V SA/Wa 711/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy ze środków unijnych: 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M.Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. Z. (dalej: Skarżący) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ) z [...] 2018 r., nr [...], którym odmówiono przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] 2017 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy na "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" położonych na obszarach Natura 2000 objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W piśmie z [...] 2018 r., nr [...] Organ poinformował Skarżącego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1469); dalej: "rozporządzenie" Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli przyznano mniej niż 30 punktów na podstawie kryteriów wyboru. Ustalono, iż na podstawie danych z wniosku i złożonych dokumentów oraz informacji zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, operacja uzyskała następującą liczbę punktów za kryteria wyboru określone w § 14 ust 2 rozporządzenia: 1) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 1 - liczba punktów 2,0. W gospodarstwie Wnioskodawcy łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wynosi 0,00 ha. Zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu, jeżeli operacja jest realizowana w gospodarstwie, w którym powierzchnia trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 jest nie większa niż 100 ha, przyznaje się tyle punktów, ile stanowi iloczyn liczby 1 i wyrażonej w hektarach powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wchodzących w skład gospodarstwa, 2) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 2 - liczba punktów 0. Powierzchnia TUZ wartościowych pod względem środowiskowym, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie wyznaczenia trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym (Dz. U. poz. 348 oraz z 2016 r. poz. 313) wynosi 0,00 ha. W związku z powyższym, udział ich powierzchni w stosunku do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wynosi 0,00 %. Punkty za przedmiotowe kryterium przyznaje się jeżeli wskazany udział procentowy wynosi co najmniej 30%. 3) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 3 - liczba punktów 0. Udział TUZ położonych na obszarze Natura 2000 w odniesieniu do łącznej powierzchni użytków rolnych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 wchodzących w skład gospodarstwa wynosi 0,00 %. Punkty za przedmiotowe kryterium przyznaje się, jeżeli wskazany udział procentowy wynosi co najmniej 30%. 4) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 4 - liczba punktów 0. Punkty za to kryterium przyznaje się, jeżeli operacja obejmuje realizację przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi, jakie wynikają dla danego gospodarstwa z planu zadań ochronnych lub planu ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000. Weryfikacji dokonano w oparciu o informacje zawarte w tabeli V – Zestawienie rzeczowo - finansowe wniosku o przyznanie pomocy jak również w biznesplanie. 5) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 5 - liczba punktów 0. Weryfikacji dokonano w oparciu o nr PESEL wnioskodawcy wpisany we wniosku, a także dane zadeklarowane w pkt III 2 wniosku o przyznanie pomocy. Łączna liczba punktów przyznana dla operacji na podstawie kryteriów wyboru wynosi 0,00. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie § 14 ust. 3 oraz § 14 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia. Wskazał, iż na podstawie informacji zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, operacja uzyskała następującą liczbę punktów za kryteria wyboru określone w § 14 ust. 2 rozporządzenia. 1. za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 1 – przyznano 0,00 pkt co jest niezgodne z prawdą i nie można w racjonalny sposób punktacji wskazanej w decyzji ARiMR zweryfikować, ponieważ w gospodarstwie Wnioskodawcy łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 wynosi 38,30 ha, czyli w przypadku ww. wnioskodawcy za to kryterium powinno zostać przyznane min. 38,30 pkt. 2. 3) za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 3 – przyznano 0 pkt. Kolejne kryterium zostało wyliczone niezgodne z prawdą, ponieważ przy pow. 38,30 TUZ położonych na NATURA 2000 przekracza 30% powierzchni całkowitej gruntów w gospodarstwie, więc za to kryterium ARiMR powinna naliczyć dodatkowe punkty. 3. za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 4 – liczba punktów 0,00 pkt., co jest nieuwzględnione, ponieważ w planie zadań ochronnych obligatoryjnych dot. przedmiotowego obszaru jest wymóg czyszczenia samosiewów oraz ochrona siedlisk ptasich, więc podkaszarka jak najbardziej sprawdzi się w tej roli. Skarżący zgodził się z kryterium określonym w § 14 ust. 2 pkt 5 – i przyznaną liczbą punktów 0. Wskazał, iż Organ wydający zaskarżoną decyzję nie dokonał kompleksowej weryfikacji w oparciu o dokumentu, które są w jego posiadaniu, tj. nie dokonał rzetelnej weryfikacji danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wydanie decyzji w oparciu o nierzetelnie zweryfikowane dane będące w posiadaniu organu stanowi istotną wadę przeprowadzonej weryfikacji wniosku o dofinansowanie, która miała wpływ na treść wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Według art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że narusza ono przepisy prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.) w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 35 ust. 2 ustawy zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc w trybie art. 52 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący niewątpliwie dochował wymogów wskazanych w art. 27 ust. 2 ustawy co do obowiązku przedstawienia dowodów oraz wyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia spełnienia kryteriów wyboru operacji. Wobec treści powołanych wyżej przepisów wydany akt, podlegający ocenie w wyniku złożenia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, winien zatem zawierać ustalenia zarówno faktyczne jak i ich ocenę prawną w zakresie pozwalającym na ich weryfikację w tym specyficznym postępowaniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy nie zawiera jednak żadnej analizy dokumentów złożonych w dniu 26 października 2017 r. przez Skarżącego. Zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia ustalając spełnienie kryteriów określonych w ust. 2 pkt 1-3 uwzględnia się grunty wchodzące w skład gospodarstwa posiadanego przez rolnika w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 9a ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1853) system identyfikacji działek rolnych zawiera informacje, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48). W art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 640/2014 wskazano, iż państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie ustalają, czy mają zastosowanie przepisy dotyczące (...) obszarów Natura 2000 (...). Mając zatem na względzie, iż to na Agencji ciążył obowiązek dopilnowania, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny, skarżący zasadnie wskazał na naruszenie § 14 ust. 2 rozporządzenia. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Organ przyznając 0,00 pkt., za kryteria określone w § 14 ust. 2 rozporządzenia nie uzasadnił dlaczego przyznał po O pkt za kryteria określone w § 14 ust. 2 pkt 1-4. Samo sformułowanie na podstawie danych z wniosku i dokumentów złożonych w dniu [...] 2017 r. przyznał po 0 pkt za kryteria określone w § 14 ust. 2 pkt 1-4 bez analizy konkretnych dokumentów i ich wskazania nie pozwala Sądowi dokonać oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 27 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. poprzez brak rozpoznania materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, za uzasadniony. Uzasadnienie zaskarżonego aktu charakteryzuje się daleko idącym poziomem ogólności w zakresie odnoszącym się do zindywidualizowanej oceny znaczenia oraz charakteru elementów istotnych z punktu widzenia oceny spełnienia kryteriów określonych w § 14 ust. 2 pkt 1-4 rozporządzenia. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy PROW kładzie wyraźny nacisk na precyzyjne, szczegółowe i zrozumiałe wyjaśnienie, czemu w ramach danego działania wniosek skarżącego nie został skierowany do uzyskania pomocy, tym bardziej, że odmowa przyznania pomocy skutkuje prawem zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Ocena taka musi odnosić się zatem do twierdzeń wnioskodawcy wskazanych we wniosku, w tym również do konkretnych przedłożonych dokumentów. Skarżący podnosi, iż za kryteria określone w § 14 ust. 2 pkt 1 – powinien otrzymać 38,30 pkt; pkt 2 – 38,30 pkt. Nie zgodził się też z kryterium określonym w § 14 ust. 2 pkt 4 wskazując, iż w planie zadań ochronnych obligatoryjnych na obszarze jest wymóg czyszczenia samosiewów oraz ochrona siedlisk ptasich, zatem podkaszarka sprawdziłaby się w tej roli. Przyznanie łącznej liczby punktów na podstawie kryteriów wyboru – 0,00 pkt stał też w sprzeczności z Kartą, weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy, gdzie w bloku "D" wskazano, iż operacja uzyskała za kryteria wyboru określone w § 14 ust. 2 rozporządzenia co do pkt 1 – 26, 35 pkt, oraz co do pkt 4-20. Zaistniałe sprzeczności oraz brak należytego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy przez instytucję pośredniczącą narusza zasadę praworządności. Odmowa przyznania pomocy powinna zawierać wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu oceny. Beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną, przejrzystą i nie sprzeczną analizą. Konkludując sąd stwierdził, że z wyłożonych wyżej przyczyn rozstrzygnięcie organu nastąpiło w sposób naruszający prawo, co skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ARiMR. Ponownie rozpoznając sprawę, organ ma obowiązek uwzględnić stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.