V SA/Wa 715/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kary pieniężnej; oddala skargę. Przedmiotem skargi C.G. (dalej jako: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Ministra Finansów (dalej jako: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ I instancji") z [...] grudnia 2017 r. nr [...] odmawiającą rozłożenia na raty kary pieniężnej w kwocie 75 000 zł, nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Budowlanego w C. z [...] lutego 2016 r., znak [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z [...] lutego 2016 r. nałożył na C.G. karę w wysokości 75.000,00 zł z tytułu nielegalnego użytkowania (bez pozwolenia) obiektu budowlanego - samoobsługowej myjni kontenerowej, położonej w C. przy ul. [...]. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 10 listopada 2016 r. oddalił skargę na to postanowienie, wyrok stał się prawomocny od dnia 5 stycznia 2017 r. W dniu [...] marca 2017 r. wpłynął wniosek C.G. o umorzenie przedmiotowej kary. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietna 2017 r., znak[...] odmówił umorzenia tej należności, a Minister Finansów decyzją z [...] lipca 2017 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W związku z odmową umorzenia kary, [...] września 2017 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek C.G. o rozłożenie kary w kwocie 75.000,00 zł na 20 rat płatnych miesięcznie po 3750,00 zł. W uzasadnieniu wniosku Strona przedstawiła ponoszone miesięczne koszty powadzonej działalności gospodarczej na poziomie 462.917,75 zł oraz przedstawiła kwotę stanowiącą zaległości kontrahentów wobec firmy w wysokości 836 376,90 zł. W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] dysponował materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu dotyczącym umorzenia kary, ale wezwał Stronę, aby dołączyła do wniosku inne, nieznane organowi orzekającemu dokumenty, istotne w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozłożenia kary na raty. Dnia 16 października 2017 r. Wnioskodawca przesłał tylko potwierdzenie zapłaty 10,00 zł tytułem opłaty skarbowej za dokonanie czynności urzędowej oraz poinformował organ orzekający, iż innych zaświadczeń udzielonej pomocy publicznej de minimis, poza tymi, które przesłał nie posiada. W związku z powyższym, po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda [...], decyzją z [...] grudnia 2017 r., odmówił rozłożenia na raty kary w kwocie 75 000 zł, uznając, że ani ważny interes podatnika ani interes publiczny nie przemawiają za rozłożeniem na raty ww. kary za nielegalne użytkowanie. Zdaniem organu I instancji Strona nie przedstawiła żadnych nadzwyczajnych powodów (powódź, pożar, losowa utrata majątku itp.), które pozwoliłyby rozważać możliwość udzielenia ulgi w formie rozłożenia kary na raty. Po rozpoznaniu odwołania, Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie rozłożenia na raty kary wynikającej z postanowienia PINB w C. z [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył stan sprawy oraz przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, iż C. G. od 27 lutego 1997 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwa P. [...] w zakresie m.in. prania i czyszczenia wyrobów włókienniczych i futrzarskich, gospodarowania odpadami (m.in. medycznymi), transportu drogowego towarów, wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi, konserwacji naprawy pojazdów samochodowych. W 2016 r. została uruchomiona myjnia samochodowa kontenerowa, w związku, z którą wymierzona została kara na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Firma wnioskodawcy, jak podkreślił Minister powiększyła wartość środków trwałych m.in. poprzez zakup nieruchomości w K. oraz maszyn i urządzeń. Na dzień 31 grudnia 2016 r. firma Strony zatrudniała 65 osób, za rok 2016 C.G. jako właściciel firmy osiągnął przychód w wysokości 8.305,872,68 zł, dochód w wysokości 1 915 573,70 zł, przy kosztach uzyskania przychodu 6 390 298,38 zł. Nadto z dokumentów wynika, że firma Strony za lata 2015 - 2016 uzyskała zysk netto odpowiednio w kwocie 2 401 642,67 zł oraz 1 893 063,72 zł. Kapitał własny w tym okresie kształtował się odpowiednio na poziomie 7 361 871,18 zł oraz 6 853 310,23 zł, Należności w stosunku do zobowiązań za 2015 r. wynosiły 4 903 556,25 zł do 2 059 157,45 zł, natomiast za 2016 r. pozostawały w stosunku 3 637 118,31 zł do 1 278 255,40 zł. Na 31 grudnia 2015 r. aktywa stanowiły 4 238 644,18 zł, w tym środki trwałe 3 441 963,12 zł, zaś na koniec 2016 r. aktywa stanowiły 4 293 810,50 zł, w tym środki trwałe 3 644 734,15 zł. Organ odwoławczy podał, że w latach 2014 - 2016 Wnioskodawca otrzymał pomoc de minimis o wartości 116 714 553,00 zł stanowiącej równowartość 27 818,66 euro. We wniosku o rozłożenie na raty kary C.G. określił przeciętne obciążenia miesięczne z tytułu działalności firmy na łączną kwotę 462 917,75 zł, głównymi kontrahentami, dla których firma Wnioskodawcy świadczy usługi są szpitale, które zalegają z płatnościami niekiedy przez wiele miesięcy. Na dzień złożenia wniosku ([...] września 2017 r.) kontrahenci firmy zalegali z płatnościami na kwotę 836 376,80 zł, w tym z płatnościami przeterminowanymi powyżej jednego miesiąca na kwotę 315 262,97 zł, a w tej kwocie należności publicznej służby zdrowia stanowią kwota 244 616,04 zł. W ocenie Ministra, Strona prowadzi działalność z zyskiem (rok 2015 i 2016 r. zamknięto zyskiem odpowiednio 2 401 642,67 zł oraz 1 893 063,72 zł), inwestuje, powiększając swój majątek (przychody netto ze sprzedaży wzrosły w 2016 r.), a kwota należności znacznie przekracza kwotę zobowiązań. Strona nie posiada zobowiązań publicznoprawnych (brak zaległości w podatkach czy ZUS) ani kredytów długoterminowych (kredyt bieżący w kwocie 1 000 000,00 zł, gdzie zadłużenie na 24 marca 2017 r. wynosiło 268 425,17 zł). Jedynym ekonomicznym uzasadnieniem wniosku Strony jest spłata ww. kredytu oraz płacenie rat za zakupione samochody 6 175,47 zł miesięcznie). Jednak spłata kredytów bankowych, które zostały zaciągnięte w celu inwestowania w nieruchomości bądź zakupu dóbr konsumpcyjnych nie stanowi szczególnie ważnego i uzasadnionego powodu dla orzeczenia o uldze w spłacie kary. Jak podkreślono wszystkie powyższe okoliczności, świadczące o sytuacji materialnej i finansowej Strony, nie dają podstaw do uznania, iż zapłata nałożonej kary zagrozi ważnym interesom podatnika. Ponadto, rozłożenie kary na raty stanowiłoby wyraz szczególnego uprzywilejowania, nieznajdującego racjonalnego uzasadnienia w ustalonej sytuacji Strony. Pismem z 27 marca 2018 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję organu II instancji, zarzucając jej naruszenie: 1. prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: a. art. 13 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie istniały podstawy do jej uchylenia, b. art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 10 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji, która winna być uchylona albowiem: - jej wydanie nie zostało poprzedzone możliwością czynnego udziału skarżącego w postępowaniu, jak również organ wydając decyzję uniemożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, spowodowało brak możliwości dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i brak możliwości wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. 2. wydanie decyzji zostało poprzedzone dowolną oceną materiału dowodowego wyrażającego się w przyjęciu, że: a. za rozłożeniem kwoty 75.000 zł nie przemawia ważny interes podatnika, b. sytuacja finansowa skarżącego umożliwi spłatę kary pomimo, że kontrahenci nie regulują swoich zobowiązań, c. przekroczenie granic tzw. uznania administracyjnego - poprzez dowolne pomijanie sytuacji gospodarczej, w jakiej znajduję się skarżący. 3. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wyniki sprawy, tj. przepisów art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że skarżący nie wykazał ważnego interesu podatnika, który uzasadnia rozłożenie nałożonej kary 75.000 zł na raty. Autor skargi wyjaśnił, że nie miał możliwości przedłożenia zestawienia, z którego wynikają inwestycje podjęte w firmie i których sfinansowanie powoduje, że jednorazowa spłata 75.000 zł może spowodować brak płynności i zachowanie procesu inwestycyjnego. Firma, co podkreślił rozszerza swoją działalność o świadczenie usług w zakresie mycia pojazdów (myjnie). Wymaga to środków obrotowych na sfinansowanie zakupu infrastruktury dotyczącej wyposażenia innowacyjnego centrum mycia pojazdów w kontenery techniczne, wiaty, uzbrojenie terenu, poprzez dokonanie przyłączy (wodnych, kanalizacyjnych, gazowych), budowy fundamentów i placów manewrowych. Inwestycje te pochłaniają środki w wysokości około 1 miliona złotych za jedną myjnię. Do skargi załączono m.in. zestawienie innowacyjnych centrów myjni samochodowych. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody W. oraz o zasądzanie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzja dotycząca ulgi tj. rozłożenia na raty, z jaką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, podejmowana jest przez organ administracyjny w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej i należy do rozstrzygnięć podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jak wynika z art. 59 g ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 1332 ze zm.) do kar z tytułu nielegalnego użytkowania lokalu budowlanego, wymierzonych przez organ nadzoru budowlanego, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201) - art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Możliwość udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnej przewidziana w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzależniona jest od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu administracyjnego w omawianym zakresie ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. Organ może - ale nie musi - udzielić ulgi, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do jej zastosowania. Tym samym, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracyjnego. Sąd ma obowiązek zbadać natomiast czy zaskarżona decyzja została wydana po dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego, przy zastosowaniu właściwych w sprawie przepisów prawa. Ustalenie zatem w toku postępowania administracyjnego, czy istnieją przyczyny z art. 67a Ordynacji podatkowej, które uzasadniałyby ewentualne rozłożenie na raty kary pieniężnej stanowi konieczną przesłankę do rozważenia tej kwestii przez organ, ale jak już wyżej wskazano, samo przez się nie zobowiązuje właściwego organu administracyjnego do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o udzielenie ulgi w spłacie należności pieniężnej poprzez jej rozłożenie na raty (wcześniejszy wniosek o umorzenie przedmiotowej należności został rozstrzygnięty odmownie przez organ). Skarżący zaproponował rozłożenie spłaty kary na 20 rat płatnych miesięcznie po 3 750 zł. Organ podatkowy odmówił rozłożenia na raty kary pieniężnej. Analiza sytuacji materialnej i finansowej firmy prowadzonej przez Stronę dokonana przez organ pozwoliła na ustalenie, że Strona jest wypłacalna i istnieją realne możliwości uregulowania nałożonej kary. Nadto dobra sytuacja finansowo-ekonomiczna firmy została potwierdzona przez Stronę przy ubieganiu się w dniu 15 listopada 2017 r. o pomoc de minimis. Skarżący zakwestionował podjęte rozstrzygnięcie, z uwagi na trudną sytuację finansową, jaką w jego ocenie jest fakt ponoszenia wysokich miesięcznych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej (szczególnie związanych ze spłatą kredytu i rat za zakupione samochody) oraz zaległości ze strony kontrahentów firmy, głównie publicznej służby zdrowia (szpitali). Sąd uznał, że wskazane w skardze zarzuty nie są uzasadnione. Organy wzięły pod uwagę wyniki prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej, porównały uzyskane informację z wysokością nałożonej kary pieniężnej oraz dokonały oceny stanu faktycznego pod kątem wskazanych w art. 67a Ordynacji podatkowej przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności. W ocenie Sądu w toku postępowania organy administracji podjęły niezbędne działania celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oceniły okoliczności faktyczne, które mogły wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny uzasadniający udzielenie ulg, przytoczyły treść przepisów uzasadniających rozłożenie na raty kary wraz z wyjaśnieniem charakteru instytucji udzielenia ulgi w należnościach publicznoprawnych w kontekście sytuacji Strony. Oceniając przedstawione dowody w postępowaniu administracyjnym nie przekroczono zasady swobodnej oceny dowodów. Odmawiając rozłożenia na raty kary pieniężnej, organy administracji przekonująco i zgodnie z obowiązującymi przepisami uzasadniły podjęte rozstrzygnięcie. W związku z powyższym Sąd nie podziela zarzutu Skarżącego, że organy podatkowe naruszyły przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy nie naruszyły również art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ w zaskarżonych decyzjach wskazano fakty, które organy uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Minister Finansów, co prawda nie wywiązał się prawidłowo z obowiązku poinformowania Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zgodnie z art. 10 k.p.a., jednakże nie każde naruszenie tego przepisu skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli Sądu. Zarzut naruszenia powołanego przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W przedmiotowej sprawie Skarżący wskazał, że nie mógł załączyć zestawienia, z którego wynikają inwestycje podjęte w firmie (dołączone do skargi), jednak zdaniem Sądu, po złożeniu wniosku, Strona przy piśmie z 16 października 2017 r. miała taką możliwość i mogła przedstawić ten dokument, jak również inne załączone do skargi np. akty notarialne. W związku z tym Sąd uznał, iż naruszenie to nie miało charakteru istotnego naruszenia, mającego wpływ na wynik sprawy, a tylko tego typu naruszenie - zgodnie z art. 145 § 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") - daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W kwestii załączonych do skargi dokumentów, wypada stwierdzić, iż dowodzą one tego, że strona prowadzi działalność inwestycyjną; jej rozległa postać świadczy o dobrej kondycji firmy. Wypada też stwierdzić, że Skarżący dowiedział się o wysokości nałożonej kary otrzymując postanowienie PINB w C. z dnia [...] lutego 2016r., a zatem do daty złożenia wniosku o rozłożenie grzywny na raty minęło ponad półtora roku (wniosek złożono [...] września 2017r) i można było zgromadzić środki, które pozwalały na jednorazowe uiszczenie takiej kary. Zdaniem Sądu – analizując treść aktów notarialnych – Skarżący winien zredukować, zwłaszcza w 2017r., zakup nieruchomości, mając na względzie ciążącą na nim kwotę 75 000,00 zł, Wydatki winny uwzględniać należności, których rozłożenie na raty domagał się Skarżący. Mając na względzie powyższe, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę - jako niezasadną - oddalił.