V SA/Wa 748/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2008 r. Nr ... w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić skargę; Zaskarżonym pismem z dnia ...marca 2008 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej zwana Agencją Restrukturyzacji, poinformowała Z. W., iż została zatwierdzona kwota środków do wypłaty na podstawie umowy nr ... o dofinansowanie projektu, złożonego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych". Jednocześnie w piśmie wskazano, iż dokonano korekty kosztów kwalifikowanych z uwagi na dokonanie płatności gotówką, poniesienie kosztów wspólnych dla przetwórstwa ... oraz przedstawienie kosztów nie planowanych na etapie wdrożenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu (pisma z ...marca 2008 r.) w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pismo Agencji Restrukturyzacji w sprawie skorygowania i umniejszenia płatności w ramach zawartej umowy nr ... jest decyzją administracyjną. Zgodnie z zawartym pouczeniem skarżący złożył odwołanie. W piśmie z dnia ... maja 2008 r. Agencja Restrukturyzacji odniosła się do odwołania Beneficjenta z dnia ...marca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowo - administracyjnej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu "Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych" w ramach priorytetu "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym". Podstawę prawną wskazanego Sektorowego Programu Operacyjnego stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. (Dz. U. Nr 197, poz.2032 ze zm. i z 2005 r. Nr 185, poz. 1548) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm. oraz z 2005 r. Nr 199, poz. 1645). Ww. rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 116, poz.1206 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ,,projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach". W przedmiotowej sprawie skarżący złożył w dniu ....10 2005 r. stosowny wniosek o dofinansowanie do instytucji wdrażającej działanie programu tj. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Efektem zaaprobowania wniosku przez Agencję, było podpisanie w dniu ...maja 2006 r. między Agencją i Z. W. umowy określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu w zakresie priorytetu "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym". Umowa przewidywała m.in. w § 9, że przy obliczaniu wysokości pomocy przysługującej Beneficjentowi koszty: 1) których pokrycie nie zostało wykazane w zestawieniu zrealizowanych płatności, przedstawiającym faktycznie poniesione koszty kwalifikowalne, o którym mowa w załączniku nr 2 do umowy w pkt 5, sporządzonym na formularzu udostępnionym przez Agencję 2) które zostały pokryte w formie płatności gotówkowej lub przy użyciu elektronicznego środka płatniczego - nie będą uwzględniane jako koszty kawlifikowalne projektu. Umowa przewidywała również, iż beneficjent będzie zobowiązany złożyć wnioski o płatność, po realizacji pierwszego etapu projektu w terminie od ... i po zakończeniu drugiego etapu w terminie ... (§7 pkt 1 umowy). Beneficjent wystąpił ze stosownymi wnioskami o płatność pośrednią i płatność końcową. Po dokonaniu weryfikacji wniosku o płatność i kontroli realizacji wykonania projektu, pismem z dnia ... marca 2008 r. Agencja Restrukturyzacji poinformowała beneficjenta, że została zatwierdzona kwota środków do wypłaty na podstawie umowy nr ... oraz dokonano korekty kosztów kwalifikowanych z uwagi na dokonanie płatności gotówką, poniesienie kosztów wspólnych dla przetwórstwa ... oraz przedstawienie kosztów nie planowanych na etapie wdrożenia. Z. W. odwołał się od tego stanowiska, ale zostało ono potwierdzone przez Agencję Restrukturyzacji w piśmie z dnia ....05.2008 r. Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia wywiązania się przez beneficjenta z umowy zawartej przez strony i prawo do otrzymania - zgodnie z tą umową - pierwotnie przyznanej należności. Agencja Restrukturyzacji jest podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i strukturalnie będąc osobą prawną i może być ona traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym. Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy były podstawy do jej zmiany oraz podstawy do odmowy wypłaty określonej w niej kwoty dofinansowania, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20.04.2006 r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06.2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Rozważając wspomniane zagadnienie na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bez znaczenia w związku z tym jest to, że umowa zawierana jest przez strony na stosownym formularzu według wzoru, którego treść określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2005 r. (Dz. U.154 poz. 1290)., ponieważ okoliczność ta nie zmienia charakteru wspomnianej umowy. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.