V SA/Wa 724/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na rozstrzygnięcie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; - oddala skargę - Przedmiotem skargi z 26 marca 2012 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "[...] Sp. z o.o. w [...] (zwanej dalej: skarżącą) jest informacja [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej również jako [...]JWPU) nr [...] z [...] marca 2012 r. o oddaleniu w sprawie odrzucenia na etapie oceny wniosku "[...]" złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013, Priorytetu I: Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na [...], w ramach Działania 1.5: Rozwój przedsiębiorczości. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco; Wnioskiem zarejestrowanym pod numerem [...], złożonym [...] listopada 2011 r. skarżąca (działająca wówczas pod nazwą "[...]" Sp. z o.o.) wystąpiła o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach wyżej wymienionego Programu. [...]JWPU pismem z [...] grudnia 2011 r. wezwała skarżącą do usunięcia błędów formalnych wniosku dotyczących m.in. deklaracji w Biznes planie (Cześć 1 pkt 1.9) o braku powiązań kapitałowych, poprzez przeanalizowanie także powiązań osobowych w oparciu o Załącznik I do rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. U. UE L 214 z 9.08.2008, s. 3). Skarżąca pismem z 4 stycznia 2012 r. poinformowała, że prezesem zarządu i jednocześnie jedynym udziałowcem spółki jest B. Ś., która prowadzi również jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą "[...]" od 1 października 2009 r. Skarżąca spółka podkreśliła, że w świetle zapisów Załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008 jest przedsiębiorcą niezależnym (nie posiada 25% i więcej kapitałów/głosów w innych przedsiębiorstwach). B. Ś. posiada rozdzielność majątkową. W ostatnich dwóch zamkniętych okresach obrachunkowych uzyskała przychody: 2009 r. – 4000 zł, 2010 r. – 73.074 zł. Skarżąca dodała, że ze względu na fakt, że data rejestracji spółki nastąpiła 24 stycznia 2011 r. (nie prowadziła działalności gospodarczej w latach 2009 – 2010) przy uwzględnianiu jej wielkości nie są brane pod uwagę wielkości uzyskiwane przez udziałowca w tych latach. Pismem z [...] stycznia 2012 r., [...]JWPU poinformowała skarżącą o odrzuceniu złożonego wniosku jako niespełniającego kryteriów formalnych: nr 7 "Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej" oraz nr 10 "Zgodność z Regulaminem konkursu lub listą IWIPK" przyjętych przez Komitet Monitorujący RPO WM uchwałą nr [...] z [...] września 2011 r. [...]JWPU wskazała, że wnioskodawca w piśmie z 22 grudnia 2011 r. został poproszony o informacje w zakresie powiązań osobowych i ich ewentualną poprawę. Wnioskodawca błędnie wypełnił punkt B2.1 gdzie wskazał, że nie jest przedsiębiorstwem zależnym, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zgodnie bowiem z informacjami zawartymi w piśmie przewodnim prezes skarżącej spółki jest jednym udziałowcem firmy – posiada 100% udziałów. Jednocześnie prezes, B. Ś., prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, która powinna być ujęta w wyliczeniu wielkości spółki "[...]". Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, skarżąca pismem z 6 lutego 2012 r., wniosła protest podnosząc, iż skarżąca jest przedsiębiorcą niezależnym, a na dzień złożenia wniosku posiadała (i nadal posiada) status mikroprzedsiębiorcy. Rozpatrując powyższy protest, pismem z [...] marca 2012 r., [...]JWPU poinformowała skarżącą o jego oddaleniu stwierdzając, iż skarżąca została poproszona o zweryfikowanie informacji podanej w części B wniosku poprzez uwzględnienie danych podmiotów powiązanych, zgodnie z treścią Załącznika I do rozporządzenia Komisji Nr 800/2008. Konieczność takiego podejścia wynika zarówno z Instrukcji wypełniania wniosku, jak również z treści szarych pól Biznes planu. Przytoczony załącznik definiuje podmioty powiązane, jak również określa metodologię wyliczenia poziomu zatrudnienia. Artykuł 5 Załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 jednoznacznie wskazuje, iż liczba zatrudnionych osób odpowiada liczbie rocznych jednostek roboczych (RJR), to jest liczbie pracowników zatrudnionych na pełnych etatach w obrębie danego przedsiębiorstwa lub w jego imieniu w ciągu całego uwzględnianego roku referencyjnego. Praca osób, które nie przepracowały pełnego roku, które pracowały w niepełnym wymiarze godzin bez względu na długość okresu zatrudnienia, lub pracowników sezonowych jest obliczana jako część ułamkowa RJR. W skład personelu wchodzą: - pracownicy; . - osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy prawa krajowego; - właściciele-kierownicy; - partnerzy prowadzący regularną działalność w przedsiębiorstwie i czerpiący z niego korzyści finansowe. W związku z powyższym dane przedstawione w dokumentacji aplikacyjnej powinny z jednej strony uwzględniać powiązania z innym podmiotem (punkt B.2.2.1 wniosku), jak również punkty B2.2.2, B2.2.3 i B2.2.4 wniosku powinny odzwierciedlać dane działalności gospodarczej, w tym pełne zatrudnienie z uwzględnieniem właściciela. Dlatego [...]JWPU po analizie zebranej dokumentacji wnioskowej wykazała poprawność przeprowadzonej oceny formalnej. Powyższe pismo z [...] marca 2012 r. skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez MJWPU oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. naruszenie art. 1 Załącznika 1 rozporządzenia Komisji nr 800/2008, polegające na błędnym przyjęciu definicji "przedsiębiorstwo"; 2. naruszenie § 13 ust. 5 Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007 – 2013. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że spółka – zgodnie z § 3 ust. 1 Regulaminu konkursu – była na dzień złożenia wniosku posiadała i nadal posiada status mikroprzedsiębiorstwa, co wykazała dokumentacji aplikacyjnej, a zatem spełniała kryterium dostępu do konkursu. Ponadto na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, co potwierdzono w dołączonej dokumentacji aplikacyjnej. Skarżąca podkreśliła, że zarówno w piśmie wyjaśniającym z 04 stycznia 2012 r., jak i skorygowanym Biznes planie, podała precyzyjne wyliczenia przedsiębiorstwa B. Ś., które jest jednoosobowym mikroprzedsiębiorstwem i nie zmienia statusu spółki, jako mikroprzedsiębiorstwa. W związku z powyższym skarżąca uważa, że na dzień złożenia wniosku była uprawniona do wnioskowania o dofinansowanie, a wyliczenie wielkości przedsiębiorstwa dokonano poprawnie, zgodnie z istniejącym stanem faktycznym i prawnym. Skarżąca zarzuciła także, że w proteście poniosła jedynie kwestie statusu przedsiębiorstwa oraz nieprowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z postanowieniami § 13 ust. 5 Procedury odwoławczej – [...]JWPU jest związana zakresem protestu, ponieważ rozpatruje tylko i wyłącznie te zarzuty, które zostały wskazane w proteście, a [...]JWPU w żaden sposób nie odniosła się do podnoszonych w proteście zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka – ubiegając się o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013, Priorytetu I "Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na [...]", Działania 1.5: "Rozwój przedsiębiorczości" nie spełniła kryteriów formalnych: nr 7 "Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej" i nr 10 "Zgodność z Regulaminem konkursu lub listą IWIPK i zgłoszeniem do IWIPK". Podstawą odrzucenia projektu było błędne zastosowanie się do uwag oceniającego polegające na przedstawieniu niewłaściwych danych w zakresie części B wniosku tzn. wnioskodawca nie przedstawił istniejących powiązań osobowych i prawnych z B. Ś. (100% udziałowcem spółki i jednocześnie prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]."), zaznaczając we wniosku, że jest przedsiębiorstwem niezależnym (punkt B2.2.1 wniosku) i w konsekwencji nie wypełnił kolejnych pół wniosku dotyczących zatrudnienia, obrotu i balansu (pole B2.2.2, B2.2.3. i B2.2.4). Nie uzupełnił tego braku na wezwanie organu z 22 grudnia 2011 r., wskutek czego wniosek odrzucono. Należy zauważyć, że dofinansowanie w ramach opisanego schematu dotyczy wsparcia mikroprzedsiębiorców. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że posiada taki status w rozumieniu norm prawa unijnego zaś [...]JWPU dokonując oceny wniosku musi podjąć działania aby ustalić, czy wnioskodawca rzeczywiście odpowiada definicji mikroprzedsiębiorcy. Definicja taka została zamieszczona w Załączniku I Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem, znajdującego bezpośrednie zastosowanie do oceny kwalifikowalności wniosków zgłoszonych w ramach konkursu. Według art. 1 Załącznika, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą. Przepis art. 2 ust. 1 stanowi przy tym, że do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Stosownie do ust. 3 – w kategorii MŚ mikroprzedsiebiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EURO. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 Załącznika I do Rozporządzenia Komisji, w przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego dane dotyczące liczby pracowników ustalane są wyłącznie na podstawie jego ksiąg rachunkowych. W przypadku przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwo partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane, dane – w tym dane dotyczące liczby pracowników – określa się na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa lub, jeżeli istnieje, skonsolidowanego sprawozdania finansowego danego przedsiębiorstwa lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego innego przedsiębiorstwa, w którym ujęte jest dane przedsiębiorstwo. Dla uznania, że dany przedsiębiorca (przedsiębiorstwo) należy do kategorii mikroprzesiębiorców, oprócz wymienionych kryteriów zatrudnienia oraz finansowego, musi także spełniać kryterium niezależności. Art. 3 Załącznika I – określający rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego – stanowi w ustępie 1, że "Przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2 ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3. Według ust. 2 "Przedsiębiorstwa partnerskie" oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo działające na rynku wyższego szczebla (typu upstream) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3,25 % lub więcej kapitału lub praw głosu innego przedsiębiorstwa działającego na rynku niższego szczebla (typu downstream). Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 %, pod warunkiem że nie są oni powiązani, w rozumieniu ust. 3, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem: a) publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitałowe podwyższonego ryzyka, osoby fizyczne lub grupy osób prowadzące regularną działalność inwestycyjną podwyższonego ryzyka, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (tzw. "anioły biznesu"), pod warunkiem że całkowita kwota inwestycji tych inwestorów w jedno przedsiębiorstwo nie przekroczy 1.250.000 EUR; b) uczelnie wyższe lub ośrodki badawcze nienastawione na zysk; c) inwestorzy instytucjonalni, w tym regionalne fundusze rozwoju; d) niezależne władze lokalne jednostki administracyjnej z rocznym budżetem poniżej 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5.000. Stosownie do ust. 3 – Przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązanych. Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku. Przy dokonywaniu wykładni Załącznika I należy w pierwszym rzędzie kierować się wykładnią celowościową. Celem rozporządzenia jest wspieranie małych, średnich i mikroprzedsiębiorstw, które z istoty swej są słabiej funkcjonujące w warunkach konkurencji na rynku. Chodzi tu nie tyle o ramy prawne w jakich działają, gdyż one mogą się różnić, zważywszy na odmienności szczegółowych rozwiązań prawnych w prawie krajowym danego państwa członkowskiego, ale o to, czy faktycznie są przedsiębiorstwami o takim statusie, bez względu na formę prawną. W tym celu trzeba ustalić, czy nie działają między innymi poprzez różnorakie powiązania z innymi podmiotami, przez co de facto mają silną pozycję ekonomiczną, ponieważ w gruncie rzeczy stanowią jeden organizm gospodarczy. Sąd w składzie orzekającym podziela zatem pogląd wyrażony w wyroku NSA z 22 czerwca 2010 r. sygn. II GSK 624/10, że chodzi tu o także powiązania pośrednie, faktyczne sprawowanie kontroli nad przedsiębiorstwem, jak należy wnosić z brzmienia art. 3 ust. 3 Załącznika I, co także znajduje wyraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok z 14 października 2004 r. w sprawie T-137/02 Pollmeier Malchow GmbH & Co. KG przeciwko Komisji Europejskiej; wyrok z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-91/01 Republika Włoska przeciwko Komisji Europejskiej). W przedstawionym świetle zatem wypada zauważyć, że niezbędnym elementem wniosku o dofinansowanie realizacji projektu jest wykazanie przez wnioskodawcę wszystkich okoliczności, które pozwalają go zakwalifikować jako mikroprzedsiębiorcę, w tym zaś mieści się złożenie miarodajnego oświadczenia, czy jest przedsiębiorcą samodzielnym. W przypadku, gdy wnioskodawca ma przedsiębiorstwo powiązane lub partnerskie w przytoczonym wyżej, szerokim rozumieniu, zobowiązany jest je wskazać i jednocześnie przedstawić dokumentację pozwalającą na ocenę, czy spełnia kryteria, o jakich mowa w art. 2 ust. 1 Załącznika I. W niniejszej sprawie skarżąca – pomimo wezwania z 22 grudnia 2011 r. – nie skorygowała wniosku poprzez wypełnienie pól B2.2.1 – B2.2.4. Nie ulega zaś wątpliwości, że skoro jednym udziałowcem skarżącej spółki z. o.o. jest B. Ś. posiadająca 100% udziałów (co wynika z KRS), a jednocześnie – jak wynika z pisma z 4 stycznia 2012 r. – prowadzi także jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą "[...]" od 1 października 2009 r., to istnieje powiązanie między oboma podmiotami. B. Ś. zarządza i kontroluje oboma przedsiębiorstwami. Wobec powyższego MJWPU zasadnie przyjęła, że zachodzi powiązanie między tymi podmiotami poprzez osobę B. Ś.. Odnosząc się do zarzutu skargi, że spółka "[...]" posiada status mikroprzedsiębiorstwa, Sąd zauważa, że skarżąca spółka nie uzupełniając wniosku w polach B2.2.1 – B2.2.4, sama pozbawiła się możliwości zbadania, na ile więzi między tymi podmiotami – "[...]" Sp. z o.o. a B. Ś. i jej działalnością gospodarczą – pozwalają uznać, że mimo tego spełnione zostaną kryteria do uznania za mikroprzedsiębiorcę, jeśli chodzi o limity zatrudnienia oraz finansowy. Nieujawnienie rzeczonych danych w poprawnie wypełnionym wniosku uniemożliwiało ocenę merytoryczną, skutkując odrzuceniem wniosku. Ponadto Sąd odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 13 ust. 5 Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007 – 2013, zauważa, że procedura ta – obowiązująca w dacie składania wniosków w listopadzie 2011 r. – nie zawierała ust. 5 § 13. Skarżącemu chodziło zapewne o naruszenia § 12 ust. 5 tejże procedury – [...]JWPU jest związana zakresem protestu, rozpatruje tylko i wyłącznie te zarzuty, które zostały wskazane w proteście. Sąd nie dostrzegł jednak aby przepis ten został naruszony przez [...]JWPU, bowiem od początku jej stanowisko było słuszne i konsekwentnie dotyczyło nieujawnienia przez skarżącą we wniosku powiązań z innym podmiotem. Sąd zauważa jednocześnie, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu [...]JWPU istotnie nie odniosła się do całości podnoszonych zarzutów protestu, niemniej jednak to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Mając na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 30c ust.3 pkt 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712).