V SA/Wa 748/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz- Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.P. od postanowienia referendarza sądowego z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; - postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, posiada dom o pow. [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha w dzierżawie. Ponadto nie posiada innych nieruchomości i przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą [...] zł netto, w tym renta skarżącego ([...] zł netto) i wynagrodzenie za pracę żony ([...] zł netto). Wnioskodawca w oświadczeniu nie podał wysokości dochodu z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości rolnej. Skarżący do wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączył kopie dowodów zakupu leków, faktur z tytułu zużycia wody, energii oraz faktury VAT na wykonanie remontu dachów stodoły i chlewni. Rozpoznając powyższy wniosek postanowieniem z 27 czerwca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na postanowienie z 27 czerwca 2011 r. pismem z 11 lipca 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącego podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi dochód z renty oraz wynagrodzenie za pracę w łącznej kwocie [...] netto. Średni miesięczny dochód w wymienionych tytułów wynosi więc na jedną osobę [...] zł. Skarżący nie wykazał oszczędności, lokat, wartościowych przedmiotów. Jest właścicielem domu o pow. [...] m. kw. oraz dzierżawionej nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Z akt administracyjnych wynika, że z tytułu umowy dzierżawy skarżący otrzymuje czynsz roczny w kwocie [...] zł. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów skarżący posiada lasy i grunty leśne, łąki oraz grunty orne V i VI klasy, a więc klas najsłabszych. Uwzględniając nawet, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z pracującą żoną, to uzyskiwane dochody, po uwzględnieniu wymienionych kosztów utrzymania (konieczne remonty, opłata za wodę, ścieki, energię elektryczną, zakup leków), nie są wystarczające do poniesienia ewentualnych kosztów sądowych. W związku powyższym wskazać należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na marginesie, odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 27 kwietnia 2011r. o zwrot uiszczonego wpisu, wyjaśnić należy, że przyznanie stronie prawa pomocy nie działa wstecz i wywołuje skutek dopiero z dniem wydania postanowienia w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.