V SA/Wa 733/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-27

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Jolanta Bożek, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, opierając się wyłącznie na braku dokumentów archiwalnych i odrzucając oświadczenia świadków oraz strony, bez przeprowadzenia dowodu z ich przesłuchania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę prawdy obiektywnej i równej mocy środków dowodowych, odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i strony. Brak dokumentów archiwalnych nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy, jeśli istnieją inne dowody, takie jak oświadczenia świadków, które powinny zostać zweryfikowane w drodze przesłuchania.
Stan faktyczny
M. G. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na wysiedlenie i pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł. w 1942 r. Do wniosku dołączyła oświadczenia świadków potwierdzające jej wersję. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając dowody za niewystarczające, zwłaszcza w obliczu braku dokumentów archiwalnych. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, strona wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Rysz, Sędzia WSA Jolanta Bożek, Asesor WSA Danuta Dopierała (spr.), Protokolant Magdalena Makowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] o odmowie przyznania M. G. uprawnień kombatanckich w następującym stanie faktycznym. W dniu 13 października 2004 r. M. G. złożyła do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich określonych w cyt. wyżej ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jako uzasadnienie wniosku wskazała wysiedlenie Jej oraz członków Jej rodziny przez Niemców z miejscowości R. k/G., pobyt w obozie hitlerowskim w Ł. w [...] 1942 r., a następnie w obozie w S. oraz wywóz na roboty przymusowe do majątku niemieckiego W., okr. F. i pobyt we wskazanym majątku do kwietnia 1945 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż w obozie w Ł. były również obecne inne rodziny z powiatu G. - p. Z. z T., p. S. z K., p. B. z R. Do wniosku załączone zostały oświadczenia świadków: T. K. oraz E. Z. - którym przyznane zostały uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. (art. 4 cyt. wyżej ustawy o kombatantach). W/w świadkowie potwierdzili okoliczności przywołane we wniosku, dotyczące osadzenia M. G. oraz Jej rodziców i rodzeństwa w obozie hitlerowskim w Ł. w [...] 1942 r. Nadto do wniosku dołączono rekomendację Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę - Zarządu Terenowego w P. - z dnia [...] października 2004 r., nr [...] oraz pismo Archiwum Państwowego w Ł. z dnia [...] listopada 1998 r., z którego wynika, że w zasobach archiwalnych (wykazach osób wysiedlonych z powiatu g.) nazwisko M. J. (nazwisko rodowe Wnioskodawczyni), nie figuruje. W wyniku merytorycznego rozpoznania wniosku, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 2, art. 4, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, odmówił M. G. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Wnioskodawczyni nie udokumentowała w sposób wystarczający faktu swojego pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł., co czyni zasadnym wydanie decyzji negatywnej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy. Strona, opierając się na pamięci własnej, relacji rodziców i rodzeństwa nie wskazała, przy jakiej ulicy mieści się obóz. Nadto z zaświadczenia Archiwum Państwowego w Ł. wynika, że nazwisko Jej rodziny nie figuruje we fragmentarycznie zachowanych wykazach osób wysiedlonych z powiatu g. W ocenie Kierownika Urzędu, dołączone do wniosku oświadczenia świadków - T. K. oraz E. Z. - nie są wystarczającym dowodem dokumentującym fakt pobytu Strony w obozie zważywszy na okoliczność, iż Wnioskodawczyni oraz świadkowie pochodzili z różnych miejscowości (R., K. i T.), a w obozie każdorazowo przebywała duża liczba osób. Istotne znaczenie dla oceny wartości oświadczenia ma również fakt, że T. K. w [...] 1942 r. miała niespełna 6 lat, natomiast E. Z. oparł swoje oświadczenie na przekazach rodziców, a bezpośrednia ocena tych relacji jest dla organu niedostępna. Na skutek wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji. Organ stwierdził, iż biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego, fakt pobytu M. G. na wysiedleniu i pracach przymusowych w Niemczech nie budzi wątpliwości. Potwierdzają to ankiety osobowe Strony i Jej matki. Natomiast twierdzenia Strony odnośnie pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. [...], potwierdzone oświadczeniami świadków, wydają się niewiarygodne. Podstawą oświadczeń świadków: E. Z. oraz - powołanej w postępowaniu odwoławczym - T. G., są bowiem relacje osób trzecich. Natomiast odnośnie oświadczenia T. K., która - co prawda - na podstawie swojej pamięci potwierdziła pobyt Strony w obozie w Ł., organ uznał, iż zważywszy na jej ówczesny wiek, jak i liczbę osób przebywających w obozie, mało prawdopodobnym wydaje się, żeby świadek zapamiętała Stronę z obozu. Z kolei oświadczenie E. Z. również nie może stanowić wystarczającego dowodu dokumentującego pobyt Strony w obozie, bowiem świadek nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego swój pobyt w obozie, jak również nie posiada uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu. Oświadczenie E. Z. wskazuje natomiast, że mógł on być jedynie świadkiem wysiedlenia rodziny Strony z miejscowości R. Nadto, w ocenie Kierownika Urzędu, wyjaśnienia Strony odnośnie pobytu w obozie w Ł., jak również oświadczenia świadków, nie korelują z informacjami przekazanymi w toku postępowania odwoławczego przez jednostki urzędowe. Mianowicie, zarówno Archiwum Państwowe w Ł., jak i Archiwum Państwowe w S. - odpowiednio pismami z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz z dnia [...] stycznia 2006 r. - poinformowało, iż w posiadanych zasobach archiwalnych nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej okoliczność wysiedlenia Strony z miejscowości R. oraz jej pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. Również Instytut Pamięci Narodowej w W., pismem z dnia [...] listopada 2005 r., poinformował, że w wykazach osób wysiedlonych nazwisko Strony nie figuruje. Ponadto, Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w W., pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. podała, że nie posiada materiałów, na podstawie których można byłoby potwierdzić fakt przeprowadzenia przez okupanta niemieckiego akcji wysiedleńczej z miejscowości R. Wobec powyższego, w ocenie Kierownika Urzędu, przy braku potwierdzenia przedmiotowej okoliczności przez w/w urzędy państwowe, przedłożone przez Stronę dowody nie zyskują prymatu wiarygodności i nie stanowią podstawy do pozytywnego rozpatrzenia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2006 r., M. G. wniosła o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. Skarżąca podniosła, iż w [...] 1942 r. Niemcy zorganizowali masowe wysiedlenie mieszkańców ze wsi R., T. oraz K. w pow. g. Skarżącą wraz z rodzicami, rodzeństwem oraz innymi mieszkańcami wskazanych miejscowości, wywieziono do wsi S. a stamtąd do obozu przesiedleńczego w Ł. Następnie Skarżąca wraz z rodziną została osadzona w obozie w S. i wywieziona na roboty do niemieckiego majątku W., okr. F. Skarżąca wskazała, iż w roku 1998 rozpoczęła poszukiwania dokumentów potwierdzających deportację, osadzenie i pobyt Jej rodziny w obozie przesiedleńczym w Ł. i w tym celu wysłała zapytania do wielu instytucji (m.in. do Instytutu Zachodniego oraz Polskiego Czerwonego Krzyża). Uzyskane odpowiedzi były jednak wyłącznie negatywne: "brak danych", "dokumenty uległy zniszczeniu". Nadto zaznaczyła, że wiele osób, które mogłyby zaświadczyć w Jej sprawie, już nie żyje, jednak świadkowie powołani w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze posiadają wiedzę o wskazanych zdarzeniach, którą opierają na przeżyciach osobistych i relacjach rodziców. Osoby te zamieszkiwały - co prawda - w różnych (wymienionych wyżej) miejscowościach, jednak ta okoliczność nie wyklucza bardzo dobrej wzajemnej znajomości ze Skarżącą i Jej rodziną. Ludzie na tych terenach od pokoleń bowiem znają się bardzo dobrze, ponieważ dzieci chodziły do tych samych szkół, dorośli wspólnie pracowali, a całe rodziny spotykały się w każdą niedzielę w kościele w S. Stąd, nieuzasadnione jest stanowisko Kierownika Urzędu, który odmówił wiarygodności oświadczeniom wskazanych świadków ze względu na to, że nie mieszkali oni - jak Skarżąca i Jej rodzina - w miejscowości R. Niesłuszne jest również twierdzenie organu, iż okupant niemiecki nie przeprowadzał akcji wysiedleńczej w R. Na potwierdzenie przeciwnego stanowiska Skarżąca wskazała nazwiska osób, które mieszkały i nadal mieszkają we wskazanej miejscowości i otrzymały uprawnienia kombatanckie (załącznik nr 2 do skargi - lista osób wysiedlonych z R. w tym samym dniu co rodzina Skarżącej i osadzonych w obozie w Ł.). W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371), przepisy ustawy stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. "Inne miejsca odosobnienia" wskazane w w/w przepisie wymienione zostały w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r., nr 106, poz. 1154). Należy do nich m.in. obóz przesiedleńczy w Ł. przy ul. [...] (§ 6 pkt 6 cyt. rozporządzenia). Kwestię sporną w sprawie niniejszej stanowi wypełnienie przez M. G. - wnioskującą o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w w/w obozie przesiedleńczym w Ł., w [...] 1942 r. - przesłanki wymienionej w cytowanym wyżej art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zakwestionował twierdzenia Skarżącej, dotyczące wysiedlenia przez Niemców z miejscowości R. k/G., jak również osadzenia w obozie przesiedleńczym w Ł. w [...] 1942 r. wskazując, iż Wnioskodawczyni nie udokumentowała w sposób wystarczający faktu swojego pobytu we wskazanym miejscu odosobnienia. Powyższe - w szczególności wobec braku możliwości potwierdzenia w/w okoliczności przez jednostki urzędowe (Archiwum Państwowe w Ł. i S., Instytut Pamięci Narodowej) na podstawie dostępnych zasobów archiwalnych - czyni zasadnym wydanie decyzji odmawiającej przyznanie uprawnień kombatanckich. Nadto Kierownik Urzędu zakwestionował wiarygodność załączonych do wniosku oraz przedłożonych w toku postępowania odwoławczego oświadczeń świadków z uwagi na młody wiek tych osób w dacie podnoszonych okoliczności, poddający w wątpliwość prawdziwość przekazywanych informacji i rzetelność przekazu, jak również z uwagi na fakt, iż w większości przypadków podstawą przedmiotowych oświadczeń były relacje osób trzecich. Skarżąca natomiast wskazała, iż zarówno Jej własne wyjaśnienia jak i oświadczenia świadków w sposób wystarczający dokumentują pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł. w [...] 1942 r., stanowiący podstawę przyznania uprawnień kombatanckich. Na tym tle w niniejszej sprawie istotna jest kwestia czy zaskarżona decyzja, wydana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] lutego 2006 r., czyni zadość zasadom rzetelnej procedury (zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej), wyrażonym w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071). Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji państwowej obowiązek m.in. podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wystarczający całego materiału dowodowego, umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz do wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (v. wyrok NSA z 11 marca 1981 r., SA 272/81 - ONSA 1981, nr 1, poz. 19). Postępowanie dowodowe stanowi zatem jeden z podstawowych etapów procesu stosowania prawa materialnego. Przepisy kpa nie definiują pojęcia środka dowodowego, art. 75 §1 kpa stanowi jedynie, że "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Pod pojęciem środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym należy zatem rozumieć wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie, przy czym granicą dopuszczalności środków dowodowych jest ich zgodność z przepisami prawa. Podkreślić należy, iż kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. W przepisach kpa nie ma zatem podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych. "Ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 kpa" (v. wyrok NSA z 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91 (ONSA 1992, nr 2, poz. 45). W świetlne powyższych rozważań uznać należy, iż postępowanie administracyjne, przeprowadzone w sprawie niniejszej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, nie czyni zadość zasadom rzetelnej procedury w zakresie postępowania dowodowego, określonym w powołanych wyżej przepisach kpa. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, podstawą rozstrzygnięcia Kierownika Urzędu w przedmiocie przyznania (bądź odmowy przyznania) uprawnień kombatanckich jest udokumentowany wniosek zainteresowanej osoby oraz rekomendacje stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W niniejszej sprawie, do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, M. G. dołączyła oświadczenia świadków: T. K. oraz E. Z., mające stanowić dowód na to, że w [...] 1942 r. Skarżąca wraz z rodziną przebywała w obozie hitlerowskim w Ł. (k. 8 i 5 akt admin.). Nadto, w toku postępowania odwoławczego Skarżąca wskazała inne osoby, mogące - jej zdaniem - potwierdzić okoliczność wysiedlenia z miejscowości R. oraz pobytu we wskazanym miejscu odosobnienia (k. 17 - 20 i 35 akt admin.). Sąd zważył, iż w okolicznościach sprawy niniejszej, w szczególności wobec braku możliwości potwierdzenia pobytu Skarżącej w obozie przesiedleńczym w Ł. na podstawie dokumentów pozostających w dyspozycji Archiwum Państwowego w Ł. i S., Instytutu Pamięci Narodowej oraz Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN, Kierownik Urzędu winien rozważyć zasadność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w/w świadków, a następnie dokonać oceny i znaczenia tychże dowodów dla niniejszej sprawy. Organ tego jednak nie uczynił argumentując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż "twierdzenia strony odnośnie pobytu w Ł., jak również oświadczenia świadków nie korelują z informacjami uzyskanymi w trakcie postępowania wyjaśniającego w sprawie". Opierając uzasadnienie rozstrzygnięcia na informacjach negatywnych, przekazanych przez w/w instytucje, zaznaczył ponadto, iż "przy braku potwierdzenia podnoszonej okoliczności przez właściwe jednostki urzędowe, przedłożone przez stronę dowody nie zyskują prymatu wiarygodności i nie stanowią podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku". Zgodnie zatem ze stanowiskiem Kierownika Urzędu, pierwszeństwo w ustaleniu faktu pobytu Skarżącej w obozie przesiedleńczym w Ł. należy przyznać dowodom z dokumentów, co narusza omówioną wyżej koncepcję otwartego postępowania dowodowego, wyrażoną w art. 75 kpa. W świetle powyższego, za trafne uznać należy zarzuty skargi dotyczące zaniechania przez Kierownika Urzędu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność wysiedlenia Skarżącej i Jej rodziny z miejscowości R. oraz osadzenia w obozie przesiedleńczym w Ł. w [...] 1942 r. Nadto w ocenie Sądu, Kierownik Urzędu - po wyczerpaniu innych możliwości ustalenia stanu faktycznego - czyniąc zadość treści art. 77 §1 kpa w zw. z art. 86 kpa, winien rozważyć zasadność przesłuchania M. G. na okoliczności podnoszone w toku postępowania administracyjnego, które - podkreślić należy - korzystają z domniemania prawdziwości. Dowód z przesłuchania strony, w myśl art. 86 kpa, może posłużyć doprecyzowaniu i uzupełnieniu kwestionowanych okoliczności. "Dopiero wówczas, gdy po przeprowadzeniu w/w dowodu, organ nie będzie w stanie uzupełnić materiału dowodowego, można będzie wywieść z tego wnioski negatywne dla skarżącego, podając stosowne argumenty w uzasadnieniu decyzji administracyjnej." (v. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 19 września 1988 r., II SA 1947/87). Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa procesowego i zasad ogólnych postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 kpa) oraz zasady równej mocy środków dowodowych (art. 75 kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków wskazanych przez Skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a następnie rozważyć zasadność przesłuchania Skarżącej na okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Rzetelna analiza oraz ocena znaczenia i wartości poszczególnych dowodów, jak również wszechstronna ocena całokształtu materiału dowodowego (rozpatrzenie dowodów we wzajemnej łączności), winna dopiero być podstawą trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło