V SA/Wa 746/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę [...] M. W. od decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia Cudzoziemce zezwolenia na osiedlenie się. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił m.in., że w dniu 18 lutego 2010 r. M. W. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się motywując go pozostawaniem od 2007 r. w związku małżeńskim z obywatelem polskim B. W.. Organ I instancji orzekł o odmowie udzielenia Cudzoziemce zezwolenia na osiedlenie się. Stwierdził, iż okoliczności sprawy wskazują, iż M. W. zawarła związek małżeński z obywatelem polskim w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na osiedlenie się a więc, że zachodzi wobec niej przesłanka wymieniona w art. 66 ust 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach oraz wskazał, iż zachodzą również przesłanki z art. 66 ust 1 pkt 6, albowiem złożyła ona wniosek zawierający fałszywe informacje oraz w trakcie postępowania zeznała nieprawdę odnośnie swojego faktycznego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji podkreślił, że w dniu 21 maja 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 13 w/w ustawy do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Następnie zacytował także art. 64 ust 1 pkt 2 i ust 3, art. 66 ust 1 pkt 5 oraz art. 55 ust 1 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ rozpatrujący sprawę konieczność wyczerpującego zebrania materiału dowodowego a następnie jego wnikliwą ocenę. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że M. W. od dnia 27 stycznia 2007 r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim B. W. i posiada z tego związku córkę – małoletnią L. W. ur. 4 sierpnia 2008 r. Cudzoziemka bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 2 lat na podstawie udzielanych przez Wojewodę Podkarpackiego zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony a jej pobyt w Polsce był nieprzerwany w rozumieniu przepisów art. 64 ust 4 ustawy o cudzoziemcach. Mimo, iż spełniła przesłanki określone w art. 64 ust 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, Wojewoda [...] nie mógł udzielić przedmiotowego zzezwolenia, albowiem wystąpiły okoliczności obligujące organ administracyjny do odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, iż Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński z obywatelem polskim w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na osiedlenie się co wypełnia przesłankę określoną w art. 66 ust 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Świadczy o tym fakt, iż nie zamieszkuje z mężem i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego a ponadto w trakcie przeprowadzonych przesłuchań małżonkowie nie byli zgodni co do istotnych okoliczności które Ich dotyczą. Ponadto M. W. we wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się zawarła nieprawdziwe informacje dotyczącej jej aktualnego miejsca pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jak również zeznała w powyższej sprawie nieprawdę, składając w dniu 8 czerwca 2010 r. wyjaśnienia do protokołu. O fakcie, iż Cudzoziemka nie mieszka wraz z mężem pod wskazanym adresem tj. [...] ul. [...] świadczą m.in. ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy [...] Oddziału Straży Granicznej podczas przeprowadzonego w dniu [...] marca 2010 r. wywiadu środowiskowego. W dniu 16 marca 2010 r. pod w/w adresem nie zastano Cudzoziemki ani jej męża, natomiast obecna w mieszkaniu T. W. (teściowa Wnioskodawczyni) zeznała, iż Cudzoziemka wraz z mężem i czwórką dzieci jest zameldowana i zamieszkuje pod w/w adresem. Okoliczności tych nie potwierdzili jednak rozpytani przez funkcjonariuszy Straży Granicznej sąsiedzi. Jedna z sąsiadek poinformowała, iż: "(...) żona B. W. i jej czwórka dzieci nie mieszkają w [...] (...) mieszkają gdzieś w [...]". W ocenie funkcjonariuszy przeprowadzających wywiad środowiskowy, Cudzoziemka nie mieszka wraz z dziećmi pod wskazanym adresem, albowiem: "(...) w domu nie było wózka, łóżeczka dziecięcego oraz żadnych innych zabawek mogących należeć do dzieci". W celu ustalenia gdzie mieszka M. W. wraz z dziećmi, Wojewoda [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające w trakcie którego wystąpił do Dyrektora oddziału żłobkowego Przedszkola Miejskiego Nr [...] w [...] o udzielenie informacji czy Cudzoziemka aplikowała o przyjęcie córki – L. W. do żłobka. W odpowiedzi Dyrektor Przedszkola przesłał kserokopię karty zgłoszenia dziecka do oddziału żłobkowego z którego wynikało, iż miejscem zamieszkania M. W. i jej córki L. W. jest lokal mieszkalny w [...] przy ul. [...]. W w/w karcie wskazała, iż jest matką samotnie wychowującą dziecko natomiast rubryka" ojciec/opiekun" pozostała niewypełniona. W dniu [...] czerwca 2010 r. organ I instancji zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] z prośbą o udzielenie informacji w kwestii adresu zamieszkania dwóch jej synów: N. S. i G. K.. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr [...] poinformował Wojewodę [...], iż w roku szkolnym 2009/2010 synowie Cudzoziemki są uczniami Szkoły Podstawowej nr [...] i miejscem ich zamieszkania jest [...] ul. [...]. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji przeprowadził dowód w postaci oględzin lokalu przy ulicy [...] w [...]u. W toku oględzin ustalono, iż w w/w lokalu zamieszkuje Cudzoziemka wraz z czwórką dzieci. W mieszkaniu dało się zauważyć kobiece i dziecięce ubrania, zabawki, łóżeczko dziecięce, natomiast brak było śladów zamieszkiwania małżonka Cudzoziemki – B. W.. W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem małżonków organ I instancji w dniu 26 sierpnia 2010 r. przesłuchał B. W., natomiast w dniu 16 września 2010 r. złożyła zeznania do protokołu M. W.. Zeznania małżonków były rozbieżne co do miejsca i okresu wspólnego zamieszkania. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonego przez organ wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, Wojewoda [...] uznał, że w obecnym stanie rzeczy brak jest podstaw do udzielenia zezwolenia na osiedlenie się ponieważ, związek małżeński na który powołuje się Cudzoziemka został zawarty tylko i wyłącznie w celu uzyskania zezwolenia na osiedlenie się. W ocenie organu II instancji należało podzielić stanowisko Wojewody, że małżeństwo Strony zostało zawarte w celu uzyskania zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kolejną przesłanką przemawiającą za odmową udzielenia zezwolenia na osiedlenie się jest złożenie wniosku zawierającego nieprawdziwe informacje oraz zeznanie nieprawdy. M. W. występując z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się wskazała jako miejsce Swojego aktualnego pobytu – [...] ul. [...], a tymczasem postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie wykazało, iż w tym czasie nie zamieszkiwała wraz z mężem pod w/w adresem albowiem miejscem jej zamieszkania był [...] ul. [...]. W dniu 8 czerwca 2010 r. składając zeznania do protokołu, Cudzoziemka zeznała więc nieprawdę stwierdzając, iż mieszka wraz z mężem w [...] ul. [...] mimo iż zamieszkiwała w [...]. Powyższe ustalenia uzasadniają stwierdzenie, iż wobec Wnioskodawczyni zachodzą przesłanki z art. 66 ust 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którymi cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na osiedlenie się jeżeli w przedmiotowym postępowaniu złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje oraz jeżeli zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał. Decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżyła M. W.. Podniosła iż jej zdaniem decyzja ta narusza prawo w art. 66 ust 1 pkt 5 i 6 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że w związku małżeńskim z B. W. pozostaje od dnia [...] stycznia 2007 r. Ze związku tego ma wspólne dziecko L. W., ur. dnia [...] sierpnia 2008 r. Wskazała, że do tej pory legalizowała swój pobyt na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dwukrotnie uzyskując za każdym razem zezwolenie Wojewody [...] na zamieszkiwanie na czas oznaczony a prowadzone w 2007 i 2009 roku postępowania nie wykazały aby jej związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W chwili składania wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się tj. 18 lutego 2010 r. przebywała na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez 2 lata na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, a pobyt w Polsce był nieprzerwany w rozumieniu art. 64 ust 4 ustawy o cudzoziemcach ponieważ w tym okresie pobyty poza Polską nie przekroczyły 10 miesięcy a żaden z wyjazdów nie był dłuższy niż 6 miesięcy. Zdaniem skarżącej spełniała ona tzw. przesłanki pozytywne wskazane w art. 64 ust 1 pkt 2 wymagane do uzyskania zezwolenia na osiedlenie się. Zdaniem skarżącej jej rodzina w ostatnim czasie borykała się z licznymi trudnościami, wynikającymi z problemów męża z alkoholem oraz nieporozumień zachodzących pomiędzy mężem a synem R. na tle jego znajomości z dziewczyną która była w ciąży. Są to nadzwyczajne okoliczności, które doprowadziły do trudnej sytuacji w rodzinie w wyniku których faktycznie przejściowo zamieszkiwała przy ul. [...] w [...] a nie w [...]. Ponadto mąż często wyjeżdżał do pracy za granicę do Holandii co nie ułatwiało rozwiązania problemów. Z uwagi na to, że pracowała na bazarze w [...] od wczesnych godzin rannych do godzin wieczornych była zmuszona mieć dziecko jak najbliżej siebie, stąd wynikło zgłoszenie dziecka do żłobka w [...] i podanie adresu przy ul. [...] w [...]. Z tego też powodu rzadko się widywała z sąsiadami teściowej. Wszelkie rozbieżności wynikające z jej zeznań oraz oświadczeń męża i teściowej wynikają z trudnej sytuacji w jakiej znalazła się jej rodzina. Skarżąca podniosła, że z mężem ma wspólne dziecko dlatego też stwierdzenie, iż zawarła związek małżeński w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenia na osiedlenie się jest nieuzasadnione i krzywdzące. Polska jest jej drugą ojczyzną gdzie mieszka jej matka i dzieci, w tym dziecko które ma wspólnie z mężem i które ma polskie obywatelstwo. Ponadto uzyskanie zezwolenia na osiedlenie się sprawi, że będzie mogła prawidłowo wykonywać obowiązki wynikające z zawartego związku małżeńskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania administracyjnego była odmowa udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 64 ust 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na osiedlenie się udziela się cudzoziemcowi który pozostaje w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej co najmniej dwa lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W myśl art. 66 ust1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na osiedlenie się jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a związek małżeński został zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zezwolenia na osiedlenie się. W zakresie oceny charakteru zawartego związku małżeńskiego przepisy dotyczące udzielania zezwolenia na osiedlenie się odwołują się do przepisów dotyczących zezwolenia na zamieszkanie (art. 64 ust 3 ustawy o cudzoziemcach). Zgodnie natomiast z jej art. 55 organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ustala czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ma to miejsce wówczas, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że: 1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej, 2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, 3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, 4) małżonkowie nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa, 5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga, 6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i pewnych stałych okoliczności które ich dotyczą, 7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwo dla pozoru. W tym miejscu należy podkreślić, że przytoczone wyżej przepisy nakazują badanie (w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na osiedlenie) okoliczności dotyczących tego czy związek małżeński Cudzoziemki z obywatelem polskim nie został zawarty w celu obejścia prawa tym bardziej, że wniosek Cudzoziemki na osiedlenie się opierał się właśnie na fakcie zawarcia związku małżeńskiego z Polakiem. Podkreślić należy, że dokonując ustalenia co do wspólnego zamieszkania i charakteru związku małżeńskiego Cudzoziemki organy oparły się przede wszystkim na jej zeznaniach oraz zeznaniach jej męża, a nadto na dowodach w postaci zeznań świadków (sąsiadów mieszkania wskazanego przez Wnioskodawczynię jako wspólnie zajmowanego z mężem). Oprócz tego wykorzystane zostały dowody z dokumentów w postaci wywiadu środowiskowego. Analiza wszystkich w/w dowodów dokonana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości. Oparta jest bowiem na zasadach wywodzących się z logiki i doświadczenia życiowego. Nie budzą zastrzeżeń także wnioski wysnute w oparciu o dokonane ustalenia. Zdaniem Sądu organy obu instancji miały uzasadnione podstawy aby uznać, że małżeństwo skarżącej z obywatelem polskim zostało zawarte w celu obejścia prawa, albowiem: 1. Zeznania małżonków były rozbieżne co do miejsca i okresu wspólnego zamieszkania 2. Skarżąca występując z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie wskazała jako miejsce swojego aktualnego pobytu miejscowość [...] podczas gdy postępowanie dowodowe wykazało, iż tamże nie zamieszkiwała. a) Jedna z sąsiadek mieszkania wskazanego w [...] zeznała, iż skarżąca mieszka w [...]. b) Pod adresem o którym wyżej mowa tj. w miejscowości [...] nie stwierdzono (w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego), aby w domu znajdowały się wózek, łóżeczko dziecięce oraz zabawki mogące należeć do dzieci. c) Z karty zgłoszenia dziecka do oddziału żłobkowego wynikało, że miejscem zamieszkania skarżącej oraz jej najmłodszej córki jest [...] d) Dwaj synowie cudzoziemki są uczniami Szkoły Podstawowej nr [...] w [...], a ich miejscem zamieszkania jest [...]. e) W karcie zgłoszenia dziecka do żłobka cudzoziemka wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko natomiast rubryka "opiekun/ojciec" nie została przez nią wypełniona. Z powyższych względów zarzut skarżącej jakoby w sprawie doszło do naruszenia art. 66 ust 1 pkt 5 i 6 ustawy o cudzoziemcach uznać należy za bezzasadny, zaś twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi, jakoby małżonkowie nie zamieszkiwali razem ze względu na przejściowe kłopoty rodziny i pracę męża Skarżącej poza granicami kraju za gołosłowne i przytoczone wyłącznie na użytek skargi. Zdaniem Sądu ustalenia organów są jednoznaczne i znajdują oparcie w zgromadzonych dowodach. Podkreślenia wymaga również to, że zasada uwzględnienia słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa) nie może powodować naruszenia prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję decyzji związanej. Do tego rodzaju spraw, w których przepisy prawa materialnego determinują treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej należy kontrolowana decyzja. Wynikająca z art. 7 kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje tu zatem istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Marzysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130-131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002 r., IISA 3226/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 297/06; niepubl.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.