V SA/Wa 757/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu (...) września 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) listopada 2012 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa; 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) czerwca 2012 r. 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. kwotę (...) zł na rzecz D. K. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. K. złożyła w dniu ... lipca 2005 r. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia z dnia ... maja 2006 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. (dalej: Kierownik BP) wydał w dniu ... czerwca 2006 r. decyzję o przyznaniu D. K. płatności z tytułu wsparcia na zalesianie w wysokości ... zł, premii pielęgnacyjnej w wysokości ... zł i premii zalesieniowej w wysokości ... zł. W dniu ... maja 2010 r. została przeprowadzona kontrola zalesiania gruntów rolnych, która wykazała rozbieżność w zakresie powierzchni kompleksu leśnego na działce ewidencyjnej nr ... . Z kompleksu leśnego o pow. ... ha wykluczono ... ha, zatem powierzchnia stwierdzona wynosiła ... ha. Postanowieniem z dnia ... lipca 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania D. K. płatności bezpośrednich na zalesianie gruntów rolnych. Następnie Decyzją z dnia ... stycznia 2011 r. nr ... Kierownik BP uchylił decyzję z dnia ... czerwca 2006 r. i orzekł o przyznaniu płatności w łącznej wysokości ... zł z uwzględnieniem nałożonych sankcji. Na skutek złożonego odwołania Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z 06.2011 r. nr ... uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia ... stycznia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik BP decyzją z ... grudnia 2011 r. nr ... uchylił decyzję własną z ... czerwca 2006 r. oraz przyznał płatności w łącznej wysokości ... zł po uwzględnieniu nałożonych sankcji. Orzekający w wyniku wniesionego przez D. K. odwołania Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z ... marca.2012 r. nr ... uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia ... grudnia 2011 r. i stwierdził, że decyzja Kierownika BP z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... została wydana z naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia ... czerwca 2012 r. nr ... Kierownik BP stwierdził, że decyzja Kierownika BP z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... została wydana z naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu odwołania D. K. z dnia ... lipca 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z ... listopada 2012 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z ... listopada 2012 r. D. K. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z ... czerwca 2012 r. oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż wydanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzji nr ... z ... listopada 2012 r. i decyzji nr ... z ... czerwca 2012 r. było zbędne i wręcz niedopuszczalne bowiem decyzja nr ... z dnia ... marca 2012 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez żadną ze stron postępowania i w ten sposób stała się decyzją ostateczna w sprawie, a postępowanie wznowione w 2010 r. zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z ... czerwca 2012 r. , Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca dotknięte są wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) – dalej k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a. Podkreślić również trzeba, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata) [v. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r. SA 895/81 ONSA 1981/1 poz. 47]. Dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie powagi rzeczy osądzonej, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów. Tożsamość musi odnosić się też do przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Wskazać też trzeba, że powagi rzeczy osądzonej nie narusza zastosowanie trybów nadzwyczajnych. (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał D. K. płatności na zalesianie gruntów rolnych. Następnie – w wyniku wznowienia postępowania – Kierownik BP ARiMR w W. decyzją z ... stycznia 2011 r. uchylił decyzję z dnia ... czerwca 2006 r. i orzekł o przyznaniu płatności z uwzględnieniem sankcji. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr ... uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia ... stycznia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik BP decyzją z ... grudnia 2011 r. nr ... uchylił decyzję własną z ... czerwca 2006 r. oraz przyznał płatności w łącznej wysokości ... zł po uwzględnieniu nałożonych sankcji. Orzekający w wyniku wniesionego przez D. K. odwołania Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z ... marca 2012 r. nr ... uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia ... grudnia 2011 r. i stwierdził, że decyzja Kierownika BP z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... została wydana z naruszeniem prawa. Nie dostrzegając powyższej okoliczności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia ... czerwca 2012 r. orzekł o wydaniu decyzji własnej z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... z naruszeniem prawa. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, którego decyzja z dnia ... listopada 2012 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Bez wątpienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy mamy zatem do czynienia z dwoma decyzjami ostatecznymi: z dnia ... marca 2012 r. i ... listopada 2012 r., skierowanymi do tego samego podmiotu – D. K. Nie budzi też wątpliwości, iż tożsamość decyzji dotyczy przedmiotu rozstrzygnięcia. Najpierw bowiem Dyrektor Oddziału Regionalnego orzekł o wydaniu decyzji Kierownika BP z ... czerwca 2006 r. z naruszeniem prawa, a następnie wydanie przedmiotowej decyzji z naruszeniem prawa stwierdził Kierownik BP w decyzji z ... czerwca 2012 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego z ... listopada 2012 r. Powyższa okoliczność prowadzi do wniosku, iż zarówno decyzja z dnia ... czerwca 2012 r., jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego z dnia ... listopada 2012 r. dotknięte są wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wydano na podstawie art. 200 powołanej ustawy.