V SA/Wa 699/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. J. L. wnosząc skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2011r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 21 kwietnia 2011r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, posiada mieszkanie o powierzchni 58 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 3,88 ha, utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych swojego w wysokości 1689,58 złotych netto oraz żony w wysokości 1314,37 złotych netto. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. Oświadczył, iż oboje z żoną są osobami schorowanymi i w związku z tym ponoszą znaczne koszty leczenia. Wskazał, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: wyżywienie 1680 złotych (28 złotych x 30 dni x 2), lekarstwa – ok. 310, mieszkanie – 436,40 złotych, energia elektryczna – 122,66 złotych, gaz – 66,25 złotych, telefon -118,10 złotych, abonament RTV – 17 złotych, drobne remonty mieszkania (pomalowanie kuchni i pokoju – 360 złotych : 3 miesiące) – 120 złotych, środki czystości i higieny osobistej – 30 złotych oraz inne w tym użytkowanie samochodu, zakup odzieży, drobne remonty sprzętu gospodarstwa domowego, prasa, książki i korespondencja, użytkowanie działki, drobne datki na kościół i wydatki związane z utrzymaniem grobów bliskich. Skarżący stwierdził, że miesięczne wydatki (3275,38 złotych ) przekroczyły dochody (3003 złotych) o kwotę 272,38 złotych i dlatego też nie jest w stanie wykupić wszystkich lekarstw i zregenerować aparat [...]. Do wniosku skarżący załączył szczegółowy wykaza wydatków na leki, postanowienie Sądu Apelacyjnego w L. z [...] października 2010r. o zwolnieniu od opłat od zażalenia oraz m.in. dokumentację medyczną. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 9 maja 2011r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 23 maja 2011r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym m.in. wskazał, że nie posiada rachunku bankowego, gdyż ten który posiadał został zamknięty. Wyjaśnił, że nie posiada oszczędności i lokaty bankowych. Do pisma skarżący załączył m.in. faktury za leki oraz potwierdzenie wysokości otrzymywanych emerytur. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazany dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony. Należy wskazać, że skarżący wskazał, iż ponosi wyższe koszty utrzymanie, niż uzyskuje dochody. Jednakże analizując strukturę ponoszonych wydatków należy stwierdzić, że części kosztów skarżący nie ponosi stale, co miesiąc (np. remontu samochodu, ubezpieczenia OC) i dlatego uznano, że skarżący i jego żona utrzymują się wyłącznie ze świadczeń emerytalnych i nie maja innych źródeł dochodów, których wnioskodawca nie ujawnił. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż zainteresowany nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.