V SA/Wa 759/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] września 2003 r. Nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz E. Sp. z o.o. w M. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z [...].02.2003 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenia celne nr [...] z dnia [...].02.2002 r. za nieprawidłowe i postanowił nałożyć ostateczne cło antydumpingowe na pochodzące z Chin [...] zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu według ww. dokumentu SAD. Od powyższej decyzji Spółka E. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie wszczętego w sprawie postępowania. W ocenie strony, organ celny dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 2 § 2, art. 3 § 1, art. 13 § 1 oraz art. 23 § 1, 7 i 9 Kodeksu celnego), przepisów prawa procesowego (art. 121, art. 121, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 124, art. 125, art. 180 § 1, art. 191 oraz art. 210 Ordynacji podatkowej) oraz art. 2 i 7 w zw. z art. 87 § 1 Konstytucji RP. Pismem z dnia 28.07.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. zwrócił się, za pośrednictwem Ministerstwa Finansów, do [...] służb celnych, o udzielenie pomocy prawnej polegającej na uzupełnieniu zebranego materiału dowodowego oraz dokonaniu weryfikacji zebranych dokumentów, a następnie postanowieniem z [...].09.2003 r. nr [...] zawiesił postępowanie z uwagi na konieczność zakończenia postępowania prowadzonego przez [...] organy celne. Na skutek zażalenia strony, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...].02.2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...].09.2003 r., wskazując w uzasadnieniu, iż, wbrew temu co podnosi strona w zażaleniu, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy oraz weryfikacja zebranych dowodów nie oznacza, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa, bez należytego zgromadzenia i zweryfikowania materiału dowodowego. Postępowanie w tym zakresie może być uzupełnione w toku postępowania odwoławczego. Możliwość zawieszenia postępowania w takiej sytuacji dopuszcza art. 2661 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, iż postępowanie zawiesza się w wypadku, gdy organ celny w jego toku wystąpił z wnioskiem o pomoc prawna do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego. W skardze z dnia 26.03.2004 r. Spółka E. wniosła o uchylenie obu powyższych postanowień, zarzucając naruszenie przepisów art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 120, art. 121, art. 125, art. 127, art. 191, art. 229 oraz art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wyjaśniła, iż utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu i uzupełnieniu postępowania dowodowego oraz weryfikacji już zgromadzonego materiału w sytuacji, gdy organ odwoławczy posiada jedynie kompetencje do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, nie zaś w pełnym zakresie, a dowody znajdujące się w aktach sprawy jednoznacznie wskazują na brak przesłanek do wydania przedmiotowego postanowienia, jest skutkiem braku obiektywnego i wyczerpującego rozpoznania materiału w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wskazany przez Dyrektora Izby Celnej w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 201 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej, stosowany odpowiednio w postępowaniu w sprawach celnych, stanowi, iż organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na omawianej podstawie uzależnione jest zatem od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: - postępowanie administracyjne (celne) jest w toku, - istnieje zagadnienie wstępne oraz - rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeśli chodzi o tę ostatnią przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (v. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, W-wa 2003, s. 430). Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy zatem do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje ono natomiast w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Wypowiadając się w zakresie zasadności zawieszenia postępowania w sprawie zmierzającej do wydania orzeczenia merytorycznego, należy w pierwszym rzędzie zauważyć, iż kwestią sporną jest to, czy importerowi został przyznany rabat uwidoczniony na fakturze załączonej do zgłoszenia celnego, czy też wskazany na fakturze rabat stanowi jedynie wynik błędnego wprowadzenia danych w księgowości sprzedawcy. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne "zagadnienie prawne", tymczasem w sprawie nie chodzi o wyjaśnienie rozbieżności prawnych, a o spór co do faktu. Powołany w podstawach prawnych rozstrzygnięć organów obydwu instancji przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie może zatem stanowić podstawy zawieszenia postępowania w przypadku gdy organ zwrócił się do organów celnych innego państwa z wnioskiem o pomoc prawną polegającą na uzupełnieniu i weryfikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W takim przypadku zastosowanie znajduje natomiast art. 2661 § 1 Kodeksu celnego, który wszedł w życie z dniem 10 sierpnia 2003 r., zmieniając zasady stosowania art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu w sprawach celnych. Powołany przepis obowiązywał zatem w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Organy celne obydwu instancji nie powołały jednak powyższej regulacji w podstawach prawnych postanowień, co powoduje, iż zostały one wydane bez wskazania właściwej podstawy prawnej. Błędne powołanie podstawy prawnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia postanowienia, jeżeli regulacja taka istnieje i przewiduje możliwość wydania rozstrzygnięcia tej samej treści. Oceniając powyższe wady postanowień należy jednak rozważyć, czy mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem czy ich brak mógłby prowadzić do wydania rozstrzygnięć o odmiennej treści. Ocena wpływu błędnego określenia podstawy prawnej na wynik sprawy jest uzależniona od dokonania przez organ prawidłowej oceny przesłanek zawieszenia postępowania. Organ odwoławczy, w wyniku rozpatrywania zażalenia, powinien wnikliwie przeanalizować przesłanki postanowienia organu pierwszej instancji. Dokonaną w tym względzie przez organ II instancji analizę należy ocenić jako niepełną. Organ nie odniósł się bowiem do podniesionych przez skarżącą w zażaleniu okoliczności, które w jej ocenie wskazują na wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. decyzji z dnia [...].02.2003 r. z naruszeniem prawa, bez należytego zgromadzenia i zweryfikowania materiału dowodowego. Są to okoliczności, których stwierdzenie mogłoby skutkować uchyleniem, na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ winien zatem w sposób jednoznaczny odnieść się do zarzutów strony, wyjaśniając w sposób precyzyjny powody dla których uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił postanowienia organów obydwu instancji, jako wydane z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zawarte w wyroku rozstrzygnięcie w części kosztów postępowania zostało wydane przez Sąd na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.