V SA/Wa 733/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-18
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Marek Krawczak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieterminowe opłacenie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, wynikające z korekty deklaracji rocznej dotyczącej pracownika pełnosprawnego, może stanowić podstawę do żądania zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego. Nieterminowe opłacenie kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego. W przypadku, gdy koszty płacy zatrudnionych osób niepełnosprawnych zostały pokryte zgodnie z przepisami, brak jest podstaw do żądania zwrotu dofinansowania, nawet jeśli wystąpiły uchybienia w zakresie terminowości opłacenia składek z tytułu zatrudnienia pracowników pełnosprawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa PFRON nakazującej zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od października do grudnia 2015 r. Organ uznał, że dofinansowanie zostało pobrane nienależnie, ponieważ zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za te okresy zostały opłacone z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni. Skarżący podniósł, że nieterminowość zapłaty zaliczek wynikała z korekty deklaracji rocznej dotyczącej pracownika pełnosprawnego i nie miała wpływu na koszty płacy pracowników niepełnosprawnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa PFRON oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. i zasądził od Prezesa PFRON na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] w B. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] w B. kwotę 6738 zł (sześć tysięcy siedemset trzydzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Zakładu [...] w [...] (dalej: "Skarżący", "Strona", "Zakład") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON", "organ") z [...] marca 2019 r. Nr [...] L.dz. [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2018r. Nr [...] L.dz. [...], nakazującą Stronie zwrot, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: ,,PFRON’’) przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze:
- październik 2015 r. w kwocie 43 037,70 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 9 października 2018 r. do dnia wpłaty;
- listopad 2015 r. w kwocie 43 851,90 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 9 października 2018 r. do dnia wpłaty;
- grudzień 2015 r. w kwocie 45 129,89 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 9 października 2018 r. do dnia wpłaty.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej: ,,K.p.a." w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób, niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.); dalej: "ustawa o rehabilitacji".
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach od [...] do [...] grudnia 2017 r. przeprowadzono kontrolę problemową w Zakładzie [...] w [...] w zakresie spełniania przez beneficjenta warunków do otrzymywania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od stycznia 2015 r. do maja 2016 r. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości, o których poinformowano kontrolowanego. Po otrzymaniu wystąpienia pokontrolnego z dnia [...] lutego 2018 r., pismami z dnia [...] i [...] lutego 2018 r. Strona wypowiedziała się w sprawie dokonanych ustaleń.
Pismem z [...] września 2018 r. Fundusz zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków PFRON wypłaconych stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od października do grudnia 2015 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, zaskarżoną decyzją Prezes PFRON nakazał Stronie zwrot otrzymanego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze:
październik 2015 r., listopad 2015 r., grudzień 2015 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 9 października 2018 r. do dnia wpłaty.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Natomiast na podstawie art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, za koszty płacy przyjmuje się wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Organ stwierdził, że przedstawiona przez Stronę dokumentacja, w tym pismo z dnia [...] października 2016 r. oraz [...] grudnia 2017 r. Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] potwierdza ustalenia poczynione przez pracowników PFRON podczas kontroli, tj. uregulowanie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okresy sprawozdawcze w PFRON od października do grudnia 2015 r. z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni. W ww. pismach Urząd Skarbowy wskazał, iż Strona w dniu 19 września 2016 r. dokonała korekty deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2015 r. - PIT-4, na podstawie, której stwierdzono wyższe należne zaliczki na ten podatek od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od października do grudnia 2015 r. Na poczet powyższych zobowiązań Strona w dniu 19 września 2015 r. dokonała wpłaty, natomiast termin zapłaty podatku za ww. okresy upłynął za październik 2015 r. w dniu 20 listopada 2015 r., za listopad 2015 r. w dniu 21 grudnia 2015 r., za grudzień 2015 r. w dniu 20 stycznia 2016 r. Ponadto Urząd Skarbowy wskazał, że kwestia złożonej korekty PIT-4R za 2015 r. i zobowiązań z niej wynikających została w całości zamknięta po dokonaniu wpłat w dniu 17 października 2016 r.
W ocenie organu Strona nie opłaciła w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych co oznacza, że Strona w całości pobrała nienależnie dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy.
Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. o numerze wskazanym wyżej Prezes PFRON utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2018 r.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu (art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji).
Podkreślił, że system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Zatem poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych.
Reasumując Prezes PFRON uznał, że Strona pobrała nienależnie dofinansowanie za okresy od października do grudnia 2015 r. albowiem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za ww. okresy zostały opłacone z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.
Od powyższej decyzji Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa PFRON umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 105 § 1 w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób, niepełnosprawnych przez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania,
b) art. 80 w związku z art. 11, art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej przez brak ustalenia przez PFRON prawdy obiektywnej,
c) art. 80 w związku z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na błędnych wynikach kontroli oraz dowodach w postaci pism: Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., [...] października 2016 r., deklaracjach rocznych o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za ro 2015 r, upomnienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...], które miały rzekomo stanowić dowód potwierdzający nieterminowość rozliczenia kosztów pracy w postaci nieterminowego opłacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, które to dowody nie są istotne,
d) art. 78 § 2 w związku z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez bezzasadne pominiecie w toku prowadzonego postępowania dowodowego, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów),
e) art. 12 w związku z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz w związku z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej , przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zasada szybkości postępowania, a więc wydania decyzji administracyjnej pomimo braku dowodów istotnych z punktu widzenia zastosowania normy prawnej , ma większe znaczenie niż wyjaśnienie przez PFRON przy współudziale Skarżącego, pełnej i kompletnej prawdy obiektywnej ,
f) art. 107 § 3 w związku z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji zawierającej istotne braki w ustalonym stanie faktycznym sprawy, m.in. w zakresie kwestii nieterminowości poniesienia przez Skarżącego kosztów płacy w postaci zaliczek na podatek dochodowy za pracowników niepełnosprawnych w spornym okresie,
g) art. 6, art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. w związku z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez brak dokładnego zweryfikowania przez PFRON, czy nieterminowe wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych dotyczyły pracowników niepełnosprawnych, czy innych pracowników Skarżącej.
h) art. 76 § 3 w związku z art. 80, art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez przyjęcie przez PFRON, że przedłożone prze Skarżącego dokumenty zawierają informacje na podstawie, których jest możliwe ustalenia stanu faktycznego w zakresie terminów i wysokości dokonywanych przez Skarżącego wpłat do Urzędu Skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych obejmujących wyłącznie osoby niepełnosprawne.
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 2 ust. 4a w związku z art. 1 w związku z art. 26a ust. ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni pojęcia kosztów płacy i przyjęcie, iż pojęcie kosztów płacy odnosi się również, do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób pełnosprawnych w jednostkach zatrudniających osoby niepełnosprawne, korzystających z dofinansowania z PFRON;
b) art. 26 ust. 1 w związku z art 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej poprzez przyjęcie, iż zaistniały przesłanki do żądania zwrotu dofinasowania do wynagrodzeń pracowników za okresy, w którym przesłanki do dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zostały spełnione.
W skardze Strona podniosła, że nieterminowość zapłaty zaliczek na podatek dochodowy za 2015 r., która jest wynikiem korekt dokumentów rozliczeniowych pełnosprawnego pracownika za wskazane miesiące pozostaje bez wpływu na terminowość poniesienia kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, na które Skarżąca otrzymała środki z PFRON.
W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Prezes PFRON nakazał Skarżącemu zwrot środków PFRON przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za październik, listopad, grudzień 2015 r. w łącznej kwocie 132 019,79 zł, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Sąd wskazuje, że na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji, przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: "K.p.a.".
Zgodnie z art. 104 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzja zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a ). Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. sygn. SA/Lu 2479/94: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA".
Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.
W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.
W rozpoznawanej sprawie organ naruszył przytoczone wyżej przepisy prawa bowiem nie odniósł się ani do wyjaśnień złożonych przez Stronę w toku postępowania, ani do przedstawionych przez Stronę dokumentów.
Nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego powodują, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 art. 80 K.p.a. należy uznać za uzasadnione.
Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego - zgodnie z treścią art. 80 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 26a ust. 1a¹ pkt 3, art. 26 ust. 1 w związku z art 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji Sąd stwierdza, że zarzuty te znajdują uzasadnienie.
Zgodnie z art. 11 ustawy o rehabilitacji, przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.
Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).
Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji Środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), dalej: "rozporządzenie nr 651/2014". Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.
Sąd podkreśla, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 651/2014 kosztami kwalifikowalnymi są koszty płacy w danym okresie zatrudniania pracownika niepełnosprawnego.
W myśl art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu (art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji).
Art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 651/2014 wskazuje, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z wymogu zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, o ile spełnione są warunki, ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Tym samym pomoc jest zgodna ze wspólnotowym rynkiem tylko w wypadku spełnienia warunków określonych przepisami. W wypadku niespełnienia takich warunków pomoc taka jest pomocą bezprawną (niedozwoloną).
Rozporządzenie nr 651/2014 definiuje pojęcie pracownika niepełnosprawnego w art. 2 pkt 3. Zgodnie z tym przepisem, pracownikiem niepełnosprawnym jest każda osoba, która: jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji, niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną, zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.
Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie - jak to przyjął organ - wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.
Skarżący wyjaśnił, iż korekta deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2015 r. - PIT-4, na podstawie, której stwierdzono wyższe należne zaliczki na ten podatek od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od października do grudnia 2015 r. dotyczyła wypłat z tytułu zatrudnienia pracownika pełnosprawnego, a Skarżący nie występował do PFRON o dofinansowanie do jego wynagrodzenia i nie otrzymała takiego dofinansowania.
Organ całkowicie pominął wyjaśnienia Skarżącego stwierdzając, że to, iż przyczyną korekty były omyłkowe wyliczenia dotyczące osoby pełnosprawnej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie organu.
Zdaniem Sądu zasadnie Skarżąca stwierdza, że nieterminowe pokrywanie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie do pracowników ogółem. W przypadku zatem, gdy koszty płacy zatrudnionych przez Skarżącego osób niepełnosprawnych zostały pokryte zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, brak podstaw do żądania zwrotu udzielonego dofinansowania. Natomiast ewentualne uchybienia w zakresie terminowości opłacenia składek ZUS z tytułu zatrudnienia osób pełnosprawnych nie mogą być oceniane w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.
Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych, a nie pracowników pełnosprawnych.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy uchybienie terminów opłacenia składek ZUS dotyczyło osób niepełnosprawnych. Takich ustaleń w sprawie organ nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji.
Istotne w sprawie jest również to, że Skarżący konsekwentnie w toku postępowania wskazuje, że wobec pracowników niepełnosprawnych, objętych dofinansowaniem za sporne okresy sprawozdawcze zobowiązania publicznoprawne regulowane były terminowo podnosząc, że złożenie korekty deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2015 r. z uwagi na omyłkowe wyliczenia dotyczyło osoby pełnosprawnej.
Sąd stwierdza, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do pracowników niepełnosprawnych, a nie do wszystkich zatrudnionych pracowników w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony Sądu. W zaskarżonej decyzji zabrakło konkretnych danych odnoszących się do niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżący (pracodawca) nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Organ winien uzyskać dowód wskazujący, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione z naruszeniem wymaganego terminu.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu Prezes PFRON naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego, uwzględniając przedstawione wyżej wywody i wykładnię prawa.
Ze wskazanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 ust. 1 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło