V SA/Wa 714/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany; oddala skargę F.S. w dniu [...].06.2008 r. (data nadania wniosku), złożył w OT ARR w K.wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Podczas weryfikacji wniosku, dokonanej przez pracowników OT ARR w K., stwierdzono, iż wniosek zawiera braki formalne uniemożliwiające jego rozpatrzenie, w związku z powyższym Dyrektor OT ARR w K. pismem o sygnaturze [...] z dnia [...].07.2008 r. wezwał F.S. do uzupełnienia stwierdzonych braków. Skarżącemu w sposób szczegółowy wskazano poszczególne uchybienia we wniosku, określono termin przewidziany na ich uzupełnienie oraz określono konsekwencje przewidziane w obowiązujących normach prawa w przypadku nie sprostania wymogom określonym w przedmiotowym piśmie. W wyniku wezwania do uzupełnienia braków, dnia [...].08.2008 r. (data nadania wniosku) do OT w K. wpłynęła korekta wniosku. Korekta została złożona bez zachowania terminu przewidzianego do jej złożenia, który zgodnie z art. 64 § 2 wynosi siedem dni licząc od dnia otrzymania wezwania. F. S. przedmiotowe wezwanie odebrał dnia[...].08.2008 r., zatem termin na złożenie korekty upłynął dnia [...].08.2008 r. Z uwagi na powyższe Dyrektor OT ARR w K. w dniu [...].08.2008 r. skierował do wnioskodawcy pismo, o sygnaturze [...], w którym powiadomił stronę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. Dnia [...].09.2008 r (data nadania zażalenia) F. S. wniósł zażalenie do Prezesa ARR za pośrednictwem Dyrektora OT ARR w K., w którym podnosił, iż pisma z Agencji Rynku Rolnego, z winy poczty otrzymywał z opóźnieniem. F.S., nadmienił również, że jednym z braków złożonego wniosku był nr faktury, którego nie mógł uzupełnić, gdyż fakturę tę dołączył do swojego wcześniejszego wniosku. Zażalenie nie zostało przekazane Prezesowi ARR, a w miejsce tego Zastępca Dyrektora OT ARR w K. skierował do F. S. pismo o sygnaturze [...] z dnia [...].09.2008 r., w którym podtrzymał stanowisko ARR dotyczące pozostawienia bez rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie dopłaty oraz ponownie wskazał na braki we wniosku z dnia [...].06.2008 r. W piśmie pouczono także żalącego się o możliwości złożenia skargi w terminie 30 dni od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia [...].09.2008 r. F. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora OT ARR w K. w sprawie nie załatwienia jego wniosku o przyznanie dopłaty z tytułu zużycia materiału siewnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SAB/GL 51/08 zobowiązał Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w K. do wydania w terminie miesiąca aktu załatwiającego wniosek skarżącego. Sąd uznał skargę F. S. za zasadną, bowiem Dyrektor OT ARR w K. nie załatwił wniosku skarżącego w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem WSA w Gliwicach nie można zaaprobować stanowiska, że trzydniowe uchybienie terminu do uzupełnienia braków wniosku nakazywało organowi pozostawić go bez rozpoznania. Sąd wskazał, iż literalna wykładania art. 64 § 2 k.p.a. w przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania może mieć miejsce w przypadku, gdy nie zostanie ono w ogóle uzupełnione, a w konsekwencji z uwagi na jego nieusuwalne braki nie można mu nadać dalszego biegu. Zdaniem Sądu okoliczność uzupełnienia podania z uchybieniem ustawowego terminu siedmiu dni nie upoważnia organu do pozostawienia podania bez rozpoznania. W przypadku uzupełnienia przez stronę braków pisma z uchybieniem, siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 64 § 2 k.p.a., pismo to powinno zostać rozpatrzone merytorycznie, z tym zastrzeżeniem, że termin jego wniesienia powinien być liczony od daty wniesienia pisma uzupełniającego braki. W przypadku przedmiotowej sprawy, pociągało to za sobą konieczność ustalenia przez Dyrektora OT ARR w K., czy uzupełniony wniosek został złożony w terminie przewidzianym przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty (Dz. U. nr 214, poz. 1581). Dyrektor OT ARR w K. zobowiązany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do wydania w terminie miesiąca aktu załatwiającego wniosek skarżącego , dnia [...].12.2009r. wydał decyzję o Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, uznając postępowania za bezprzedmiotowe, gdyż wniosek został złożony przez beneficjenta z uchybieniem materialnego terminu przewidzianego na składanie wniosków. W złożonym dnia [...].12.2009 r. odwołaniu od przedmiotowej decyzji F. S. stwierdził, że dopłata do materiału siewnego należy mu się z uwagi na fakt, iż dołaczył on wszystkie faktury, a w późniejszym terminie uzupełnił braki we wniosku. F.S. podniósł, że dnia [...].08.2009 r. odbyła się rozprawa w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach i skarżący został poinformowany, iż sprawę wygrał. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił decyzję Dyrektora OT ARR w K. z dnia [...] grudnia 2009 r. i odmówił przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w kwocie [...] zł . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że dokonał analizy zebranej w sprawie dokumentacji, w wyniku czego uznał, iż Dyrektor OT ARR w K. wydając decyzję o nr [...] z dnia [...].12.2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, dopuścił się wydania decyzji wadliwej. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie ze wskazaniem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do terminu wniesienia wniosku. Nie budziło wątpliwości, iż pismo uzupełniające braki pierwotnego wniosku z dnia [...].06.2008 r. zostało złożone dnia [...].08.2008r., tj. z uchybieniem siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalno-prawnych, o jakim mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Z powyższych względów za datę wniesienia wniosku należało przyjąć dopiero dzień [...].08.2008r. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15.11.2007r. w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty (Dz. U. Nr 214, poz. 1581), wnioski o przyznanie dopłaty z tytułu zużycia do siewu lub sadzenia materiału siewnego zbóż ozimych, zbóż jarych, roślin strączkowych lub sadzeniaków ziemniaka kategorii elitarny lub kwalifikowany, należało składać w terminie od 15 kwietnia do 15 czerwca. Zdaniem Prezesa Agencji Rynku Rolnego z uwagi na fakt, iż przedmiotowy wniosek złożony został po ww. terminie - Dyrektor OT ARR w K., winien był odmówić przyznania dopłaty, a nie umorzyć postępowanie, jak to uczynił w sprawie. W odniesieniu do instytucji umorzenia postępowania przewidzianej w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, iż brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Złożenie wniosku z uchybieniem terminu może rodzić jedynie taki skutek, jak odmowa przyznania uprawnienia, a nie podstawa do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzenia (wyrok WSA Olsztyn z 26 marca 2009 r., II SA/Ol 24/09, a także wyrok WSA Olsztyn z dnia 6 maja 2009 r., II SA/Ol 21/09). Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji nie mogła być uznana za prawidłową. Mając powyższe na uwadze Prezes Agencji Rynku Rolnego uznał, iż organ I instancji powinien był odmówić przyznania dopłaty, o którą wnioskował F.S. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że termin złożenia wniosku o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany jest terminem materialnym, zdefiniowanym w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, z późn. zm.) poprzez wskazanie przedziału czasowego określonego datami kalendarzowymi. Terminy te orzecznictwo określa jako szczególne rodzaje terminów zawitych, to jest terminy kalendarzowe, charakteryzujące się najdalej idącym rygoryzmem. Będąc terminami określonymi kalendarzowo są one zupełnie sztywne, ustanawiają sztywną granicę przez ustanowienie daty kalendarzowej, po upływie której gaśnie dane uprawnienie, (v: orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1961 r., sygn. I CR 196/60, OSN 1962, poz, 58). Terminy materialne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia, nie podlegają przywróceniu, bowiem uprawnienie strony obwarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne - z upływem przewidzianego terminu wygasa. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku upływu terminu materialnoprawnego przewidzianego do złożenia wniosku o przyznanie płatności organ wydaje orzeczenie w przedmiocie zgłoszonego żądania strony i rozstrzyga odmownie z uwagi na niezachowanie terminu warunkującego skuteczność wniesienia wniosku obwarowanego terminem. Przepis § 1 pkt 1 lit b i pkt 2 obowiązującego w dacie złożenia wniosku przez F. S. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty (Dz, U, Nr 214, poz. 1581), stanowił, iż termin składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużycia do siewu lub sadzenia materiału siewnego zbóż ozimych, zbóż jarych, roślin strączkowych lub sadzeniaków ziemniaka kategorii elitarny lub kwalifikowany przypada na okres od 15 kwietnia do 15 czerwca. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy za datę złożenia wniosku o przyznanie dopłaty należało przyjąć dopiero dzień [...].08.2008r. , to nie ulega wątpliwości, iż beneficjent nie dochował ww. terminu określonego do złożenia wniosku i tym samym nie spełnił warunku otrzymania dopłaty. Właściwe jest zatem odmówienie przyznania dopłaty F. S.. Z uwagi na powyższe Prezes ARR stwierdził, iż należy uchylić decyzję Dyrektora OT ARR w K. Nr [...] z dnia [...].12.2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany i odmówić przyznania dopłaty w wysokości [...] zł. W skardze na powyższą decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2010 r. F. S. podniósł, iż nie zgadza się decyzją Prezesa ARR odmawiającą przyznania dopłaty w wysokości [...] zł. Zdaniem F. S. dopłata się mu należy, z uwagi na fakt, iż materiał siewny został przez niego faktycznie zakupiony, dołączone zostały faktury zgodne z wymaganiami unijnymi i prawidłowo wypełnione. Skarżący poniósł również, że zakupiony materiał siewny był prawie czterokrotnie droższy niż w skupie. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zasady udzielania dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany zostały określone w rozdziale 9 b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych ( Dz.U. Nr 42, poz. 386 ze zm.). Znajdujące się w rozdziale 9 b przepisy art.40 c i 40 d ww. ustawy określają warunki, jaki musi spełniać producent rolny aby uzyskać dopłaty, a także warunki jakie musi spełniać wniosek o przyznanie dopłat i załączone do niego dokumenty. W art.40d ust. 6 pkt 1 ustawy zawarta jest delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw rynków rolnych do określenia w drodze rozporządzenia terminów składania wniosków o dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany na wniosek producenta rolnego. W dacie składania wniosku o dopłatę przez skarżącego termin składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużycia do siewu lub sadzenia materiału siewnego zbóż ozimych, zbóż jarych, roślin strączkowych lub sadzeniaków ziemniaka kategorii elitarny lub kwalifikowany był określony w § 1 pkt 1 lit b i pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty (Dz. U. Nr 214, poz. 1581). Przywołany przepis stanowił, że wnioski te składa się w okresie od 15 kwietnia do 15 czerwca. Pierwotny wniosek skarżącego został złożony ( nadany w urzędzie pocztowym) dnia [...] czerwca 2008 r. Wobec faktu, że w 2008 r. dzień [...]czerwca wypadał w niedzielę, wniosek złożony [...] czerwca należało uznać za złożony w terminie. Uznając wniosek za złożony w terminie Dyrektor OT ARR w K. przystąpił do jego rozpoznawania i wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni. Wnioskodawca uzupełnił braki wniosku częściowo i po upływie zakreślonego 7-dniowego terminu. Organy orzekające w sprawie, związane Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydanym dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie o syg.akt II SAB 51/08 zobowiązane były przyjąć , co prawidłowo uczyniły, że wniosek skarżącego o przyznanie dopłaty został złożony w dniu uzupełnienia przez niego braków formalnych pierwotnego wniosku , tj. dnia [...] sierpnia 2008 r. ( data nadania w urzędzie pocztowym). Wobec złożenia wniosku o przyznanie dopłaty [...] sierpnia 2008 r., a więc po zakreślonym przepisami terminie Prezes Agencji Rynku Rolnego prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej dopłaty wobec niespełnienia jednego z warunków przyznania dopłaty. Odnosząc się do zawartego w skardze stwierdzenia, że skarżący wygrał sprawę przed Sądem Administracyjnym w Gliwicach, w związku z czym myślał, że otrzyma "należny mu zwrot poniesionych kosztów", Sąd wyjaśnia, iż wyrokiem uwzględniającym skargę F.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobowiązał Dyrektora Oddziału Terenowego AAR w K. do wydania w terminie miesiąca aktu załatwiającego wniosek skarżącego. Było to zobowiązanie do załatwienia sprawy w określonym terminie, bez wskazania jednak jak sprawa ma być załatwiona (pozytywnie czy negatywnie). WSA w Gliwicach nie rozpoznawał skargi na decyzję merytoryczną dotyczącą dopłat, bowiem taka decyzja nie została wówczas wydana, ale skargę na bezczynność organu polegającą na pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpatrzenia na skutek nieuzupełnienia braków wniosku w terminie. Z wyżej omówionych względów, wobec nie stwierdzenia przez Sąd aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.