V SA/Wa 73/09

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym M. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu, dołączając wypełniony urzędowy formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M. B. podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i 40-letnim synem. Źródłem utrzymania rodziny pozostaje emerytura, którą otrzymuje skarżący (kwota 1440 zł brutto) oraz renta syna w wysokości 317 zł (netto). Skarżący wskazał, że syn pozostaje na jego częściowym utrzymaniu ze względu na swoją niepełnosprawność (jest inwalidą pierwszej grupy), żona w wyniku wypadku, jakiego doznała w 2003 r., choruje i bardzo rzadko opuszcza mieszkanie. Od października 2008 r. świadczenie emerytalne skarżącego jest pomniejszane o kwotę 360 zł, wynikającą z wystawionego tytułu wykonawczego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a także kwotę 200 zł z tytułu alimentów. Skarżący wyjaśnił, że stałe wydatki gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. 817 zł (opłaty czynszowe – 593 zł, opłata za energię elektryczną – 122 zł, korzystanie z telefonu – 52 zł, zużycie gazu – 50 zł). We wniosku wskazano ponadto, że skarżący mieszka w mieszaniu służbowym o powierzchni 40,88 m², nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych lub przedmiotów wartościowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie złożony przez skarżącego wniosek zakwalifikowany został jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pomimo tego, że w piśmie przewodnim z dnia 3 lutego 2009 r. nazwanym "zażaleniem" skarżący podał, że wnosi o zwolnienie od "złożenia wpisu w wysokości 200 zł", to kluczowe znaczenie nadać należało treści żądania zawartego w formularzu PPF, w którym skarżący w sposób wyraźny zwrócił się do Sądu o zwolnienie z obowiązku poniesienia kosztów sądowych, jak i kosztów ustanowienia pełnomocnika. Mając na uwadze kryterium oceny zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), zgłoszony przez skarżącego wniosek uznać należało za uzasadniony, albowiem przyjęte w niniejszej sprawie ustalenia odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy wskazują, że nie jest on w stanie ponieść samodzielnie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego prowadzonego ze skargi na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] listopada 2008 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienie z 21.07.2008 r., sygn. I FZ 287/08 niepubl.). Sytuacja materialna skarżącego oceniana przez pryzmat przywoływanego wymogu uzasadnia przyznanie stronie uprawnienia nieograniczającego się jedynie do częściowego zwolnienia, albowiem dochód uzyskiwany po potrąceniach przez składającego wniosek (powiększony dodatkowo o rentę syna) jest na tak niewielkim poziomie, że pozwala na zaspokojenie wyłącznie elementarnych potrzeb bytowych związanych z prowadzeniem wspólnie gospodarstwa domowego, składającego się z trzech dorosłych osób. Skarżący przedstawił szczegółowy spis wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz dokumenty te wydatki potwierdzające i nie ma podstaw by przyjąć, że kształtują się one na poziomie innym niż przeciętnym. Przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę trudną sytuację rodzinną skarżącego, która w istotny sposób negatywnie wpływa na możliwości dochodowe strony. Tak postrzegana sytuacja świadczy o tym, że strona składająca w rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Z tej przyczyny, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.