V SA/Wa 703/08
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-08
Skład orzekający: Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawcy nie dostarczą wymaganych dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy oświadczenia wnioskodawców są niewystarczające do oceny ich sytuacji majątkowej, a wezwanie do uzupełnienia dokumentów pozostaje bez skutku, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
K. C. i M. C. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie administracyjnej. W oświadczeniu wykazali dochody z gospodarstwa rolnego oraz posiadanie nieruchomości, ale nie przedstawili kosztowności ani innych zasobów. Organ wezwał ich do uzupełnienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak wezwania nie wykonali.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. i M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. C. i M. C. – [...]s.c. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością zażalenia w sprawie stanowiska wierzyciela p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z 26 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. i M. C. – [...] s.c. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2007r.
Wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF) K. C. i M. C. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, utrzymują się z dochodów z gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości 520 złotych. Oświadczyli, iż są współwłaścicielami wraz z córką domu o powierzchni 80 m2 i mieszkania o powierzchni 40 m2 oraz właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 7,36 ha i [...]. Wskazali, że nie posiadają żadnych kosztowności, udziałów, obligacji, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo wyjaśnili, iż miesięczne wydatki w całości pokrywają dochody.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców, zarządzeniem z 16 czerwca 2010 r. wezwano (oddzielnie) skarżących do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych.
Powyższe wezwanie skarżący odebrali w dniu 9 lipca 2010 r. i do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie nadesłali żądanych wyjaśnień i dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.
W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżących złożonym na urzędowym formularzu PPF z 25 maja 2010 r., były niewystarczające do oceny czy strony nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżących do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę ich sytuacji majątkowej.
Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawców wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazali oni, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do nich wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawcy powinni się liczyć w postępowaniu sądowym z ich rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło