V SA/Wa 705/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-13
Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Izabella Janson, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawarcie kilku umów cywilnoprawnych na świadczenie takich samych usług przez pracowników socjalnych bez zastosowania trybu ustawy Prawo zamówień publicznych skutkuje uznaniem wydatków za niekwalifikowalne i obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie takich samych usług przez kilku pracowników socjalnych stanowi jedno zamówienie publiczne, którego wartość należy sumować. Podzielenie zamówienia w celu uniknięcia stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych jest niedopuszczalne. Wydatki poniesione z naruszeniem tych przepisów są niekwalifikowalne i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawnym, a zarzuty skarżącego dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego oraz interpretacji umów są bezpodstawne.Stan faktyczny
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie otrzymało dofinansowanie ze środków unijnych na realizację projektu. Organ I instancji uznał część wydatków za niekwalifikowalne, w szczególności wynagrodzenia dla pracowników socjalnych zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych bez stosowania trybu ustawy Prawo zamówień publicznych. Skarżący podniósł, że zakresy pracy pracowników były różne i nie wymagały łączenia umów. Organ II instancji utrzymał decyzję, wskazując na naruszenie przepisów PZP i obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia stycznia 2011 r. w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu dofinansowania ze środków unijnych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant: st. sekr. sąd - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych; oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...][...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych określiła kwotę dofinansowania udzielonego Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie w [...] na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. przypadającą do zwrotu i terminu od którego naliczono odsetki oraz sposób zwrotu tych środków w następujący sposób:
- kwota wydatków niekwalifikowanych do zwrotu wynosi 95. 690,00 zł na którą składają się wydatki niekwalifikowalne wynikające z dokumentów księgowych przedstawionych do rozliczenia we wniosku o płatność do dnia 31 grudnia 2009 r. wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych naliczonymi od dnia 31 lipca 2009 r.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji wskazał, iż wykorzystanie przez wnioskodawcę środków dotacji rozwojowej nastąpiło w sposób niezgodny z procedurami albowiem polegało na:
1) zawarciu umów cywilno-prawnych z trzema pracownikami socjalnymi w łącznej kwocie przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość 14 tys. euro bez zastosowania trybu określonego w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych i naruszenie tym samym art. 3 ust 1 pkt 1 w/w ustawy. W związku z powyższym koszty w łącznej wysokości 58 800,00 zł zostały uznane za niekwalifikowalne.
2) zakupie na potrzeby realizowanych w ramach projektu zadań 1 szt. ekranu ręcznego na trójnogu TRIOD, 1 szt. projektora NEC oraz 1 szt. projektora BENQ, podczas gdy beneficjent zlecił przeprowadzenie szkoleń firmie zewnętrznej, która w złożonej ofercie zapewniła m.in. o posiadaniu niezbędnego zaplecza technicznego do przeprowadzenia szkoleń. Tym samym, organ I instancji uznał przedmiotowy wydatek za nieracjonalny, a tym samym za niekwalifikowalny (4 799, 00zł).
3) zakupie 2.000 szt. plakatów i 2.000 szt. ulotek w ramach zadania Promocja projektu. W ramach projektu Beneficjent zakupił łącznie 3.000 szt. plakatów oraz 3.000 szt. ulotek z czego ze względu na fakt, iż w ocenie organu I instancji przedmiotowy zakup nie spełniał warunków kwalifikalności w zakresie niezbędności, racjonalności oraz efektywności wydatków, uznał za niekwalifikowalne po 2.000 szt. z każdego z w/w materiałów promocyjnych w łącznej wysokości 18.000,00 zł (2.000 szt. x 1 zł plus 2.000 szt. x 8 zł).
4) zakupie w ramach cross-financingu pakietu Microsoft Office oraz programu antywirusowego. W ocenie organu I instancji, przedmiotowy wydatek nie wpisywał się w katalog wydatków objętych cross-financingiem. W związku z powyższym, wydatek w kwocie 1.500,00 zł został uznany za niekwalifikowalny.
5) zakupie w ramach cross-financingu flag, stojaków i drzewców do flag. W ocenie organu I instancji, przedmiotowy wydatek nie wpisywał się w katalog wydatków objętych cross-financingiem i w związku z powyższym, w kwocie 3.000,00 zł uznany został za niekwalifikowany.
6) zakupie dla części personelu projektu sprzętu komputerowego oraz urządzeń wielofunkcyjnych o łącznej wartości 9.590,00 zł, tj.
- Koordynator projektu – drukarka i niszczarka,
- Specjalista ds. promocji – komputer stacjonarny i urządzenie wielofunkcyjne,
- Specjalista ds. ewaluacji – urządzenie wielofunkcyjne i niszczarka,
W oparciu o weryfikację zakresu czynności przedmiotowych pracowników, organ I instancji uznał, iż w/w wydatki nie zostały poniesione w sposób racjonalny i efektywny. Podkreślił również, że w/w osoby wykonywały swoje obowiązki w miejscach innych, niż miejsce realizacji projektu (np. we własnych domach).
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia podniesiono, że:
1) Wartość każdej z zawartych umów cywilnoprawnych nie przekroczyła równowartości 14 tys. euro. Ponadto Odwołujący wskazał, że pomimo faktu, iż zakresy czynności pracowników socjalnych były zbieżne, to ich działania nakierowane były na różne grupy odbiorców wsparcia ponadto, w opinii Beneficjenta łączna kwota umów cywilnoprawnych zawartych z trzema pracownikami socjalnymi wyniósł 52.813,04 zł, co skutkowało brakiem konieczności stosowania trybu określonego w PZP.
2) Zakupione urządzenia (ekran oraz dwa projektory) zostały zapisane we wniosku o dofinansowanie przyjętym do realizacji przez [...]JWPU. Odwołujący podniósł jednocześnie, że w/w urządzenia były niezbędne do właściwej realizacji projektu (która obejmowała teren całego powiatu), jak również są wykorzystywane do realizacji projektu w oparciu o kolejny wniosek o dofinansowanie w ramach zawartej umowy ramowej.
3) Zakupione materiały promocyjne zostały zapisane we wniosku o dofinansowanie przyjętym do realizacji przez [...]JWPU. Ponadto Odwołujący podniósł, iż data wystawienia faktury (21 lipca 2009 r.) nie jest faktyczną datą zakupu w/w materiałów. W rzeczywistości Beneficjent otrzymał je na początku czerwca, jednak ze względu na brak środków finansowych (wynikający z przedłużającego się procesu podpisania umowy ramowej), zapłaty dokonał po otrzymaniu dotacji od [...]JWPU, co nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2010 r. Wskazał również, iż podczas kontroli przeprowadzonej w czerwcu 2010 r. Zespół Kontrolujący nie wniósł zastrzeżeń w zakresie zakupu materiałów promocyjnych.
4) Zakup pakietu Microsoft Office został zapisany we wniosku o dofinansowanie przyjętym do realizacji przez [...]JWPU. W chwili składania wniosku, [...]JWPU nie udzieliła ostatecznej odpowiedzi, czy zakup oprogramowania w ramach realizowanego projektu PO KL stanowi wydatek objęty wsparciem w ramach cross-financingu. Zdaniem Odwołującego, zakup sprzętu komputerowego bez zakupu oprogramowania skutkowałby nieracjonalnością zakupu.
Ponadto, Odwołujący zgodził się z decyzją organu I instancji w zakresie uznania za niekwalifikowalne wydatków podniesionych w związku z zakupem programu antywirusowego w łącznej kwocie 400 zł. Jednoczenie Odwołujący wskazał, iż dokonał przedmiotowego zakupu, ze względu na fakt, iż został ustawowo zobowiązany do zabezpieczenia przechowywanych danych.
5) Zakup flag, stojaków oraz drzewców został dokonany zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie projektu, a przedmiotowe artykuły były niezbędne do promocji projektu na terenie całego powiatu żyrardowskiego. Odwołujący podniósł ponadto, iż podczas kontroli realizacji projektu przeprowadzonej przez [...]JWPU w czerwcu 2010 r., Zespół Kontrolujący nie wniósł zastrzeżeń dotyczących zakupu w/w artykułów.
6) Zakupu sprzętu komputerowego, urządzeń wielofunkcyjnych, drukarek oraz niszczarek dla personelu projektu dokonano zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie projektu. Beneficjent podkreślił, iż sprzęt został przekazany użytkownikom protokołem przekazania, a Zespołowi Kontrolującemu udostępniono zdjęcia i dane techniczne sprzętu.
Odnosząc się do odwołania Instytucja Zarządzająca PO KL stwierdziła, że realizacja projektu była zaplanowana na okres od 1 czerwca do 31 grudnia 2009 r. Umowa ramowa została podpisana w dniu 28 lipca 2009 r. a wartość projektu wynosiła 1.141.056,00 zł.
Kontrola realizacji projektu przeprowadzona w dniach 9 -11 czerwca 2010 r. wykazała uchybienia i nieścisłości w realizacji projektu, w szczególności w zakresie niekwalifikowaności podniesionych przez Beneficjenta w ramach projektu wydatków.
Podkreślono, iż pomimo opóźnień w zawarciu umowy ramowej z [...]JWPU, Beneficjent rozpoczął realizację projektu w zakładanym we wniosku o dofinansowanie terminie, tj. w czerwcu 2009 r.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego zakupu w ramach projektu ekranu ręcznego oraz 2 projektorów Instytucja Zarządzająca PO KL ustaliła, iż w/w zakupy zostały przewidziane w zatwierdzonym przez [...]JWPU wniosku o dofinansowanie (w wysokości równej kwocie ostatecznie poniesionych wydatków), a następnie wykorzystane na potrzeby realizacji zadań w ramach projektu.
Ponadto, Instytucja Zarządzająca PO KL nie znalazła w przekazanej dokumentacji poparcia dla stwierdzenia organu I instancji, iż w złożonej Beneficjentowi ofercie firma zewnętrzna, której zlecono przeprowadzenie szkoleń "zapewniła m.in. o posiadaniu niezbędnego zaplecza technicznego do realizacji szkoleń". We wniosku o dofinansowanie znalazł się jedynie zapis, iż podwykonawca "zapewni właściwą bazę lokalową, w tym salę komputerową". Na podstawie powyższego stwierdzenia, w opinii Instytucji Zarządzającej PO KL nie należy domniemywać konieczności zapewnienia przez podwykonawcę ekranu oraz projektów.
Odnosząc się do zarzutu niekwalifikowaności wydatków związanych z zakupem materiałów promocyjnych Instytucja Zarządzająca PO KL ustaliła, iż zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez Beneficjenta w Odwołaniu, faktura na zakupione materiały została wystawiona (na prośbę Beneficjenta) z opóźnieniem w stosunku do faktycznego odbioru przez niego materiałów, tj. ulotki oraz plakaty zostały dostarczone w czerwcu 2009 r. natomiast faktura została wystawiona w dniu 21 lipca 2009 r. Powodem powyższego postępowania – zgodnie z wyjaśnieniami Odwołującego – było opóźnienie w podpisaniu umowy ramowej z [...]JWPU oraz przekazaniu środków dotacji rozwojowej.
Jednak pomimo krótkiego okresu rekrutacji (czerwiec 2009 r.), Beneficjentowi udało się pozyskać zakładaną we wniosku o dofinansowanie grupę uczestników (148 spośród zakładanych 150), co świadczy o sprawnie przeprowadzonym procesie rekrutacji i rzeczywistym dotarciu do szerokiego grona potencjalnych odbiorców. Mając na uwadze powyższe, Instytucja Zarządzająca PO KL nie przychyliła się do zarzutu, iż zakup ulotek oraz plakatów w łącznej ilości 6.000 szt. nie był niezbędny, racjonalny oraz efektywny.
Określono dodatkowo, iż przedmiotowy zakup został przewidziany przez Beneficjenta we wniosku o dofinansowanie, a następnie zatwierdzony przez [...]JWPU.
Tym samym Instytucja Zarządzająca PO KL nie dopatrzyła się podstaw do uznania wydatków związanych z zakupem ulotek oraz plakatów za niekwalifikowalne.
W odniesieniu do zarzutów, iż zakup oprogramowania tj. pakietu Microsoft Office (1 szt.), programu antywirusowego (2 szt.), jak również materiałów promocyjnych w postaci flag, stojaków oraz drzewców do flag (5) nie wpisywał się w katalog wydatków objętych cross-financingiem i w związku z powyższym uznany został za niekwalifikowalny, Instytucja Zarządzająca PO KL uznała, iż przedmiotowe zakupy zostały poniesione w sposób zasadny oraz racjonalny.
Stwierdzono w odniesieniu do zarzutu, iż zakup przez Beneficjenta w ramach projektu sprzętu komputerowego, urządzeń wielofunkcyjnych oraz niszczarek nie spełniał wymogów racjonalności oraz efektywności ponoszonych wydatków, iż w/w sprzęty były użytkowane przez personel projektu, tj. koordynatora projektu, specjalistę ds. ewaluacji oraz specjalistę ds. promocji na potrzeby bieżącej realizacji projektu. Zakupione sprzęty w opinii Instytucji Zarządzającej stanowiły podstawowe wyposażenie biurowe, a ich zakup, mając na uwadze specyfikę pracy personelu był zasadny i racjonalny.
Poza tym realizowany przez PCPR [...] projekt ma charakter wieloletni i realizowany jest w oparciu o umowę ramową zawartą na okres 2009-2013. Tym samym, sprzęt zakupiony w pierwszych latach realizacji, jest obecnie lub zostanie w przyszłości wykorzystany w trakcie realizacji projektu w kolejnych latach trwania umowy ramowej.
Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca PO KL nie podzieliła stanowiska organu I instancji w zakresie zarzutów 2 - 6, jednocześnie nie podzieliła stanowiska Odwołującego, w zakresie naruszenia art. 3 ust 1 pkt 1 PZP poprzez zawarcie umowy bez zastosowania trybu określonego w w/w ustawie. Zgodnie z wyjaśnieniami Beneficjenta "pracownicy socjalni mieli zbieżne zakresy czynności, ale ich działania nakierowane były na różne grupy beneficjentów". Na podstawie przekazanych kopii umów zleceń zawartych z zatrudnionymi w ramach projektu pracownikami socjalnymi Instytucja Zarządzająca PO KL ustaliła, iż zakres obowiązków był ten sam dla wszystkich w/w osób i każdorazowo obejmował następujące czynności: pomoc w rekrutacji uczestników projektu, pomoc przy promocji projektu oraz działania o charakterze środowiskowym. Jednocześnie Odwołujący nie przedstawił wyjaśnień, w oparciu o które można by uznać, iż zakres przedmiotowej usługi jaką była praca socjalna, nie mógł być wykonywany przez jednego wykonawcę.
A zatem Odwołujący nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 13 ust 1 pkt 2 PZP, zgodnie z którym zamówienia publiczne, których przedmiotem są dostawy lub usługi, muszą zostać zsumowane w ramach grupy wynikającej ze Wspólnego Słownika Zamówień.
Podkreślono, że zgodnie z zapisami zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie projektu, Beneficjent w ramach Zadania Praca socjalna przewidział "dodatki dla pracowników socjalnych" w odniesieniu do 4 osób w łącznej kwocie 79.200,00 zł oraz "wynagrodzenie nowego pracownika" w odniesieniu do 1 osoby w kwocie 19.600,00 zł.
Tymczasem Instytucja Zarządzająca PO KL ustaliła, iż w trakcie realizacji projektu Beneficjent zawarł w sumie 4 umowy z pracownikami socjalnymi z czego:
- 3 umowy zlecenia, z czego 2 z osobami będącymi pracownikami Beneficjenta w oparciu o umowy o pracę oraz 1 z osobą pozyskaną w wyniku rekrutacji zewnętrznej,
- 1 umowę o pracę z osobą pozyskaną w wyniku rekrutacji zewnętrznej,
Organ przypomniał, że na podstawie art. 4 pkt 8 PZP ustawy nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14.000 euro. Mając na uwadze wartość planowanych do zawarcia umów z pracownikami socjalnymi równą 79.200,00 zł, jak również ostatecznie wypłaconą kwotę wynagrodzeń wynoszącą 58.800,00 zł stwierdzono, iż próg określony w art. 4 pkt 8 PZP został przez Beneficjenta przekroczony (14.000,00 euro x 3,8771= 54.279,40 zł).
Tym samym w opinii Instytucji Zarządzającej PO KL bezspornym jest, że część wydatków w ramach projektu została poniesiona z naruszeniem PZP. Z uwagi na naruszenie ustawy, nie został spełniony warunek kwalifikowalności zapisany w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL stanowiący, iż "wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile (...) są zgodne z odrębnymi przepisami krajowego oraz wspólnotowego (...)". W tej sytuacji, wydatki związane z zatrudnieniem w ramach projektu pracowników socjalnych na podstawie umów cywilnoprawnych w łącznej wysokości 52.813,04 zł uznano za niekwalifikowalne.
W przypadku bowiem gdy środki dotacji zostały wykorzystane z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu "podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych a zatem Instytucja Zarządzająca PO KL podzieliła stanowisko organu I instancji w zakresie zarzutu 1. Niemniej jednak podkreśliła, iż kwota wydatków uznanych za niekwlifikowalne przez organ II instancji jest niższa, niż wynikająca z decyzji organu I instancji.
Na podstawie przekazanej dokumentacji Instytucja Zarządzająca ustaliła albowiem, iż łączna kwota wydatków związanych z wypłatą wynagrodzeń dla pracowników socjalnych wynosiła 58.800,00 zł (2.800,00 x 3 pracowników x 7 miesięcy). Jednocześnie ze środków projektowych, Beneficjent poniósł wydatki związane z w/w wynagrodzeniami w kwocie 52.813,04 zł (co wynika z zestawienia zawartego w Zaleceniach pokontrolnych z dnia 31 sierpnia 2010 r.). Pozostała kwota 5.986,96 zł (58.800,00 zł – 52.813,04 zł) została wydatkowana przez Beneficjenta ze środków własnych i nie została wykazana we wniosku o płatność składanym do MJWPU. W związku z powyższym Instytucja Zarządzająca PO KL uznała, iż wydatki które nie zostały poniesione ze środków otrzymanych w ramach dofinansowania projektu, nie podlegają zwrotowi.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyło Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w [...] wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej zwrotu kwoty 52.813,04 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 31 lipca 2009 r.
Kwestionowanej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 211 ust 4 w zw. z ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych poprzez uznanie, że skarżąca wykorzystała środki przyznane w ramach programu z naruszeniem procedur o których mowa w art. 208 ustawy,
2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - ustalenia zgodnego zamiaru stron i celu umów cywilnoprawnych,
3) naruszenie art. 65 § 1 w zw. z art. 750 Kodeksu cywilnego poprzez nieuwzględnienie zgodnego zamiaru stron umów cywilnoprawnych,
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in. że organ II instancji bezpodstawnie przyjął, że zakresy przedmiotowe trzech umów cywilnoprawnych są tożsame i zażądał zwrotu przyznanych na ten cel środków, nie zważając na ich specyfikę.
Skarżący podkreślił, że zakres pracy:
- S. K. zatrudnionej w PCPR w [...]e na stanowisku pracownika socjalnego nakierowany jest m.in. na wychowanków opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze, placówki resocjalizacyjne, zakłady dla nieletnich, w związku z wydawaniem decyzji przyznających świadczenia na kontynuowanie nauki, usamodzielnienia, zagospodarowanie.
- B. Z. zatrudnionej w Punkcie Specjalistycznego Poradnictwa Rodzinnego Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] na stanowisku pracownika socjalnego nakierowany jest m.in. na udzielanie wsparcia i pomocy zgłaszającym się osobom w sprawach dotyczących uzależnień, bezradności w sprawach życiowych, opiekuńczo-wychowawczych, przemocy w rodzinie, niepełnosprawności. Natomiast w projekcie "Równaj" praca nakierowana była na osoby niepełnosprawne zarejestrowane jako bezrobotne w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...].
- M. K. pracownik Warsztatu Terapii Zajęciowej w [...] zatrudniona została na stanowisku pracownika socjalnego w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w [...] w projekcie "[...]" (umowa zlecenie – rekrutacja zewnętrzna) do pracy z osobami niepełnosprawnymi z zaburzeniami intelektualnymi stanowiących jedną z grup uczestników i uczestniczek projektu "[...]" 2009 roku. Osoby te (podopieczni Warsztatu Terapii Zajęciowej w [...]) są bardzo nieufne i niechętne w kontaktach współpracy z osobami im nieznanymi. Dlatego niezbędne było zatrudnienie jej jako pracownika socjalnego do pracy z tą grupą w projekcie.
Zapisy w treści umów dla wszystkich w/w pracowników socjalnych są odzwierciedleniem ogólnej merytoryki pracy socjalne zapisanej we wniosku o dofinansowanie projektu.
Skarżący uznał za oczywiste, że działania poszczególnych pracowników socjalnych w projekcie są niemalże automatycznie nakierowane na odrębnych uczestników projektu, gdyż pracownicy ci na co dzień pracują w odrębnych środowiskach i świadczą dostosowaną do tych środowisk pracę socjalną.
Praca z osobami niepełnosprawnymi a jednocześnie bezrobotnymi różni się od pracy wykonywanej na rzecz wychowanków rodzin zastępczych, czy osób niepełnosprawnych z zaburzeniami intelektualnymi.
Dodatkowym faktem przemawiającym za takim podziałem obowiązków zatrudnionych pracowników socjalnych było:
- brak zaufania tych środowisk do osób (pracowników) im nieznanych,
- krótki okres rekrutacji tak dużej liczby uczestników przy jednoczesnym braku doświadczenia w realizacji projektów unijnych.
Nie było zatem możliwości zawarcia umowy tylko z jednym wykonawcą. Poza tym organ zarówno I jak i II instancji nie wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących postanowień zawartych umów cywilnoprawnych. Oparł się jedynie na dosłownym brzmieniu zapisów. Przyjmując bierną postawę w tym zakresie naruszył dyspozycję art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego. Dodatkowo art. 750 w związku z art. 734 Kodeksu cywilnego nie przewiduje formy szczególnej, w tym pisemnej dla ważności umowy świadczenia usług. Organ swoim postępowaniem naruszył również art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowana decyzja nie narusza prawa.
Jeżeli chodzi o ocenę zarzutów sformułowanych przez autora skargi to przedstawia się ona następująco:
1) Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest bezpodstawny albowiem wbrew twierdzeniom skargi w toku trwania postępowania przed organem odwoławczym nie naruszono zasad w tymże przepisie wskazanych. Chodzi o dwie naczelne zasady postępowania administracyjnego tj. zasadą prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu obywatela.
Nakładają one na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Uzupełnieniem powyższego przepisu jest art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. W ocenie sądu także i ten przepis nie został naruszony. Organ II instancji odniósł się bowiem do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i zdecydowaną większość z nich uwzględnił. Przedstawił również wyczerpującą a zarazem przekonującą argumentację która w jego ocenie przemawiała za trafnością części odwołania.
W ocenie sądu z wywodami Ministra Rozwoju Regionalnego w powyższej kwestii należy się zgodzić:
Poglądu skarżącego, iż organ nie wyjaśnił stanu faktycznego w sprawie nie sposób podzielić także dlatego, iż tenże organ uznał szereg jego argumentów. Takie uznanie nie byłoby przecież możliwe gdyby argumentów tych nie poddano wnikliwej ocenie. Wynikiem właśnie takiej oceny było także wyrażenie odmiennego poglądu w jednej jedynie kwestii a mianowicie w zakresie poprawności zawarcia trzech umów cywilnoprawnych z pracownikami socjalnymi.
W tym miejscu wypada przypomnieć, że skarżąca była niewątpliwie jednostką sektora finansów publicznych. Jako działająca w imieniu Powiatu [...] Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie obowiązana była do stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 113 z 2010 r. poz. 759).
Jak wskazuje art. 2 pkt 13 w/w ustawy przez zamówienie publiczne należy zrozumieć umowy odpłatne zawierane między zamawiającym a wykonawcą których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane.
Z akt sprawy wynika, że w przypadku strony skarżącej przedmiotem zamówienia było świadczenie usług przez osoby fizyczne będące jego pracownikami socjalnymi. Co istotne skarżący nigdzie nie wskazał, że usługi które będą świadczyć ci pracownicy będą zróżnicowane. Brak jakiejkolwiek odmienności w tym zakresie widoczny jest nie tylko we wniosku o dofinansowanie ale także wynika z zawartych umów zlecenia. Przypomnieć również należy że wartość pracy wszystkich pracowników o których mowa określona została jedną (łączną) kwotą 79. 200 zł. Bez znaczenia jest przy tym fakt (podnoszony dopiero w skardze), że każdy z pracowników zajmował się de facto innymi podmiotami, a to ze względu na treść art. 32 ust 1, 2 i 4 ustawy Prawo zamówień publicznych. Stanowi on że:
1) Podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy bez podatku od towarów i usług ustalone przez zamawiającego z należytą starannością,
2) Zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy dzielić zamówienia na części lub zaniżać jego wartości,
3) Jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach w których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania wartością zamówienia jest wartość poszczególnych części zamówienia.
W ocenie sądu treść powyższego przepisu wskazuje, że w przypadku świadczenia takich samych usług przez wszystkich pracowników socjalnych (niezależne od tego że faktycznie zajmowali się oni innymi podmiotami) wartością zamówienia która przesądzała o konieczności stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych była kwota którą przewidziano łącznie na " wynagrodzenia" pracowników socjalnych. To że skarżący dokonał w tej materii podzielenia zamówienia publicznego było w istocie nieusprawiedliwionym i nieuprawnionym naruszeniem przepisów ustawy którego celem było uniknięcie obowiązku ich stosowania.
Nie zasługuje na aprobatę wyjaśnienie skarżącego, że nie przedstawił on we wniosku o dofinansowanie, iż pracownicy socjalni zajmują się odrębnymi uczestnikami projektu albowiem jawiło się to jako oczywistość zwłaszcza, że wykonywali oni swoje czynności w innych środowiskach. To że było akurat inaczej wynika z porównania zakresu obowiązków tychże pracowników wynikających z umów o pracę z jednej strony z drugiej zaś z zakresu zadań określonych w projekcie. Sam skarżący podnosi przecież, że B. Z. zatrudniona na stanowisku pracownika socjalnego ma zakres pracy nakierowany m.in. na udzielanie wsparcia i pomocy zgłaszającym się osobom w sprawach dotyczących uzależnień, bezradności w sprawach życiowych, opiekuńczo- wychowawczych, przemocy w rodzinie i niepełnosprawności.
Natomiast w projekcie jej praca nakierowana była na osoby niepełnosprawne zarejestrowanie jako bezrobotne.
W ocenie sądu decydujące znaczenie w sprawie miało to w jaki sposób ujęto kwestię świadczenia usług przez pracowników socjalnych a więc to że:
1) nie różniły się one w przypadku poszczególnych osób,
2) skarżący miała obowiązek oszacować wartość zamówienia jako łączną kwotę wynagrodzeń wszystkich pracowników socjalnych i dopiero w konsekwencji takiego oszacowania przeprowadzić postępowanie.
Twierdzenie, że obowiązkiem organu było badanie intencji stron umów zlecenia uznać należy za nieporozumienie, wszak decydujące znaczenie przy interpretowaniu zapisów znajdujących się w zawartych umowach miało ich rzeczywiste brzmienie (literalna treść), stąd zarzut naruszenia przywoływanych przez skarżącego przepisów Kodeksu cywilnego uznać należy za bezpodstawny.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 211 ust 4 w zw. z ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249 z 2005r. poz. 2104 ze zm.).
Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, iż środki pomocowe wykorzystywane są z naruszeniem procedur o których mowa w art. 208 ustawy instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin od którego nalicza się odsetki.
Wspomniany art. 208 wskazuje natomiast, że wydatki związane z realizacją programów finansowanych m.in. ze środków takich jak w sprawie niniejszej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie treści § 9 ust 1 pkt 2 umowy ramowej zawartej pomiędzy skarżącą a Województwem [...] (nr [...]) w imieniu którego działała [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych.
Otóż stanowi on, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone że dotacja rozwojowa jest przez Beneficjenta wykorzystana z naruszeniem procedur o których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dotacji wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Powyższe oznacza, iż skargę należało oddalić.
Niejako na marginesie zauważyć trzeba że zaskarżone rozstrzygnięcie nie budzi wątpliwości także w części dotyczącej przedstawionych wyliczeń o charakterze rachunkowym (skarga nie formułowała w tym zakresie żadnych zarzutów).
Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło