V SA/Wa 75/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... listopada 2019 r. nr ... w przedmiocie nakazu zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] listopada 2019 r., znak: [...], [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], [...] nakazującą stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: sierpień, grudzień 2016 r., kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2018 r. w wysokości [...] zł. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż strona - K. K. wykonujący działalność gospodarczą pod firmą [...] K. K. - za okresy rozliczeniowe w ZUS: sierpień, grudzień 2016 r., kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2018 r. nie opłaciła składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP w obowiązującym terminie. Z miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych INF-D-P wynika, iż wynagrodzenie płacone jest w miesiącu, za który pracownik pobiera wynagrodzenie. Wobec powyższego wnioskowi Wn-D za okres: sierpień 2016 r. odpowiada deklaracja ZUS za okres: sierpień 2016 r. i analogicznie dla pozostałych okresów. Z danych znajdujących się w posiadaniu organu wynika, że strona pobrała nienależne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: sierpień, grudzień 2016 r., kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2018 r. w wysokości [...]zł. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], [...]Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: sierpień, grudzień 2016 r., kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2018 r. w wysokości [...] zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia zwrotu. W dniu [...] września 2019 r. wpłynął wniosek strony z dnia [...] czerwca 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną do Sądu decyzją Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2019 r. Organ ustalił, że składki za okres: sierpień 2016 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone w dniu [...] listopada 2016 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, grudzień 2016 r. składki na FUS zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] maja 2017 r, składki na FUZ oraz FPiFGŚP zostały ostatecznie w dniu [...] lutego 2017 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, kwiecień 2017 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone w dniu [...] maja 2017 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, maj 2017 r. składki na FUS oraz FUZ zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] listopada 2017 r., składki na FPiFGŚP zostały opłacone w dniu [...] lipca 2017 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, lipiec 2017 r. składki na FUS oraz FUZ zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] listopada 2017 r., składki na FPiFGŚP zostały opłacone w dniu [...] października 2017 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, sierpień 2017 r. składki na FUS zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] grudnia 2017r., składki na FUZ zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] stycznia 2018 r., składki na FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] grudnia 2017 r. tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, wrzesień 2017 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] grudnia 2017 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, październik 2017 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] stycznia 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, grudzień 2017 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] lutego 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, styczeń 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] marca 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, luty 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] maja 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, marzec 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, kwiecień 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone w dniu [...] czerwca 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, maj 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] listopada 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, czerwiec 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] listopada 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, lipiec 2018 r. składki na FUS, FUZ oraz FPiFGŚP zostały opłacone ostatecznie w dniu [...] listopada 2018 r., tj. z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Organ sprawdzając warunek terminowości opłacenia składek do ZUS, zgodnie z art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji wyliczył 2% składek, które strona mogła opłacić z uchybieniem terminu. Stwierdził, że wpłaty za okresy sprawozdawcze w ZUS grudzień 2016 r., maj 2017 r., październik 2017 r., grudzień 2017 r., styczeń 2018 r., luty 2018 r., i maj 2018 r. (co odpowiada okresom sprawozdawczym w PFRON grudzień 2016 r., maj 2017 r., październik 2017 r., grudzień 2017 r., styczeń 2018 r., luty 2018 r., i maj 2018 r. zostały dokonane z uchybieniem terminu, przekroczyły wysokość 2% składek należnych za dane miesiące. W odniesieniu do okresów rozliczeniowych w ZUS sierpień 2016 r., kwiecień 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r., (co odpowiada okresom w PFRON sierpień 2016 r., kwiecień 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. organ nie wyliczył kwoty 2 % składek, które mogłyby zostać opłacone po terminie, ponieważ za przedmiotowe okresy wszystkie składki zostały opłacone z uchybieniem terminów wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przekraczającym 14 dni. Organ analizując definicję kosztów płacy w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji stwierdził, że uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe m.in., gdy nie zostały opłacone opisane powyżej składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wskazał, iż przepis art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawiera jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zapis, z którego wynika, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie będzie przysługiwało, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, przekraczającym 14 dni. Mając powyższe ustalenia organ stwierdził, iż w stosunku do strony zachodzą przesłanki art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, które uniemożliwiają wypłatę miesięcznego dofinansowania, a tym samym są przesłaną zwrotu nienależnie pobranych środków. Odnosząc się do zastrzeżeń strony wskazanych ze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącym "terminów uiszczenia oraz kwot, które ustalone zostały wyłącznie o informacje przekazane do Prezesa PFRON przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych" organ wyjaśnił, że pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajdujące się w aktach sprawy jest dokumentem urzędowym, wobec czego stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Stwierdził, iż w związku z powyższym korzysta z domniemania prawdziwości, tj. pochodzenia od właściwego organu oraz zgodności ze stanem faktycznym złożonych w jego treści oświadczenia. Organ podniósł, że strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby przeczyć informacjom zawartym ww. piśmie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odnosząc się do tłumaczeń strony, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej organ wyjaśnił, że niezależnie od przyczyn opóźnienia w opłaceniu składek skutkiem jest sankcja w postaci braku możliwości uzyskania dofinansowania, a tym samym w przypadku nienależnie pobranego dofinansowania - jego zwrot. W związku z powyższym uznał, iż strona nienależnie pobrała środki PFRON wypłacone tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze w PFRON: sierpień, grudzień 2016 r., kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2018 r. w łącznej kwocie [...] (słownie: [...]) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odnosząc się do nieotrzymania przez stronę pisma informującego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym organ wyjaśnił, że przedmiotowe pismo zostało wysłane na adres "ul. D. [...][...]-[...] W. " tj. na adres wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzielności Gospodarczej jako adres do doręczeń i odebrane w dniu [...] lipca 2019 r. przez p. D. P.. Organ uznał ww. pismo za skutecznie doręczone Organ odnosząc się do zarzutów strony, że w decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], [...]nie uwzględnił wniosku strony o umorzenie należności wyjaśnił, że niniejsze postępowanie dotyczy zwrotu nienależnie dobranego dofinansowania, a nie postępowania w sprawie udzielenia ulgi. Organ wskazał, że Prezes Zarządu PFRON wydał postanowienia z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] [...] oraz z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] [...]odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty oraz umorzenia należności objętych decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...],[...] z uwagi na to, iż tylko kwota określona w ostatecznej decyzji Prezesa Zarządu PFRON nakazującej zwrot środków może być przedmiotem o przyznanie ulgi, które zostały odpowiednio doręczone w dniu [...] lipca 2019 r. oraz w dniu [...] października 2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości w związku z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci nieuwzględnienia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, jak również w związku z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci niedopuszczenia dowodów przedstawionych przez Skarżącego w toku postępowania, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c PPSA w zw. z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), zwanej dalej KPA, oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżone postanowienie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z ustrojowej funkcji sądu administracyjnego wynika bowiem obowiązek poddania pełnej analizie przepisów prawa materialnego i procesowego, które były lub powinny być podstawą skarżonego aktu. Sąd administracyjny badając sprawę w pełnym zakresie ma zatem obowiązek uwzględnić i te okoliczności, które nie zostały powołane w skardze, ale mają wpływ na legalność podjętego rozstrzygnięcia (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a). Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wyjaśnić, iż obowiązek opłacenia składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Zastosowanie mają w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2019 r., poz. 1387), zwana dalej: "PDOF". Zgodnie z art. 11 ust. 1 PDOF przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód w rozumieniu PDOF z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych kompetencje w zakresie rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych posiada Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jak wskazuje art. 33 ust. 1 pkt 1-4 u.s.u.s., Zakład prowadzi: konta ubezpieczonych, z których każde jest oznaczone numerem PESEL; konta płatników składek oznaczone numerem NIP, a w przypadku gdy płatnik składek nie posiada numeru NIP, do czasu jego uzyskania - numerem z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej REGON, a jeżeli nie posiada również tego numeru - numerem PESEL lub serią i numerem dowodu osobistego albo paszportu; Centralny Rejestr Ubezpieczonych; Centralny Rejestr Płatników Składek. Z kolei art. 34 ust. 1 oraz ust. 2 u.s.u.s. wskazują, że Zakład zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek w sposób uregulowany niniejszą ustawą. Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym. W aktach sprawy znajduje się takie pismo tj. pismo ZUS z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] w którym przedstawiono rozliczenie konta płatnika Zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1. do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2. do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3. do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. Organ prawidłowo wskazał, że skarżącego obowiązywał termin wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., i dokonał prawidłowego wskazania terminów na uiszczenie składek. Jak ustalił organ wpłaty za okresy sprawozdawcze w ZUS grudzień 2016 r., maj 2017 r., październik 2017 r., grudzień 2017 r., styczeń 2018 r., luty 2018 r., i maj 2018 r. (co odpowiada okresom sprawozdawczym w PFRON grudzień 2016 r., maj 2017 r., październik 2017 r., grudzień 2017 r., styczeń 2018 r., luty 2018 r., i maj 2018 r. zostały dokonane z uchybieniem terminu, przekroczyły wysokość 2% składek należnych za dane miesiące. Zauważyć należy, iż w odniesieniu do okresów rozliczeniowych w ZUS sierpień 2016 r., kwiecień 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. (co odpowiada okresom w PFRON sierpień 2016 r., kwiecień 2017 r., lipiec 2017 r." sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. organ zasadnie nie wyliczył kwoty 2 % składek, które mogłyby zostać opłacone po terminie, ponieważ za przedmiotowe okresy wszystkie składki zostały opłacone z uchybieniem terminów wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przekraczającym 14 dni. (...) skoro na koncie płatnika K. K. wykonujący działalność gospodarczą pod firmą [...] K. K. - za okresy objęte postępowaniem zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczających 14 dni. Podkreślenia wymaga, że informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Zdaniem sądu organ prawidłowo uznał, że skoro wpłata zbiorczej sumy składek określonej w deklaracji nastąpiła z opóźnieniem, z opóźnieniem zostały poniesione składające się na tę kwotę składki za poszczególnych ubezpieczonych. Podkreślenia wymaga, iż w deklaracji składanej do ZUS (formularz ZUS - DRA) z woli ustawodawcy wykazywana jest liczba wszystkich pracowników danego pracodawcy będącego płatnikiem oraz łączna kwota składek wypłaconych tytułem ich zatrudnienia. To prowadzi do wniosku, że skoro z opóźnieniem dokonywana jest płatność łącznej kwoty składek, na którą to kwotę składają się kwoty cząstkowe, tj. kwoty składek naliczonych indywidualnie, czyli odprowadzonych od wynagrodzeń poszczególnych pracowników, pracodawca wypłaca z opóźnieniem koszty płacy poszczególnych pracowników. Należy również zauważyć, że skarżący w skardze oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawił dowodów, które obalały by ustalenia wskazane w piśmie ZUS z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] w którym przedstawiono rozliczenie konta płatnika oraz w piśmie PFRON z [...] czerwca 2019 r., nr [...] [...]. Wskazywane w skardze kłopoty zdrowotne skarżącego nie mogły tez wpłynąć na rozstrzygniecie zapadle w niniejszej sprawie. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.