V SA/Wa 73/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Cezary Kosterna (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, , Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... października 2010 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz D. M. kwotę ... ... tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr ... z ... maja 2010 r. Wojewoda ... działając na podstawie art. 138 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. orzekł o nałożeniu kary administracyjnej w łącznej wysokości ... EUR na przewoźnika M. D. (dalej: skarżący). Wysokość kary po przeliczeniu jej równowartości na złote polskie, obliczono według średniego kursu ogłoszonego przez NBP w dniu wydania przedmiotowej decyzji wynosi ... zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu ...01.2010 r. do Wojewody ...ego wpłynął wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. o wymierzenie skarżącemu przedmiotowej kary administracyjnej ze względu na przywiezienie w międzynarodowym transporcie drogowym – autokarem relacji ... - (...) – ... (...) w dniu ...01.2010 r. do granicy RP dwóch cudzoziemców, obywateli ...: R. K. – nieposiadającego wymaganego zezwolenia na przejazd tranzytem przez terytorium RP oraz I. N. – zamierzającego przejechać tranzytem przez terytorium RP i nieposiadającego zezwolenia uprawniającego go do wjazdu i pobytu na terytorium Republiki ... Organ wyjaśnił, iż w związku z powyższymi okolicznościami zaistniały podstawy do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej na przewoźnika, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa w tym zakresie – mianowicie w oparciu o przepisy konwencji wykonawczej do Układu Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. zawartej między rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Rebubliki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach i rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) w brzmieniu obowiązującym do dnia 04.04.2010 r. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu ... czerwca 2010 r.za pośrednictwem Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w L. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazując, iż uzasadnienie nadeśle w późniejszym terminie. Odwołanie było datowane na ... czerwca 2010 r., wysłane zostało za pośrednictwem firmy kurierskiej ... (nadane 2 lipca 2010r. ) i wpłynęło do ...ego Urzędu Wojewódzkiego w dniu ... lipca 2010r. W dniu ...09.2010 r. do organu odwoławczego wpłynęło "pismo uzupełniające odwołanie" wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu wystąpienia pełnomocnik skarżącego wskazał, iż kierowca autobusu uzyskał od pasażerów potwierdzenie posiadania przez nich stosownych dokumentów jakie są wymagane przy przekroczeniu granicy. Podniósł, iż kierowca nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości wymaganych dokumentów oraz że, jego zdaniem funkcjonariusze na przejściu granicznym niewłaściwie ocenili prawidłowość posiadanych przez wskazanych pasażerów dokumentów. W jego ocenie uprawniały one do przejazdu przez terytorium RP w przypadku pierwszego z pasażerów, natomiast w stosunku do drugiego dokumenty potwierdzające prawo pobytu w RP były ważne, zatem zarzuty wobec jego osoby są niezasadne. Decyzją Nr ... z ... października 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców biorąc za podstawę art. 138 ust. 1 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł na wstępie, iż w dniu ...05.2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 09 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, gdzie w art. 13 ustawodawca wskazał, iż do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym wskazał, iż na podstawie akt sprawy stwierdzić należy, iż z załączonej kserokopii wypisu z zezwolenia wydanego przez Ministra Infrastruktury przewoźnik - skarżący ma prawo do wykonywania regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym w ramach ruchu tranzytowego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przy tzw. "zamkniętych drzwiach" w relacji ...-..., co oznacza, że nie ma prawa zatrzymywania się i wypuszczania pasażerów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza w zaistniałym stanie faktycznym, iż skarżący postąpił niezgodnie z prawem. Zatem argumentację odwołania należało uznać za niezasadną i sprzeczną z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Przewoźnik miał obowiązek dokonania skutecznej weryfikacji czy przewożeni za jego pośrednictwem pasażerowie posiadają ważne dokumenty podróży uprawniające do przekroczenia granicy, wymagane wizy lub innego rodzaju ważne dokumenty uprawniające do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. W przeciwnym wypadku uzasadnia to nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej. W związku z powyższym orzekł, jak w sentencji. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego w osobie pełnomocnika złożył D. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucił : - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, polegające na błędnej interpretacji i zastosowaniu w realiach niniejszej sprawy artykułu 138 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.) w zw. z art. 135 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy polegający na nieuzasadnionym zastosowaniu wyżej powołanych przepisów w skutek błędnej oceny i uznaniu przez organy obu instancji, że przewoźnik nie dopełnił w dniu ...01.2010 r. obowiązku weryfikacji dokumentów uprawniających do wjazdu na teren Rzeczypospolitej Polskiej w stosunku do dwóch pasażerów podróżujących jego autobusem w sytuacji, gdy dwaj pasażerowie – obywatele ... posiadali w chwili kontroli ważne wizy uprawniające ich do wjazdu na terytorium RP, co wynika wprost z załączonego protokołu kontroli. Wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wraz z umorzeniem postępowania w sprawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn innych niż podniesione w skardze, z uwagi na uchybienia w postępowaniu odwoławczym – rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wskazać również należy, iż postanowieniem z dnia ... lutego 2011 r. organ odwoławczy postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona o tyle, o ile wywołane nią postępowanie doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz z przyczyn innych niż podnoszone w skardze. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Do takich uchybień doszło w niniejszej sprawie, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa stanowiącym podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to jest z naruszeniem art. 134 Kpa w związku z art. 129 § 2 Kpa w związku i art. 16 Kpa. Zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wydał pomimo faktu, że odwołanie od decyzji pierwszej instancji wniesione zostało po terminie. Jak zostało już wskazane w części uzasadnienia przedstawiającej stan sprawy, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu ... czerwca 2010 r. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 Kpa upłynął w dniu 29 czerwca 2010 r. Odwołanie od w/w decyzji zostało sporządzone w dniu 30 czerwca 2010 r., zaś nadane przesyłką do organu odwoławczego – Wojewody ...ego za pośrednictwem firmy kurierskiej ... (nie będącej operatorem publicznym w rozumieniu art. 57 ust. 5 Kpa). Niniejsze odwołanie do organu wpłynęło w dniu 06 lipca 2010 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Nie można do daty złożenia pisma zastosować art. 57 § 5 Kpa, gdyż nie zostało złożone w opisany w tym przepisie sposób. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ w takiej sytuacji organ odwoławczy dokonuje weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która na podstawie art. 16 § 1 Kpa korzysta z ochrony trwałości (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 12 października 1998r. OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4). Warunkiem skuteczności czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy zostało ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa 14-dniowego terminu. Zatem każde przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Obowiązkiem organu odwoławczego, przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania jest należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Termin do wniesienia odwołania ma bowiem charakter zawity. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu nie wszczyna postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 134 Kpa. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz określił na zasadzie art. 152 p.p.s.a., iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.