V SA/Wa 700/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę. Przedmiotem skargi złożonej przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca", "spółka", "strona") jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Rejonowy (dalej też: "organ") z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], o odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Rozwój Przedsiębiorczości – rozwój usług rolniczych" poddziałanie 6.4 "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] listopada 2016 r. do Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Grupy Producentów Owoców S. sp. z o.o. o udzielenie wsparcia w ramach działania "Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej" poddziałanie "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" typ operacji "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych", objętego PROW na lata 2014 – 2020. W ramach prowadzonej oceny wniosku o przyznanie pomocy, wezwaniem z dnia [...] lipca 2017 roku wnioskodawca został wezwany do usunięcia stwierdzonych we wniosku nieprawidłowości oraz braków w postaci : dostarczenia brakującej kopii umowy lub statutu spółki; dostarczenia kopii zaświadczenia o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jaką podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy finansowej w ramach operacji otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w okresie dwóch poprzedzających go lat; dostarczenia brakującego formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, zawierającego informacje, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U nr 53 poz. 311 z późn. zm.); złożenia brakujących kopii faktur lub paragonów fiskalnych kas rejestrujących wystawionych na łączna kwotę co najmniej 20 tys. złotych brutto, w tym na kwotę co najmniej 10 tys. złotych brutto za każdy z 12 miesięcznych okresów poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, potwierdzających wykonanie usług rolniczych na rzecz podmiotów zewnętrznych w okresie ostatnich 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku; dostarczenia brakującej dokumentacji dotyczącej ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - w przypadku podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy zobowiązanego do prowadzenia ewidencji zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisami o podatku dochodowym od osób prawnych lub przepisami o rachunkowości lub dokumentacji dotyczącej wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych; dokonania weryfikacji i ewentualnej korekty (w zakresie podmiotów partnerskich/powiązanych) oświadczenia podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o wielkości przedsiębiorstwa potwierdzającego, że prowadzi mikro lub małe przedsiębiorstwo, sporządzonego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję; dokonania aktualizacji założeń biznesplanu z uwzględnieniem szczegółowych charakterystyk planowanych inwestycji, złożenia brakującej wersji biznesplanu na informatycznym nośniku danych (CD lub DVD) opracowanego na podstawie wzoru udostępnionego przez Agencję stanowiącego załącznik nr 1 do wniosku o przyznanie pomocy. Wskazano, iż powyższy brak uniemożliwiał zbadanie dokumentu pod względem kompletności, spójności, poprawności rachunkowej oraz oceny racjonalności zakresu rzeczowego inwestycji; przedstawienia kopii promesy udzielenia kredytu lub pożyczki lub umowy kredytowej lub umowy pożyczki - w przypadku, gdy operacja byłaby współfinasowana ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki; poprawienia wymaganych pól Wniosku o przyznanie pomocy zgodnie ze wskazanymi uchybieniami oraz instrukcją IW-1_6.4. Pismem z dnia [...] lipca 2017 roku wnioskodawca zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o doprecyzowanie żądań w zakresie uzupełnianego wniosku w tym w odniesieniu do zakresu rzeczowo-finansowego objętego operacją. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 roku organ udzielił odpowiedzi na pismo wnioskodawcy. W związku z brakiem wpływu do Agencji dokumentów związanych z ocenianym wnioskiem o przyznanie pomocy, pismem [...] z dnia [...] stycznia 2018 roku zwrócono się ponownie z wezwaniem do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz złożenia wymaganych wyjaśnień. W wezwaniu wskazano na braki do których wnioskodawca nie odniósł się wcześniej, a ponadto doprecyzowano treść punków wezwania dotyczących oświadczenia o wielkości przedsiębiorstwa, biznesplanu oraz zestawienia rzeczowo-finansowego operacji pod kątem uszczegółowienia charakterystyki planowanych zadań. W dniu [...] stycznia 2018 roku, złożone zostały bezpośrednio w siedzibie Biura Wsparcia Inwestycyjnego dokumenty będące odpowiedzią wnioskodawcy na powtórne wezwanie ARiMR do złożenia brakujących dokumentów oraz poprawy stwierdzonych uchybień. Rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2018 roku o wskazanym powyżej numerze Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny odmówiła przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano iż, wnioskodawca nie dokonał pełnego i poprawnego uzupełnienia brakujących dokumentów i stwierdzonych uchybień. Podniesiono, iż nie złożono pomimo dwukrotnego wezwania wymaganych kopii faktur lub paragonów fiskalnych kas rejestrujących wystawionych na łączną kwotę co najmniej 20 tys. złotych brutto, w tym na kwotę co najmniej 10 tys. złotych brutto za każdy z 12 miesięcznych okresów poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, potwierdzających wykonanie usług rolniczych na rzecz podmiotów zewnętrznych w okresie ostatnich 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku. Podkreślono, iż wnioskodawca dostarczył jedynie kopię faktury obejmującej okres [...] listopada 2014 r. do [...] listopada 2015 r. (tj. fakturę z dnia [...] marca 2015 r.); nie stwierdzono natomiast kopii faktur za okres [...] listopada 2015 r. do [...] listopada 2016 r. Dołączono jedynie kopię faktury wystawionej dnia [...] września 2014 r. a więc obejmującej okres spoza wymaganych terminów. Tym samym zdaniem organu wnioskodawca nie udokumentował wymaganego obowiązku świadczenia usług na rzecz gospodarstw rolnych w okresie ostatnich 24 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Również w złożonym formularzu wniosku o przyznanie pomocy wypełniono w sposób błędny pola: Tabela V zestawienie rzeczowo-finansowe operacji oraz VI.7 finansowanie operacji co zdaniem organu niezgodne jest z warunkami określonymi w § 5 ust.2 rozporządzenia wykonawczego w tym zakresie. Reasumując wskazano, iż w związku ze zidentyfikowanymi brakami oraz uchybieniami w złożonym wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie zostały spełnione warunki formalne aby uznać złożony wniosek za poprawny, kompletny i zgodny z warunkami przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach operacji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uznanie usługi przechowywania płodów rolnych (jabłek, gruszek) do usług ,działalność usługowa następująca po zbiorach - Kod PKD 01.63.Z" ze względu na nie uznanie przez ARiMR tej usługi za usługę rolniczą przypisaną powyższej klasyfikacji PKD, a odnosząc się do zarzutów i twierdzeń organu wskazanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu wniósł o jego uchylenie ponieważ zawarte w nim twierdzenia nie odzwierciedlają faktycznego stanu rzeczy i fałszywie świadczą o sytuacji spółki w odniesieniu do kryteriów przyznania pomocy. Wskazał, iż co do wątpliwości odnośnie zaliczenia usług przechowywania płodów rolnych (jabłek, gruszek) do usług "Działalność usługowa następująca po zbiorach - Kod PKD 01.63.Z" w kwestii zastosowania odpowiedniej stawki VAT, spółka wystąpiła o indywidualną interpretację do Krajowej Informacji Skarbowej. W odpowiedzi Izba Skarbowa zaliczyła tę usługę do ww. usług rolniczych. Odnośnie zarzutu ze strony ARiMR, iż spółka nie udokumentowała wymaganego obowiązku świadczenia usług, wskazał, iż warunkiem ubiegania się o przyznanie pomocy było prowadzenie usług rolniczych na rzecz gospodarstw rolnych od co najmniej 2 lat przed złożeniem wniosku o pomoc. Przy wypełnianiu biznesplanu jest wyraźnie wskazany okres pełnych 24 miesięcy przed rokiem w którym został złożony wniosek. Interpretacja ARiMR, iż to nie z tego okresu powinny być faktury jest obarczona fakultatywnym błędem, ponieważ zapis w rozporządzeniu mówi o dwóch latach, co sugeruje, iż odnosi się to do pełnych 12 miesięcznych okresów. Wskazał, iż spółka wykazała wykonywanie usług na rzecz rolników, ale przedstawiła dokumenty nie z tego okresu, jaki według pracowników ARiMR został określony w rozporządzeniu. Podniósł iż, spółka może udowodnić spełnienie tego warunku. Odnośnie zarzutu, iż zaplanowano w sposób niezgodny z warunkami określonymi w § 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego dla ww. typu operacji trzy etapy realizacji operacji (rozporządzenie przewiduje 2 etapy), wskazał, iż nie jest to błąd na tyle istotny, aby odrzucić wniosek. Ponadto podkreślił, iż wniosek na podstawie przyznanych punktów został w rankingu umieszczony na 14 miejscu w kraju na ponad 1000 kwalifikujących się wniosków. Spółka zrzesza samych rolników i założona została dla rolników. Usługi rolnicze stanowią integralną część działalności grupy producentów owoców i odmowa pomocy ze strony ARiMR dla takiego podmiotu z przyczyn proceduralnych jest żenująca. Przecież to ARiMR została powołana do modernizacji rolnictwa i nie kto inny, jak grupa producentów gwarantuje efektywne wykorzystanie środków służących modernizacji rolnictwa. W otoczeniu spółki są małe gospodarstwa, które nie są w stanie kupić wszystkich maszyn, urządzeń i narzędzi służących uprawie, ochronie, transporcie, przechowywaniu, sortowaniu płodów rolnych. Spółka postanowiła rozszerzyć zakres usług rolniczych planując zakup innowacyjnych i specjalistycznych maszyn, które poprawią efektywność zabiegów środków ochrony roślin, zmniejszą zanieczyszczenie środowiska, uproszczą i ułatwią agrotechnikę, wprowadzą innowacyjność w uprawie roślin. Spółka, dzięki wsparciu w rozwój usług rolniczych zapewni kompleksową usługę obejmującą cały proces produkcyjny (przygotowanie pola, sadzenie, pielęgnację, ochronę, zbiór, przechowywanie, sortowanie i sprzedaż owoców), łącznie z transportem przyczyniając się do poprawienia konkurencyjności okolicznych gospodarstw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ("rozporządzenie wykonawcze"), wydane w oparciu delegację ustawową, a mianowicie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 20142020 (dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 35 ust. 1 Ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Zgodnie z § 14 ust. 2a rozporządzenia wykonawczego jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy stosuje się odpowiednio. Zdaniem Sądu organ zasadnie wskazał, iż pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedłożył: kopii faktur lub paragonów fiskalnych kas rejestrujących, wystawionych na łączną kwotę co najmniej 20 tys. złotych brutto, w tym na kwotę co najmniej 10 tys. złotych brutto za każdy z 12 miesięcznych okresów poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy, potwierdzających wykonanie usług rolniczych na rzecz podmiotów zewnętrznych w okresie ostatnich 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku. Oznacza to, iż skarżący nie udokumentował wymaganego obowiązku świadczenia usług na rzecz gospodarstw rolnych w okresie ostatnich 24 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Nie złożył też prawidłowo wypełnionego formularza wniosku wskazując w tabeli V. Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji oraz w sekcji VI. poz. 7 Podział na etapy planowanej do realizowanej operacji trzech etapów realizacji operacji. W wezwaniach z dnia [...] lipca 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r. (k. 120-130, k. 172-182 akt adm.) co zasadnie podnosi organ wskazano , iż: "z każdego z dwóch 12 miesięcznych okresów Wnioskodawca musi przedstawić faktury lub wydruki z kasy fiskalnej potwierdzające wykonanie przez Wnioskodawcę usług na rzecz innych podmiotów zewnętrznych na kwotę co najmniej 10 tys. brutto, a (...) brak potwierdzenia wykonania usług rolniczych na rzecz podmiotów zewnętrznych na łączną kwotę co najmniej 20 tys. złotych brutto, w tym na kwotę co najmniej 10 tys. złotych brutto za każdy z 12 miesięcznych okresów poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy będzie skutkował odmową przyznania pomocy." Skarżący przedłożył tymczasem jedynie: fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2014 r., dotyczącą świadczenia przez S. sp. z o.o. usługi sortowania w miesiącu wrześniu 2014 r.; a więc obejmującej okres spoza wymaganych terminów oraz fakturę VAT nr [...] z dnia [...]-03-2015 r., dotyczącą świadczenia przez S. sp. z o.o. usługi przechowywania i usługi sortowania w miesiącu marcu 2015 r. Należy też wskazać, iż § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego określa warunek podmiotowy ubiegającego się o pomoc, potwierdzający wykonywanie działalności w zakresie usług rolniczych. Biznesplan zaś odnosi się do zamkniętych lat obrachunkowych dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, tj. w roku 2014, w roku 2015, w roku 2016. Podkreślić tu należy, iż w dniu [...] lipca 2017 r. do Oddziału wpłynęło pismo skarżącego z prośbą o doprecyzowanie żądań dotyczących uzupełnienia wniosku, zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. dot. punktu 4 , który dotyczył przedłożenia faktur lub paragonów fiskalnych kas rejestrujących (...) za każdy z 12 miesięcznych okresów poprzedzających dzień złożenia wniosku, potwierdzających wykonanie usług rolniczych na rzecz podmiotów zewnętrznych. Skarżący w piśmie tym, co podkreślił organ nie zwrócił się z prośbą o doprecyzowanie przez ARiMR okresu ostatnich 24 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku a zatem słuszne jest stwierdzenie, iż nie miał wątpliwości co do wymagań Agencji w ww. zakresie. Odnosząc się zaś do możliwości wniesienia przez skarżącego uzupełnienia do wniosku, tj. złożenia faktur za usługi rolnicze, na etapie skargi do Sądu na odmowę przyznania pomocy, należy wskazać, iż ARiMR dokonuje oceny postępowania o przyznanie pomocy i samego wniosku na podstawie zebranego w trakcie weryfikacji wniosku materiału dowodowego. Brak jest zatem możliwości, aby na etapie wniesionej skargi Agencja mogła uwzględnić dokumenty(dowody), które nie były przedmiotem oceny w toku postępowanie o przyznanie pomocy, z uwagi na ich nieprzedłożenie we właściwym czasie tj. w toku postępowania. Podkreślić należy, iż przepis § 14 ust. 2a rozporządzenia, przewiduje jedynie 2 wezwania do uzupełniania braków wniosku w terminie 14 dni, a w razie braku ich uzupełnienia obligatoryjne zastosowanie art. 35 ust. 1 Ustawy tzn. odmowę przyznania pomocy .W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Oddział jednoznacznie poinformował wnioskodawcę o tym, że "(...) jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. (...)". Tym samym należy wskazać, iż pomimo 2 wezwań do uzupełnienia braków formalnych wniosku, których strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie zaistniała przesłanka wskazana w § 14 ust 2a rozporządzenia wykonawczego, w związku z czym Agencja pismem z dnia [...] lutego 2018 r. [...] zasadnie poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy. Należy też wskazać, iż to podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy winien przygotować dokumentację aplikacyjną tak, aby w terminie określonym przez rozporządzenie wykonawcze, wniosek pomocy spełniał wymóg kompletności i poprawności. Odmawiając skarżącemu przyznania pomocy Agencja nie uchybiła obowiązkowi stania na straży praworządności oraz obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Agencja zastosowała poprawnie § 14 ust. 2a rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy. W świetle powyższego bez znaczenia w sprawie są zarzuty skarżącego podniesione w skardze, a dotyczące uwzględnienia usługi przechowywania płodów rolnych (jabłek, gruszek) do usług "Działalność usługowa, następująca po zbiorach - kod PKD 01.63.Z. Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Jak to zostało wykazane wyżej, Agencja w toku postępowania w sprawie z wniosku skarżącego nie naruszyła ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, w związku z tym skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.