V SA/Wa 734/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia informacji?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Niewywiązanie się przez stronę z obowiązku uzupełnienia informacji wezwanych przez sąd, które były niezbędne do oceny jej sytuacji majątkowej, również stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a dochody rodziny pochodzą z działalności gospodarczej żony (ok. 3000 zł) i wynagrodzenia skarżącego (800 zł). Skarżący zawiesił prowadzenie własnej działalności. Sąd uznał, że informacje te są niewystarczające i wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. W konsekwencji referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J. Z. "L." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia (...) grudnia 2013 r. Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. Z. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej w wysokości około 300G zł oraz dochód z wynagrodzenia za pracę skarżącego w kwocie 800 zł. Skarżący oświadczył, że zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej.
Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, skarżącego za pośrednictwem jego pełnomocnika wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni. Wezwanie zostało doręczone w dniu 14 kwietnia 2014 r. (ZPO - w aktach). Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.
W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżący nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło