V SA/Wa 703/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-26
Skład orzekający: Krystyna Madalińska- Urbaniak, Jarosław Stopczyński, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności do bydła i nałożenie sankcji administracyjnej jest zasadna, gdy rolnik zadeklarował zwierzęta do płatności, ale nie spełnił wymogów dotyczących identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz wieku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania płatności do bydła i nałożenie sankcji administracyjnej były zasadne. Rolnik nie spełnił kluczowych wymogów prawnych, takich jak prawidłowe zgłoszenie przemieszczenia zwierząt do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt przed złożeniem wniosku o płatność, a także nie dotrzymał wymogu wieku dla części zwierząt. Niespełnienie tych warunków, zwłaszcza w odniesieniu do więcej niż trzech zwierząt, skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji zgodnie z przepisami UE.Stan faktyczny
Rolnik R. S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2018, w tym płatności do bydła. Organ pierwszej instancji przyznał część płatności, ale odmówił przyznania płatności do 6 sztuk bydła i nałożył sankcję administracyjną, uznając, że zwierzęta te nie spełniały warunków, w tym nie przebywały w stadzie rolnika w dniu złożenia wniosku i nie zostały prawidłowo zarejestrowane. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, podnosząc, że błąd w zgłoszeniu numeru stada był pomyłką, a zwierzęta znajdowały się w jego posiadaniu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska- Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... lutego 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok i nałożenie sankcji; oddala skargę.
R. S. za pośrednictwem formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji złożył w dniu [...] lipca 2018 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 wraz z załącznikami graficznymi.
We wniosku rolnik zadeklarował działki rolne do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz 8 sztuk zwierząt do przyznania płatności związanej do bydła.
W dniu [...] stycznia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której przyznał wnioskodawcy:
- jednolitą płatność obszarową
- płatność za Zazielenienie
- płatność redystrybucyjną
- kwotę zwrotu dyscypliny finansowej
oraz odmówił przyznania płatności do bydła i nałożył sankcję w wysokości 1758,24 zł.
W przypadku płatności do bydła ustalono, że zwierzęta zadeklarowane do płatności do bydła (6 szt.) nie spełniają warunków przyznania tej płatności. Według organu ARiMR w dniu złożenia wniosku zwierzęta nie przebywały w stadzie rolnika.
Na podstawie art. 31 ust.2 akapit trzeci rozporządzenia UE nr 640/2014 płatność do bydła została odmówiona i nałożono karę administracyjną w wysokości odpowiadającej stwierdzonej różnicy między zwierzętami zadeklarowanymi do płatności i zatwierdzonymi.
R. S. złożył odwołanie od decyzji wskazując, że odwołanie dotyczy części decyzji o odmowie przyznania płatności do bydła oraz nałożenia sankcji w wysokości 1758,24 zł.
Skarżący wskazuje, że zwierzęta o numerach kolczyków [...],[...],[...],[...],[...] w dniu złożenia wniosku znajdowały się w siedzibie stada nr [...] należącym do wnioskodawcy, co potwierdzają zapisy w paszportach zwierząt. Zwierzęta te po ich zakupie zostały zgłoszone przez rolnika do rejestracji w BP O. Zwierzęta nie zostały włączone do stada wnioskodawcy, a zostały bez jego wiedzy, z nieznanych powodów, włączone do stada brata – R. S. - nr stada [...]. Do odwołania strona dołączyła oświadczenie R. S., według którego nie
dokonywał on zgłoszenia zwierząt do swojej siedziby stada.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w zaskarżonej części. W uzasadnieniu własnej decyzji podniósł m.in. iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w
ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312), zwana dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 7 ust. 1-2 Ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz
2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane.
jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1-2 Ustawy płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) i koza domowa (Capra hircus).
2. Płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:
1) płatności do bydła, jeżeli:
a) posiada samice lub samce tego gatunku:
- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy,
- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,
b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki;
Z kolei zgodnie z § 12 ust.1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351 ze zm.) płatności związane do bydła, płatności związane do krów oraz płatności związane do kóz przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których:
1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Zwierzęta zadeklarowane do przyznania płatności do bydła muszą łącznie spełniać wszystkie warunki opisane w w/w przepisach prawa. Jednym z warunków wynikających z § 12 ust.1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2015 r. jest natomiast dokonanie do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności zgłoszeń oraz spełnienie wymagań w zakresie identyfikacji określonych w przepisach o systemie identyfikacji zwierząt.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia NR 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/j97 (Dz.U.UE.L.2000.204.1 ze zm.) (...) wszyscy hodowcy bydła zobowiązani są do (...) zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli, wraz z datami tych zdarzeń, w okresie ustalonym przez dane Państwo Członkowskie, a wynoszących od trzech do siedmiu dni od daty zajścia danego zdarzenia.
Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2017 poz. 546 ze zm.) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła.
Zgłoszenie dokonywane na podstawie przepisów Ustawy IRZ i rozporządzenia UE nr 1760/2000 powinno zawierać prawidłowe dane.
Z akt sprawy - zgłoszenia przemieszczenia bydła z dnia [...],02.2018 r. wynika, że R. S. w dniu [...] lutego 2018 r. złożył formularz przemieszczenia zwierząt o numerach kolczyków: [...],[...],[...],[...], z siedziby stada [...], sztuki nr [...] z siedziby stada [...] do siedziby stada [...] należącej do R. S. (brata R. S.).
Jak wynika z kolei z danych paszportów w/w zwierząt dołączonych do odwołania od decyzji, posiadaczem tych zwierząt od dnia [...].02.2018 r. był R. S.
W ocenie organu zgłoszone przemieszczenia zwierząt dokonane przez R. S. w dniu [...] lutego 2018 r. do siedziby stada R. S. nie można uznać za prawidłowe. Zatem nie można uznać w rozpatrywanym przypadku aby R. S. wobec 6 sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności do bydła, podając nieprawidłowy numer siedziby stada, do którego dokonano faktycznie przemieszczenia zwierząt, dokonał prawidłowego, zgłoszenia tych zwierząt w sposób określony w przepisach o systemie identyfikacji zwierząt.
Powyższe oznacza, że warunek przyznania płatności do bydła opisany w § 12 ust.1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, nie został w tym przypadku spełniony co skutkuje niezatwierdzeniem sztuk o numerach [...],[...],[...],[...],[...] do płatności do bydła.
Z kolei z danych systemu IRZ wynika, że wiek zwierzęcia o numerze [...] w dniu [...] maja 2018 roku przekroczył 24 miesiące, w związku z czym na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 lit.a) Ustawy, nie kwalifikuje się również do płatności do bydła.
Łącznie wykluczeniu z płatności do bydła podlegało zatem 6 sztuk zwierząt, wobec 2 sztuk zatwierdzonych do płatności.
Zgodnie z art. 31 ust.2 rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o
a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10 %;
b ) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10 %, ale mniejszy niż 20 %.
Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 20 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia.
Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3.
W rozpatrywanym przypadku zastosowanie będzie miał zatem przepis art. 31 ust.2 akapit trzeci rozporządzenia UE nr 640/2014, a uwzględniając stawkę płatności do bydła w wysokości 293,04 zł (rozporządzenie MRiRW z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2018 r. Dz.U.2018.1965), kwota kary administracyjnej wyniesie:
6*293,04 zł= 1758,24 zł
Powyższa kwota odpowiada wysokości kary administracyjnej nałożonej na mocy decyzji nr [...], a rozstrzygnięcie odnośnie płatności do bydła należy uznać za prawidłowe (zdaniem organu).
W skardze na wyżej opisaną decyzję R. S. stwierdził, że organ nie przeprowadził postepowania wyjaśniającego w wymaganym zakresie, co miało wpływ na treść wydanej decyzji, która jest dla niego krzywdząca.
Skarżący wskazał, że pomyłka dotycząca wpisania nieprawidłowego numeru stada wynika z faktu nadania numeru siedziby stada dla jego brata R. S. i dla siedziby stada należącego do niego, które znajdują się na tej samej posiadłości. W ocenie autora skargi fakt wpisania nieprawidłowego numeru stada był pomyłką, która nie była obliczona na osiągnięcie korzyści finansowej. Wniosek o płatności do zwierząt został poza tym złożony wyłącznie przez skarżącego. W złożonej skardze jej autor nie formułuje zarzutów naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że płatność związana do zwierząt gatunku bydło domowe przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki z art. 7 w ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności. Płatność związana do zwierząt jest przyznawana nawet w przypadku niespełnienia warunku z art. 7 ust. 1 pkt 2 jeżeli łączna kwota naliczonych płatności bezpośrednich, o które ubiega się rolnik w złożonym wniosku, przed zastosowaniem pomniejszeń i sankcji wynosiła co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie (...). Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługują płatności związane do zwierząt, jeżeli posiada przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, co najmniej 3 sztuki samic lub samców tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy. Płatność do bydła, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest przyznawana maksymalnie do 20 sztuk zwierząt.
Jednocześnie, zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 z późn. zm.) płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt,
w odniesieniu do których:
- do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,
- najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
W przypadku gdy po złożeniu wniosku o przyznanie płatności związanych do zwierząt zwierzęta zgłoszone we wniosku zostały zastąpione innymi zwierzętami, płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt zastępujących, jeżeli;
1) spełniają one warunki, o których mowa w art. 16 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
2) nie później niż w terminie 14 dni od dnia wystąpienia zdarzenia powodującego konieczność zastąpienia zwierzęcia, rolnik;
a) objął w posiadanie zwierzęta zastępujące,
b) poinformował o fakcie zastąpienia zwierzęcia zgłoszonego we wniosku: kierownika biura powiatowego
3) w odniesieniu do tych zwierząt;
a) do dnia poinformowania kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o fakcie zastąpienia zwierzęcia zgłoszonego we wniosku, dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,
b) najpóźniej od dnia poinformowania kierownika biura powiatowego ARiMR o fakcie zastąpienia zwierzęcia zgłoszonego we wniosku są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
W przedmiotowej sprawie zastąpienie zwierząt o których wyżej mowa nie miało jednak miejsca. Sąd przypomina jednocześnie, że we wniosku o przyznanie płatności do bydła zostało zadeklarowanych 8 zwierząt z gatunku bydło domowe. Jest to okoliczność niesporna
W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 2 sztuki.
Zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy łub wycofania płatności oraz do kar (...) pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt.
Taka ilość zatwierdzonych zwierząt wiązała się z tym, że:
• Zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] w dniu złożenia wniosku do płatności nie przebywało w siedzibie stada należącej do rolnika
• Zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] nie przebywało w siedzibie stada należącej do rolnika, przez wymagany ustawowo okres od dnia złożenia wniosku.
• Zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] w dniu [...] maja w roku składania wniosku, przekroczyło wiek 24 miesięcy.
• Zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] w dniu złożenia wniosku do płatności do bydła, nie przebywało w siedzibie stada należącej do rolnika.
• Zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] w dniu złożenia wniosku do płatności do bydła, nie przebywało w siedzibie stada należącej do rolnika.
• Zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] w dniu złożenia wniosku do płatności do bydła, nie przebywało w siedzibie stada należącej do rolnika.
W związku z powyższym organ ma rację wskazując, że różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych wynosi 6 szt. Wyliczony procent różnicy wynosi 100,00. Zgodnie z art. 31 ust 2 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 640/2014 jeżeli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt i ustalony procent obniżki przekracza 50% rolnikowi odmawia się przyznania płatności oraz nakłada karę administracyjną w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę zwierząt. Mając na uwadze powyższe odmówiono przyznania płatności do bydła i nałożono karę administracyjna w wysokości 1 758,24 zł.
Kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (...) będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej, pozostałe saldo zostanie anulowane. Zdaniem sądu mając na względzie powyższe zasadnie odmówiono przyznania płatności związanej do bydła. Sąd przypomina jednocześnie, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 skarżący złożył w dniu [...] maja 2018 r. i co istotne do tego dnia nie dokonał wymaganego zgłoszenia przemieszczenia 5 sztuk zwierząt. Warunek opisany w § 12 ust. l pkt 1 rozporządzenia z 12.03.2015 r. nie został zatem spełniony niezależnie od okoliczności podnoszonych przez skarżącego.
Co istotne korekta dotycząca zgłoszenia przemieszczenia zwierząt polegająca na podaniu właściwego numeru siedziby stada skarżącego, według danych systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt nastąpiła dopiero w dniu [...].03.2019 r. Zatem wobec 5 sztuk zwierząt wnioskodawca nie dokonał wymaganych zgłoszeń do dnia złożenia wniosku, wobec czego warunek przyznania płatności opisany w § 12 ust.1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2015 r. do tych zwierząt nie został spełniony, co podkreślono już wcześniej i co jawi się jako oczywiste.
Mając zatem na względzie powyższe sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło