V SA/Wa 743/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA Danuta Dopierała, Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2008 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oddala skargę. S. J. w dniu [...] marca 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Skarżący zobowiązał się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, polegających na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w zbiornik na gnojówkę, przygotowaniu ścian i podłóg w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, w celu ułatwienia czyszczenia i odpływu cieczy oraz usuwania zanieczyszczeń z tych pomieszczeń, wyposażeniu gospodarstwa w dojarkę oraz schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów oraz wyposażeniu pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał skarżącemu wnioskowaną pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w łącznej wysokości 42.163,20 zł. Organ wskazał, iż przyznana pomoc finansowa zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.). W dniu [...] marca 2007 r. wnioskodawca złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. U. UE L 220 z dnia 17 sierpnia 1985 r., str. 1 ze zm.). W dniu [...] maja 2006 r. w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się obowiązkowa wizytacja w ramach kontroli przeprowadzanej po złożeniu oświadczenia przed wypłatą drugiej raty, w trakcie której stwierdzono, iż pomimo zadeklarowania w Planie dostosowania schładzalnika na mleko mieszczącego się w przedziale 400-800 l zakupiono schładzalnik o pojemności 1000 l, przez co zrealizowane przedsięwzięcie nie spełnia wymogów zawartych w Planie dostosowania. Z uwagi na negatywny wynik kontroli organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2007 r. zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. uchylił w całości decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich schładzalnik do mleka nie może przekroczyć pojemności 800 litrów. Z uwagi na powyższe nastąpiło niedopełnienie warunków, o których mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż w części IX wniosku o pomoc finansową producent rolny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięć określonych w planie dostosowania stanowiącym załącznik do wniosku. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie spełnił zatem przesłanek zawartych w § 3 pkt 3 oraz § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., zgodnie z którymi płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE wyposażając gospodarstwo w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów. W skardze na powyższą decyzję skarżący podkreślił, iż w jego ocenie przyznana pomoc finansowa została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem. Wyjaśnił, iż większy schładzalnik jest mu niezbędny z uwagi na zwiększającą się obsadę krów, która wynosi 26-28 sztuk. Zaznaczył, iż nabył schładzalnik w promocyjnej cenie, zaś różnicę między ceną schładzalnika a przyznaną mu kwotą na ten cel pokrył z własnych funduszy wobec czego ARiMR nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów z tego tytułu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi, a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOiGR dotyczące m.in. wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, określonych przepisami Unii Europejskiej oraz postanowieniami Traktatu Akcesyjnego. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy Rada Ministrów określiła w rozporządzeniu z dnia 18 stycznia 2005 r., w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich, szczegółowe warunki i tryb udzielania oraz zwracania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Stosownie do § 3 pkt 3 lit. b rozporządzenia płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów. Rozporządzenie w § 9 ust. 1 stanowi, iż płatność wypłaca się w dwóch równych ratach. Stosownie do § 9 ust. 3 pkt 1 drugą ratę płatności wypłaca się jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). Należy również wskazać, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] czerwca 2006 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE zawierała wyraźnie sformułowany warunek, że druga rata płatności zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. Skutkiem niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie nie jest wyłącznie nie otrzymanie drugiej raty, ale również obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności, o czym stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż skarżący nie wykonał w całości przedsięwzięcia do którego się zobowiązał. Zapis § 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów. Organ II instancji zasadnie uznał zatem, iż za przedsięwzięcie zrealizowane zgodnie z planem dostosowania, należy uznać takie, gdzie producent rolny wyposażył gospodarstwo w schładzalnik do mleka o pojemności w przedziale określonym w planie dostosowania, tj. o pojemności do 200 litrów albo od 200 litrów od 400 litrów albo od 400 litrów do 800 litrów. Należy podkreślić, iż skarżący zobowiązał się we wniosku o pomoc finansową do realizacji przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa w schładzalnik do mleka o pojemności 800 litrów. Oświadczył przy tym, iż jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE". Wskazać również należy, iż skarżący został prawidłowo pouczony o szczegółowych warunkach wypłaty drugiej raty płatności pomocy, o czym świadczy załączona do decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. szczegółowa informacja. Odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia, iż zakup większego schładzalnika okazał się niezbędny z uwagi na zwiększającą się obsadę krów w gospodarstwie, należy wyjaśnić, iż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r., plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE jest opracowywany na formularzu udostępnionym przez Agencję. Zakres informacji nim objętych, a wymienionych w § 6 ust. 2 pkt 1-3 ma charakter otwarty. Świadczy o tym przede wszystkim redakcja wspomnianego § 6 ust. 2, w którym ustawodawca posłużył się zwrotem "w szczególności", co oznacza, że w planie tym wnioskodawca może zawrzeć również inne dodatkowe informacje na temat przedsięwzięcia, które zamierza zrealizować. W rozpoznawanej sprawie, w planie dostosowania gospodarstwa do standardów UE złożonym w dniu [...] marca 2005 r., wnioskodawca w tabeli 6.3, dotyczącej informacji dodatkowych, wskazał: "wydajność mleczna krów 4.500 l/1 krowy. Udój 2x dziennie. Dzienna produkcja mleka od 1 krowy 15 l. Odbiór mleka 1 raz na 2 dni. System zaopatrzenia w wodę - wodociąg." Jednocześnie skarżący wskazał, iż w gospodarstwie znajduje się 14 krów mlecznych, od których pozyskuje się mleko surowe przeznaczone do spożycia oraz do produkcji przetworów mlecznych. Zauważyć zatem należy, iż wnioskodawca nie wskazywał w planie na okoliczności, które mogłyby uzasadniać zakup schładzalnika o pojemności przekraczającej 800 litrów. Co istotne ponadto, skarżący nie powiadomił Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. o zamiarze zakupu schładzalnika o powiększonej pojemności, co, zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), nakładałoby na organ I instancji obowiązek poinformowania skarżącego o skutkach prawnych, jakie mogą dla niego wyniknąć z realizacji takiego przedsięwzięcia. Informację o tym, iż schładzalnik o pojemności 1000 litrów jest skarżącemu niezbędny z uwagi na stale zwiększającą się obsadę bydła w gospodarstwie, zawarto dopiero w odwołaniu, a zatem po upływie, wynoszącego 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, terminu realizacji przedsięwzięcia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.