V SA/Wa 751/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-19

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w tym pogorszenia sytuacji majątkowej strony, sąd administracyjny może zmienić wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w tym ustanowić adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić postanowienie niekończące postępowania, w tym postanowienie referendarza sądowego dotyczące prawa pomocy, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku wykazania przez stronę pogorszenia sytuacji majątkowej i uzasadnionego zapotrzebowania na pomoc profesjonalnego pełnomocnika, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając z kosztów sądowych, ale odmawiając ustanowienia adwokata. Skarżąca złożyła ponowny wniosek, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji majątkowej (utrata dochodów z pracy, szkoda w gospodarstwie rolnym).
Rozstrzygnięcie
Zmieniono pkt 2 postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2014 r. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Przewodniczący Sędzia WSA – Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności p o s t a n a w i a: zmienić pkt 2 postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2014 r. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J.D. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ją od kosztów sądowych a odmawiając prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 6 listopada 2014 r. skarżąca ponownie wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu ponieważ, jej dochody ze stosunku pracy zmniejszyły się gdyż od dnia 10 listopada 2014 r. jest na zasiłku macierzyńskim. Zaznaczyła, że w sierpniu padła jej krowa przy wycieleniu wraz z cielakiem. Doszły dodatkowe koszty zakupu mleka i przetworów mlecznych. Dochody z gospodarstwa rolnego ledwo wystarczają na bieżące wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wskazała, że dom należy do jej rodziców oraz ,że posiada maszyny rolnicze, które kupiła za otrzymane pieniądze jako młody rolnik. Gospodarstwo rolne obejmuje 15,71 ha użytków rolnych a ponadto posiada bydło w ilości 5 sztuk. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a. Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r została zwolniony z kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę zmianę stanu faktycznego wynikającego z oświadczenia złożonego przez Skarżącą na urzędowym formularzu PPF i dokumenty źródłowe znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy oraz porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych oraz z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika uznać należy, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd uwzględnił, że koszty utrzymania skarżącej uległy pogorszeniu gdyż, od dnia 10 listopada 2014 r. jest na zasiłku macierzyńskim. W sierpniu w jej gospodarstwie wystąpiła szkoda( padła jej krowa przy wycieleniu wraz z cielakiem), która spowodowała poniesienie dodatkowych kosztów. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności oraz kierując się zapewnieniem Skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie, jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło