V SA/Wa 712/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-04

Skład orzekający: Beata Krajewska, Dorota Mydłowska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja przyznająca płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oparta wyłącznie na danych z systemu informacji geograficznej (ortofotomapy), może zostać uznana za prawidłowo wydaną, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia dotyczące powierzchni działki rolnej i domaga się przeprowadzenia innych dowodów, a uzasadnienie decyzji nie zawiera szczegółowej analizy wykluczeń powierzchni?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia jej uchylenie. Organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i odniesienia się do zarzutów strony, nawet w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich. Samo powołanie się na dane z systemu informacji geograficznej i brak szczegółowego uzasadnienia wykluczeń powierzchni, mimo kwestionowania ich przez stronę, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady przekonywania i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO). Organ I instancji przyznał płatność w pomniejszonej wysokości, stwierdzając rozbieżność między deklarowaną a faktyczną powierzchnią działki rolnej na podstawie systemu informacji geograficznej. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa, wskazując na wcześniejsze decyzje potwierdzające większą powierzchnię oraz sugerując, że pomiar geodezyjny jest bardziej miarodajny niż ortofotomapa. Organ II instancji, w piśmie procesowym wniesionym w toku postępowania sądowego, wniósł o uchylenie własnej decyzji z powodu aktualizacji powierzchni działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia ... listopada 2011 r. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... stycznia 2012 r., nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. ..., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ... zł (...), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... Przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Nr ... z ... stycznia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. Nr ... z ... listopada 2011 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Pismem z ... kwietnia 2011r. A. W. (zwany dalej Skarżącym) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni działek rolnych wynoszących ... ha. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (zwany dalej Kierownikiem Biura ARiMR) przeprowadził kontrolę administracyjną w oparciu o system informacji geograficznej i stwierdził, że powierzchni działki rolnej A wynosi ... ha, natomiast Skarżący deklarował powierzchnię w wysokości ... ha. W związku z powyższym Kierownik Biura ARiMR decyzją z ... listopada 2011r. przyznał Skarżącemu płatność JPO w pomniejszonej wysokości, tj. w wysokości ... zł. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) decyzją z ... stycznia 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Organ wyjaśnił jakimi narzędziami posługuje się przy dokonywaniu kontroli powierzchni gruntów i wskazał na ich zalety. Podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Skarżącego złożonego na rok 2011 wykryto nieścisłości dotyczące działki rolnej nr ... Stwierdzono, iż powierzchnia działki rolnej zadeklarowanej we wniosku, jest większa od uprawnionej do uzyskania płatności JPO. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności gruntów w przypadku JPO wyniosła ... ha. Organ odwoławczy podkreślił, iż Kierownik Biura ARiMR, przy wydaniu decyzji o przyznaniu płatności obszarowych, oparł się na danych wynikających z systemu informacji geograficznej. Ustalając powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności wziął pod uwagę treść żądania Skarżącego oraz zdjęcia dostępne na obrazie ortofotomapy dostępnej w Zintegrowanych Systemie Zarządzania i Kontroli. Wobec powyższego, w związku z wynikami kontroli administracyjnej różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 13,0682 %. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ I instancji powołując się na stosowne przepisy przyznał w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po dokonaniu odpowiednich korekt i uznał, że decyzja Kierownika Biura ARiMR z ... listopada 2011r. wydana została zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Dyrektor Oddziału ARiMR odnosząc się do treści odwołania, w którym Skarżący wskazuje, że opierając się na decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR nr ... z ... stycznia 2011 r., to maksymalna powierzchnia referencyjna (PEG) wynosi ... ha wyjaśnił, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej Prezesem ARiMR) decyzją z ... lipca 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z ... stycznia 2011r. oraz poprzedzającej decyzji Kierownika Biura ARiMR z ... listopada 2010 r. Organ podał również, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ARiMR wskazał, iż Kierownik Biura ARiMR przyznając Skarżącemu płatność do powierzchni ... ha, na działce ewidencyjnej nr ..., przyznał płatność nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do płatności na tej działce zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, (Dz. Urz. UE L Nr 141 z 2004r.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009. Odnosząc się do wyjaśnień Skarżącego w zakresie błędnego wpisania powierzchni (... ha, zamiast ... ha) organ odwoławczy wskazał, że Skarżący po wpisaniu błędnej powierzchni może w każdym momencie zmienić swój wniosek. Jednakże wycofanie takie będzie skuteczne o ile organ nie poinformuje wcześniej rolnika o nieprawidłowościach. Dyrektor Oddziału ARiMR podkreślił, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających fakt dokonania we właściwym terminie, zmian we wniosku. Dlatego też stanął na stanowisku, że chęć dokonania zmian we wniosku w dacie złożenia odwołania, nie może wywołać oczekiwanego przez Skarżącego skutku. Organ II instancji odniósł się również do powoływanej przez Skarżącego Ewidencji Gruntów i Budynków i wskazał, iż powierzchnie działek ewidencyjnych zawarte w EGiB (Ewidencji Gruntów i Budynków) nie może stanowić podstawy do żądania objęcia gruntów płatnościami obszarowymi. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Zdaniem organu nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie oznacza tego samego. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowych znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że z obrazu ortofotomapy - dostępnej w systemie informacji geograficznej - powierzchni działki rolnej wynosi mniej niż Skarżący wskazuje we wniosku. Po odjęciu powierzchni nieuprawnionej do przyznania płatności (zadrzewienia, budynek), maksymalna powierzchnia kwalifikowana, uprawiona do otrzymania płatności wynosi ... ha i do takiej powierzchni została przyznana Skarżącemu płatność JPO. A. W.nie zgadzając się z decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do Państwa. Skarżący wskazał, że ARiMR była już w posiadaniu informacji (teza z decyzji Prezesa ARiMR wydanej po złożeniu wniosku na 2011r.), że faktyczna wielkość działki rolnej Skarżącego wynosiła ... ha, a nie w wysokości wskazanej w wydrukowanym przez ARiMR formularzu (... ha) oraz przez niego deklarowanej (... ha). Ponadto wskazał, że powierzchnia zadeklarowana do przyznania dopłat w 2011r. (uprawa orzecha) nie zmieniła się w stosunku do powierzchni deklarowanej przez niego w okresie od 2009r. do 2011r. (lasy i budynki nie zmieniły powierzchni). Skarżący wskazał, że działał w przeświadczeniu, że deklarowana powierzchnia jest prawidłowa, gdyż powierzchnia ... ha została potwierdzona kontrolą administracyjną i decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR z ... stycznia 2011r. Tym samym jego zdaniem zatwierdzono mu powierzchnię działki w wysokości ... ha. Natomiast późniejsze stwierdzenie nieważności tej decyzji (decyzja Prezesa ARIMR z ... lipca 2011r.) nie mogło odnieść w stosunku do niego skutku, gdyż działał on w zaufaniu do organów państwa, a decyzja ta została wydana już po złożeniu wniosku. Ponadto zauważył, że decyzja Prezesa ARiMR z ... lipca 2011r. została zaskarżona do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dodatkowo wskazał, że najlepszym sposobem określania powierzchni działek jest pomiar dokonany przyrządami mierniczymi, a nie dokonany za pomocą ortofotomapy. Taki pomiar został dokonany przez geodetę 2008r. dla celów Ewidencji Gruntów i Budynków. Wypis z rejestru gruntów i kartoteki budynków Skarżący doręczył organowi 16 marca 2009r. W wypisie wskazano powierzchnię działki rolnej w wysokości ... ha. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie skargi. Pismem procesowym z ... listopada 2012r. Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., w wyniku wezwania Sądu o nadesłanie dokumentów potwierdzających powierzchnię działki rolnej Skarżącego, w wysokości ... ha wniósł o uchylenie decyzji nr ... z ... stycznia 2012r. oraz decyzji ... z ... stycznia 2012r. i wskazał, że w wyniku aktualizacji powierzchni, powierzchnia PEG dla działki ewidencyjnej nr ... wynosi ... ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji w przedstawionym aspekcie Sąd stwierdza, iż w kontrolowanej sprawie doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzedzony zebraniem zupełnego (kompletnego) materiału dowodowego, może być podstawą zastosowania właściwej normy prawa materialnego i tym samym trafności merytorycznej rozstrzygnięcia. Obecnie (pismo organu z 20 listopada 2012r.) zarówno Dyrektor Oddziału ARiMR, jak i Skarżący są zgodni, że powierzchnia działki rolnej nr ... została ustalona w sposób nieprawidłowy. Zdaniem organu według obecnie przeprowadzonej analizy maksymalna obszar kwalifikowany do płatności (powierzchnia PEG) dla działki ewidencyjnej nr ... wynosi ... ha (zamiast określonej w decyzji w wysokości ... ha), natomiast Skarżący stoi na stanowisku, że powierzchnia PEG tej działki wynosi ... ha (Skarżący we wniosku podał ... ha). Rozpoznając sprawę na wstępie należy wskazać, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), zwanej dalej ustawą o płatnościach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L Nr 30 z 2009, str. 16 - zwanego dalej rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009), jeżeli m.in. posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz.Urz. L 316 z 2.12.2009 r. str. 27), tj. 1,00 ha. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1222/2009 określony w systemie identyfikacji działek rolnych. Podkreślić należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa, na co słusznie wskazywał organ.. Przechodząc do analizy sprawy należy wskazać, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności ONW w oparciu o obraz ortofotomapy stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Należy podkreślić, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach wskazano, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach). Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), zwanej dalej k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie zaskarżona decyzja wymogom powyższym nie odpowiada. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ wskazał jedynie jakimi instrumentami posłużył się przy określaniu powierzchni kwalifikowanej do dopłat (obraz ortofotomapy). Wskazał także na zalety tego instrumentu, które to zalety nie są kwestionowane przez Sąd. Jednakże należy podkreślić, że organ w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie uzasadnił wielkości wykluczeń powierzchni działek, mimo że Skarżący powyższe kwestionował. W uzasadnieniu decyzji brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, gdyż samo wskazanie, że wielkość wykluczeń wynikała z dokonanej przez pracownika analizy aktualnego obrazu ortofotomapy jest niewystarczające. W uzasadnieniu winna znaleźć się szczegółowa analiza tego obrazu, tym bardziej że organy w innych sprawach dotyczących płatności do tego samego gruntu podawały różne wielkości powierzchni PEG (... ha i obecnie na etapie sądowoadministracyjnym ... ha). Zdaniem Sądu uzasadnienie dokonanych wykluczeń winno zostać tak sformułowane aby była możliwa jego kontrola i to zarówno przez samego Skarżącego, który mógłby w sposób bardziej szczegółowy odnieść się do tych pomniejszeń oraz także przez Sąd rozpoznający sprawę na skutek złożenia skargi. W przedmiotowej sprawie brak jest powyższego. Co więcej, załączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne w żaden sposób nie potwierdzają wielkości wykluczeń dokonanych przez organ. Dopiero organ na wezwanie Sądu załączył stosowne dokumenty, które to jednak dokumenty nie potwierdzają ustaleń organu dokonanych w zaskarżonej decyzji. Dlatego też należy podkreślić, że zarówno uzasadnienie decyzji jak i same akta administracyjne w żaden sposób nie przekonują co do zasadności podjętej decyzji i nie dają możliwości jej kontroli w zakresie dokonanej wielkości wykluczeń. Powyższe braki w zakresie uzasadnienia prowadzą także do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza art. 11 k.p.a., tj. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Z tych względów wady zarówno w ustaleniu stanu faktycznego jak i uzasadnienia decyzji należy uznać za naruszenie przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornych działek, obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Z akt przekazanych Sądowi nie wynika, aby jakiekolwiek postępowanie weryfikujące twierdzenia strony było przeprowadzone. Organ oprócz wskazania doskonałości ortofotomapy w żaden sposób nie uzasadnił wielkości dokonanych wykluczeń. Jak wyżej wskazano, wynikające z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach uproszczenie postępowania dowodowego w sprawach, których przedmiotem są m.in. płatności bezpośrednie, zmierza wprawdzie do przyspieszenia postępowania administracyjnego, ale nie jest tak daleko idące, aby zwalniało organ z rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i pominięcia zarzutów strony. Należy ponownie zwrócić uwagę, że Skarżący kwestionował ustalenia poczynione w ramach kontroli administracyjnej i wskazywał, że najlepszą metodą ustalenia powierzchni jest pomiar powierzchni dokonany na miejscu. Trzeba wskazać, że skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, w tym wnioskowanych (proponowanych) przez stronę. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ustalenia określające wielkość powierzchni PEG winny znaleźć się w materiale dowodowym sprawy (art. 77 § 1 k.p.a) i być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji brak jest tego rodzaju ustaleń, gdyż wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne wyrażone w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 k.p.a.). Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 listopada 2009. sygn. akt II SA/Go 735/09, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien uzupełnić wytknięte braki w postępowaniu, w szczególności, w miarę potrzeby, organ dokona kontroli na miejscu celem zaktualizowania danych znajdujących się na obrazie ortofotomapy lub wykorzysta inne, jakie uzna za stosowne, środki dowodowe, celem wyczerpującego odniesienia się do podnoszonych przez stronę zarzutów, jak również przedstawi sposób i techniki obliczeń powierzchni spornych działek. Ponadto załączy do akt cały materiał dowodowy (np. obrazy z ortofotomapy) zgromadzony w sprawie i umożliwi Skarżącemu (na jego żądanie) zapoznanie się z aktami. Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na to, iż w sprawie Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku § 6 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło