skarżącego od popełnienia przestępstwa z art.286§1 k.k. w zw. z art. 297§1 k.k. nie ma wpływu na toczące się postępowanie, którego celem jest wyegzekwowanie należnej kwoty. Prezes ARiMR również prawidłowo ustalił, że zgodnie z art.49 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE)nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 ( Dz.U.WE L 327 z 12.12.2001 r.) obowiązującego dla kampanii 2004 r. w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca całą kwotę powiększoną o odsetki. Tym samym doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...] lutego 2006r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r. skutkuje obowiązkiem zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków, wraz z odsetkami. Wyrokiem z dnia [...] maja 2007 r. T. P. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu oszustwa (art.286§1 kk) na szkodę ARiMR oraz wyłudzenia płatności (art.297 §1kk), ponieważ Sąd stwierdził, że T. P. nie można przypisać zamiaru wyłudzenia dopłat do gruntów. Wbrew twierdzeniu skarżącego w wyroku Sądu Karnego nie ma informacji o tym, że skarżącemu należą się dopłaty, co do których prowadzone jest obecnie postępowanie egzekucyjne. Wydanie w sprawie karnej wyroku uniewinniającego T. P. od zarzutu wyłudzenia dopłat i popełnienia oszustwa na szkodę ARiMR nie zmienia faktu, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2006 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w wysokości [...] zł, która jest podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji T. P. otrzymał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w ww. kwocie, a płatności zostały przyznane i wypłacone nienależnie. Płatności pobrane nienależnie podlegają zwrotowi niezależnie od tego czy rolnik, który je otrzymał miał świadomość , że mu się nie należą czy też takiej świadomości nie miał. W postępowaniu karnym brak winy po stronie oskarżonego prowadzi do jego uniewinnienia, w postępowaniu administracyjnym wina, poza wypadkami wskazanymi w przepisach, nie ma znaczenia dla uznania, że płatność została wypłacona nienależnie i jako taka podlega zwrotowi. Dlatego, wobec nie stwierdzenia, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło