V SA/Wa 738/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), , Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora .... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę. Przedmiotem skargi - małoletniego B. P. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – matkę D. S. jest decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor OR ARiMR) z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. (dalej: Kierownik BP) z dnia ... listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Przedstawiciel ustawowy małoletniego B. P. złożył w dniu ... kwietnia 2010 r. w Biurze Powiatowym w N. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 r., zaznaczając iż wnosi o przyznanie płatności bezpośredniej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, uzupełniającej płatności podstawowej oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W ramach działki rolnej nr ew. ... wskazano, działkę A - grupa upraw JPO o pow. ... ha oraz działkę A1 – grupa upraw ST o pow. ... ha. W dniu ... listopada 2010 r. Kierownik BP wydał decyzję nr ... w sprawie przyznania płatności na rok 2010 r. w wysokości ... zł, w tym: jednolita płatność obszarowa wyniosła ... zł oraz płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych wyniosła ... zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła ... ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła ... ha i do tej powierzchni została naliczona jednolita płatność obszarowa. Następnie organ wyjaśnił, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych wynosiła ... ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła ... ha i do tej powierzchni została naliczona przedmiotowa płatność. W odwołaniu od powyższej decyzji przedstawiciel ustawowy podniósł, iż decyzja nie obejmuje płatności UPO, gdyż została ona wykreślona z wniosku. Wykreślenie nastąpiło przez pomyłkę, bowiem był on przekonany, że taki sposób wypełnienia wniosku jest poprawny. Wnioskował o specjalną dopłatę do roślin strączkowych (która została wprowadzona w bieżącym roku) i był przekonany, że dopłata UPO również zostanie przyznana (rośliny strączkowe należą do grupy UPO). W związku z tym, iż po raz pierwszy pojawiła się dopłata do roślin strączkowych, zdaniem Wnioskodawcy powinno pouczać się rolników, a następnie karać. Wniósł o przyznanie dopłaty UPO wskazując, iż skoro uprawiał na polu rośliny strączkowe i deklarował je we wniosku, tym samym należy uznać, że była to uprawa UPO. Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji przyjął złożony przez Stronę wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 i rozpatrzył na podstawie obowiązujących przepisów prawa, uwzględniając w całości treść żądania Strony. Organ podniósł, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Płatności obszarowe czyli m.in. jednolita płatność obszarowa, uzupełniająca płatność obszarowa czy też specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, są przyznawane na wniosek rolnika, co wynika z art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy. W celu ubiegania się o przyznanie jakiejkolwiek płatności w ramach tegoż systemu należy złożyć prawidłowo wypełniony wniosek, zadeklarować grunty rolne i wskazać, o jaki rodzaj płatności wnioskodawca się ubiega. W przedmiotowej sprawie nie została przez Wnioskodawcę zadeklarowana żadna działka rolna do przyznania płatności UPO, w związku z tym nie było możliwości przyznania płatności UPO do niezadeklarowanej działki rolnej w ramach płatności bezpośrednich. Organ II instancji wskazał ponadto, iż Strona razem z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2010 r. otrzymała instrukcję do jego wypełnienia i składając wniosek oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności, w związku z tym posiadała wiedzę na temat warunków, jakie należy spełnić oraz o zasadach wypełniania wniosków o płatności obszarowe, aby otrzymać płatności do deklarowanych działek rolnych. W związku z powyższym przeświadczenie Strony o poprawnym wypełnieniu wniosku nie może być powodem, dla którego organ mógłby przyznać płatność UPO dla wskazanej przez Stronę działki rolnej, niezadeklarowanej we wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. P. (dalej: Skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie Skarżącego wskutek nieuzasadnionych restrykcji ze strony organu, producent rolny został całkowicie lub częściowo pozbawiony wsparcia finansowego niezgodnie z celami Prawa Wspólnotowego, naruszając przepisy postępowania i prawo materialne w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, iż we wcześniejszych latach wnioskował o płatność JPO i UPO. We wniosku z 2010 r. nie znalazło się oznaczenie UPO, gdyż rośliny z grupy upraw "ST" logicznie rzecz biorąc stanowią podgrupę dla upraw UPO (wpisują się w zakres roślin wymienionych dla UPO). Chodziło zatem wyłącznie o kwestię techniczną (prawidłowe oznaczenie grupy upraw we wniosku), co w żadnym wypadku nie miało wpływu na merytoryczny aspekt sprawy. Tymczasem organ tylko na mocy oczywistego błędu technicznego, wynikającego ze zmiany sposobu wypełniania wniosku – rok 2010 był pierwszym rokiem, kiedy wprowadzono grupę upraw ST – wtargnął merytorycznie i odebrał Stronie należną płatność UPO. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Rozpoznawana sprawa dotyczy złożonego ... kwietnia 2010 r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zasady i tryb przyznawania ww. płatności zostały uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) – dalej ustawa z 26 stycznia 2007 r. oraz Rozporządzeniu Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. WE z 2.12.2009 r. L 316 str. 65-112) – dalej: rozporządzenie z 30 listopada 2009 r. W myśl art. 18 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. płatności obszarowe oraz płatność do krów i owiec są przyznawane na wniosek rolnika. W celu ubiegania się o przyznanie jakiejkolwiek płatności należy złożyć prawidłowo wypełniony wniosek, zadeklarować grunty rolne i wskazać o jaki rodzaj płatności wnioskodawca się ubiega. Tylko i wyłącznie zatem treść wniosku wyznacza granice rozpoznawania sprawy. Wystąpienie o przyznanie płatności jest wyłącznie uprawnieniem strony, która może z pewnego zakresu tych uprawnień zrezygnować. Organ nie ma obowiązku wzywania stron do wypowiedzenia się czy ograniczenie żądań zawartych w składanym wniosku w stosunku do żądań zawartych we wnioskach tych samych rolników z lat ubiegłych jest zgodne z ich zamiarem. Podpisanie wniosku i oświadczenia o zapoznaniu się z zasadami przyznawania płatności jednoznacznie wyznacza granicę rozpatrywania sprawy przez organ. Jednocześnie wskazać należy, iż zmiany stanu faktycznego dotyczącego powierzchni działek, grup upraw czy użytkowania, zgodnie z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia z 30 listopada 2009 r. mogą być przez rolników nanoszone we wnioskach najpóźniej do 31 maja danego roku kalendarzowego. W tym terminie, tzn. do 31 maja 2010 r., Skarżący mógł także skutecznie zweryfikować swój wniosek zaznaczając także grupę upraw – UPO, czego bezspornie nie uczynił. Prawidłowość wypełnienia wniosku podlega obiektywnej ocenie organu. Zasady wypełniania, składania i poprawy wniosków uregulowane są w przytoczonych przepisach i nie mogą być zmieniane w indywidualnych przypadkach np. w okolicznościach oczywistej omyłki Wnioskującego. Zauważyć również należy, iż warunki przyznania specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST) uprawianych w plonie głównym zostały określone w art. 7 ust. 2b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., natomiast warunki przyznania płatności uzupełniających zostały określone w art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy. W postępowaniu zatem o przyznanie różnych form dofinansowania, brak wyraźnej deklaracji ze strony Wnioskującego, iż wnosi o przyznanie również płatności uzupełniającej, nie mógł skutkować przyznaniem przez organ wskazanej płatności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wyjaśnić trzeba, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1. stoi na straży praworządności; 2. jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3. udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4. zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Zdaniem Sądu, wskazane zasady nie zostały, przy prowadzeniu postępowania administracyjnego, naruszone. Z tych wszystkich względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.