V SA/Wa 716/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... czerwca 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) Ł. K. złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż w ostatnim roku były niskie dochody w gospodarstwie ze względu na niską rentowność produkcji rolnej. Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z rodzicami i siostrą. Posiada dom o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ...ha. Rodzice otrzymują świadczenia rentowe w łącznej wysokości ... zł. W dodatkowym oświadczeniu skarżący wskazał, iż dochód z gospodarstwa rolnego wynosi ... zł w skali roku. Wydatki mieszkaniowe to: opał ... zł rocznie, rachunek za prąd co drugi miesiąc (... zł) i telefon (ok. .. zł). Opłaty do KRUS-u to ... zł rocznie i podatek rolny ... zł rocznie. Ponadto skarżący oświadczył, iż w 2007 r. ARiMR wypłaciła mu dopłaty 70% jej wysokości, a w 2008 r. odmówiła wypłaty. Ma na utrzymaniu niepełnoletnią siostrę, która uczęszcza do szkoły średniej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z §2 ust.3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów (ponad ...ha), które przynosi dochody - zgodnie z oświadczeniem ... zł w skali roku. Skarżący nie nadesłał zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa, do którego był wzywany. Ponadto rodzice skarżącego, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym otrzymują stałe dochody w postaci świadczeń rentowych w łącznej wysokości ... zł. Z uwzględnieniem wskazanych rocznych kosztów utrzymania w łącznej wysokości... zł oraz opłat za prąd i telefon należało stwierdzić, iż wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, składającego się z czterech osób, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazał bowiem w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w dyspozycji jego rodziny były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, zatem ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną oraz spadek opłacalności produkcji rolnej. W tym miejscu zauważyć również należy, iż skarżący nie nadesłał odpowiednich wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy, do których był wezwany. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.