V SA/Wa 706/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2011 r. sprawy ze skargi M. [...] J. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; - uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. J., obywatela N., (dalej: cudzoziemiec lub skarżący) jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2010 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 15 lipca 2010 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W motywach wniosku podał, że zmienia klub piłkarski. Wojewoda [...] powołaną powyżej decyzją odmówił cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji wojewoda stwierdził, że cudzoziemiec posiada przedłużenie zezwolenia typu A nr [...] na pracę ważne od [...] września 2010 r. do [...] września 2011 r. Okoliczność ta wypełnia dyspozycję art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (dalej: ustawa o cudzoziemcach), zgodnie z którym zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę. W ocenie organu I instancji cudzoziemiec nie spełnił wymagań określonych w art. 53-53 b ustawy o cudzoziemcach, bowiem nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie oraz członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu oraz ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda zauważył, że cudzoziemiec nie uzupełnił także akt sprawy o zaświadczenie o wywiązywaniu się z zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa wydanego przez właściwy urząd skarbowy mimo, że pouczył skarżącego, że niedostarczenie wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie spowoduje wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Decyzja wojewody zaadresowana do cudzoziemca, wysłana została - za pośrednictwem poczty - na adres: ul. P., [...] W.. Korespondencja z powyższą przesyłką zwrócona została do organu w dniu 15 października jako niepodjęta w terminie. W dniu 16 listopada 2010 r. cudzoziemiec ustanowił pełnomocnika w osobie M. S. do reprezentowania go przed organami w sprawach związanych z legalizacją pobytu w Polsce. Pełnomocnik otrzymał w dniu 23 listopada 2010 r. decyzję wojewody o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W dniu 1 grudnia 2010 r. pełnomocnik cudzoziemca wniósł odwołanie od decyzji powyższej decyzji wojewody. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Szef Urzędu wyjaśnił, że zgodnie z art. 11 a ust. 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem lub w każdym miejscu, gdzie adresata zastanie się. W przypadku nieobecności adresata stosuje się art. 43 i art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, ze zgodnie z art. 41 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania administracyjnego strony oraz ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Szef Urzędu stwierdził, na podstawie materiału dowodowego sprawy, że decyzja wojewody została wysłana stronie w dniu 22 września 2010 r., na adres: ul. P. , [...] W. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie, po dwukrotnym awizowaniu została ona zwrócona nadawcy i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Dalej organ stwierdził, że termin do wniesienia odwołania od decyzji wojewody upłynął w dniu 29 października 2010 r., natomiast odwołanie do organu I instancji dotarło w dniu 1 grudnia 2010 r., a więc po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Wprawdzie pełnomocnik strony odebrał decyzję w dniu 23 listopada 2010 r., jednakże za datę prawidłowego doręczenia należy uznać dzień 15 października 2010 r., tj. dzień, w którym przesyłka została zwrócona do wojewody (data stempla pocztowego). Pełnomocnik cudzoziemca wnosząc odwołanie nie wystąpił o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wobec przedstawionego wyżej stanu faktycznego oraz powołanych przepisów pełnomocnik strony uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wojewody. W skardze zarzucono postanowieniu Szefa Urzędu, że narusza art. 58 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzję wojewody doręczono cudzoziemcowi w dniu 14 października 2010 r. mimo, że nie było podstaw, że wymienioną decyzję otrzymał lub że był o niej prawidłowo zawiadomiony poprzez awizo pocztowe i uznanie, że odwołanie pełnomocnika stało się bezskuteczne ze względu na brak we wniosku żądania przywrócenia terminu. W motywach skargi wskazano, że cudzoziemiec nigdy nie był powiadomiony o treści decyzji Wojewody [...], a także nie otrzymał recepisu awiza pocztowego, które zobowiązywałoby go do odebrania przesłanej pocztą decyzji. W tej sytuacji nie spełnione zostały warunki do tzw. zastępczego doręczenia awiza, o jakich mowa w art. 43 k.p.a. i bezpodstawny jest zarzut stawiany pełnomocnikowi, że nie wystąpił wraz z odwołaniem z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał, że w aktach jego sprawy znajdował się adres pod którym zamieszkiwał na terenie Polski. Adres ten to ul. P. [...], budynek [...] w W. Pod tym adresem mieści się hotel sportowy, w którym przebywał skarżący. Tymczasem przesyłka wojewody zaadresowana była na adres P [...], bez podania numeru budynku. Nie ma nigdzie potwierdzenia aby przesyłka doręczona została skarżącemu, bądź też osobie upoważnionej przez hotel do odbioru przesyłek skierowanych do mieszkańców hotelu [...] znajdującego się przy ul. P. [...], budynek [...]. Do skargi załączono pismo z [...] lutego 2011 r. B. Sp. z o. o. w W., informujące, iż w okresie od 1 września 2010 r. do 30 listopada 2011 r. nie otrzymano żadnego pisma poleconego ani awiza dla skarżącego. Spółka wyjaśniła ponadto, że adres P. [...] dotyczy wszystkich budynków na terenie F. i stąd konieczność dopisku przynajmniej ,,hotel’’ lub budynek [...]. Do skargi załączono także zdjęcie satelitarne terenów [...], mających jednolity adres P. [...], na którym trójkątnym obrysem zaznaczono budynek nr [...] – hotel [...]. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku rozpoznania sprawy co do istoty – o uchylenie postanowienia. Organ wskazał, że skarga wniesiona została przez osobę nieuprawnioną – M. S., któremu udzielono pełnomocnictwa, jednakże który nie wykazał, że jest osobą uprawnioną do wniesienia skargi w rozumieniu art. 35 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skargi Szef Urzędu stwierdził, że adres na który kierowano całą korespondencję do skarżącego był adresem niepełnym. Jak ustalono obecnie adres ul. P. [...] obejmował w przeszłości, co najmniej kilka nieruchomości, które oznaczone były jako np.: ul. P. [...] budynek [...]. Co więcej od niedawna, co najmniej część nieruchomości znajdujących się dawniej w obrębie lokalizacji ul. P. [...] zostało najprawdopodobniej przypisanych do ul. W. W tym stanie rzeczy nie jest jasne, gdzie dokładnie pozostawiono awizo. W związku z powyższym – jak zaznaczył organ – zaskarżone postanowienie było co najmniej przedwczesne (o ile nie błędne), ponieważ nie ustalono, gdzie właściwie pozostawiono awizo – czyli zawiadomienie, o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a. Jednocześnie organ poinformował, że wystąpił do operatora pocztowego o wyjaśnienie wątpliwości związanych z doręczeniem skarżącemu decyzji wojewody. Pismem z 8 kwietnia 2011 r. Szef Urzędu przesłał do Sądu wyjaśnienia operatora pocztowego, dotyczące awizowania przesyłki zawierającej decyzję wojewody, skierowanej do skarżącego. Opierając się na tych wyjaśnieniach organ stwierdził, że pomimo niedokładnego zaadresowania przesyłki awizo zostało pozostawione pod właściwym adresem. Z załączonego pisma Poczty Polskiej S.A. [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] wynika, że sporną przesyłkę awizowano w Urzędzie Pocztowym W. [...] w dniu 30.09.2010 r. Po nieudanej próbie doręczenia została ona zaawizowana do odbioru w Urzędzie Pocztowym W. [...]. Awizo zostało pozostawione pod adresem ul. P. [...] budynek [...] w recepcji hotelu. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki doręczono w dniu 6 października 2010 r. Ostatecznie z uwagi na nieodebranie przesyłki w terminie została ona zwrócona do nadawcy w dniu 15 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej: p.p.s.a)], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o charakterze formalnym, którym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Przy ocenie legalności takiego rozstrzygnięcia pierwszorzędne znaczenie ma zbadanie prawidłowości zastosowania przez organ przepisów postępowania administracyjnego, które były podstawą do przyjęcia, że wniesienie odwołania przez skarżącego nastąpiło z przekroczeniem wymagalnego terminu. Kierując się powyższym względami Sąd uchylił zaskarżone postanowienie gdyż wydane zostało ono z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniało uwzględnienie skargi. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie (w tym do postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony) stosuje się przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 11 a ustawy o cudzoziemcach – w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem lub w każdym miejscu, gdzie zastanie się adresata. W postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zastosowanie ma m. in. art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a.)], który reguluje tzw. doręczenie zastępcze w sytuacji niemożności doręczenia pisma adresatowi. Przepis ten stanowi, że w takiej sytuacji poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a.). Natomiast w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest to, że skarżący we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, złożonym w dniu 15 lipca 2010 r., wskazał jako miejsce pobytu (miejsce aktualnego pobytu) ul. P. [...], hotel [...], [...] W. Skarżący nie informował organu o zmianie swojego adresu. Niesporne jest również to, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2010r., nr [...], o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wysłana została za pośrednictwem poczty na niepełny adres podany przez skarżącego, nie uwzględniający adnotacji w adresie o treści: hotel [...]. Decyzja organu I instancji wysłana została na adres ul. P. [...], [...] W. i nie została doręczona skarżącemu pod adresem przez niego wskazanym we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Na podstawie akt administracyjnych należy stwierdzić, że skarżący nie odebrał osobiście decyzji Wojewody [...]. Decyzja ta nie została również doręczona skarżącemu w tzw. trybie zastępczym, uregulowanym w art. 44 k.p.a., co oznacza, że odmienne stanowisko - w tym zakresie - Szefa Urzędu stanowi o naruszeniu tego przepisu. Należy zauważyć, że na kopercie znajduje się adnotacja z 30 września 2010 r., wskazująca na to, że mieszkanie adresata jest zamknięte oraz, że przesyłkę awizowano-W. [...]. Adnotacja ta informuje również, że zawiadomienie włożono do skrzynki. Na kopercie znajduje się druga adnotacja z odręcznym wskazaniem daty: 6 października 2010 r. oraz z informacją o awizowaniu powtórnym przesyłki. Adnotacja ta nie zawiera odcisku stempla pocztowego, który wskazywałby datę oraz identyfikował doręczającego przesyłkę, jak również nie wskazuje miejsca pozostawienia zawiadomienia. W oparciu o treść powyżej omówionych adnotacji nie można przyjąć, że doręczenie decyzji skarżącemu nastąpiło zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 44 k.p.a. ponieważ nie wiadomo w jakim miejscu pozostawiono powtórne zawiadomienie, czy była to oddawcza skrzynka pocztowa, czy też inne miejsce, w którym dopuszczalne jest pozostawienia zawiadomienia zgodnie z powyższym przepisem. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wobec nieskutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, brak było podstaw do uznania, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 29 października 2010 r. oraz, że odwołanie wniesione przez pełnomocnika skarżącego nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia informacja nadesłana przez Szefa Urzędu w toku postępowania sądowego, zawarta w piśmie Poczty Polskiej S.A. [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] – dotycząca postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w sprawie doręczenia skarżącemu przesyłki. Treść powyższego pisma operatora pocztowego nie może potwierdzać prawidłowości doręczenia decyzji skarżącemu na podstawie art. 44 k.p.a. Wyjaśnienia operatora pocztowego nie znajdują oparcia w omówionych powyżej adnotacjach doręczyciela poczynionych na kopercie zawierającej decyzję. Przede wszystkim brak jest potwierdzenia, że przesyłkę pierwotnie awizowano w Urzędzie Pocztowym W. [...] w dniu 30 września 2010 r. i że po nieudanej próbie doręczenia została zaawizowana do odbioru w Urzędzie Pocztowym W. [...]. Wyjaśnienia operatora pocztowego wskazują na trzykrotne awizowanie przesyłki skierowanej dla skarżącego. Natomiast oświadczenie operatora, że awizo pozostawiono pod adresem skarżącego w budynku [...] w recepcji Hotelu jest sprzeczne z treścią adnotacji, wskazującą na pozostawienie zawiadomienia w skrzynce oddawczej. Reasumując należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem nie tylko art. 44 k.p.a. ale również z naruszeniem art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazane uchybienia formalne miały wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego Szef Urzędu zobligowany będzie do uwzględnienia poglądu prawnego wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu wyroku i przyjęcia, że odwołanie skarżącego wniesione zostało z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., liczonego od doręczenia w dniu 23 listopada 2010 r. decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.