V SA/Wa 759/12

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym C. M. wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2012r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, oboje są osobami niepełnosprawnymi, utrzymują się z zasiłku skarżącego w wysokości 300 złotych. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 75 m2 (orzeczenie o eksmisji), nieruchomość rolną o powierzchni 1,86 ha. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych nie posiada. Wyjaśnił również, że posiada zadłużenie w łącznej wysokości ok. 42000 złotych. W związku z tym, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 30 kwietnia 2012r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 maja 2012r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 26 akt sądowych). Do dnia dzisiejszego skarżący nie złożył dodatkowego oświadczenia zgodnie z zarządzeniem z 30 kwietnia 2012r. Pismem z 29 maja 2012r. poinformował, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie wykonać zarządzenia z 30 kwietnia 2012r. do dnia 29 maja 2012r. Do pisma załączył dwa zaświadczenia lekarskie wskazujące niezdolność do pracy w dniach od 28 kwietnia do 15 czerwca 2012r. oraz pismo lekarza stomatologa o konieczności wizyty w dniu 25 maja 2012r. z powodu bólu zęba. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Wezwano skarżącego m.in. do złożenia oświadczeń, potwierdzonych stosownymi dokumentami o uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę w ogóle wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, że nie wykazał on, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wezwano skarżącego do nadesłania oświadczeń i złożenia dokumentów, które winny znajdować się w posiadaniu skarżącego (decyzje o przyznaniu płatności do gruntów rolnych, decyzja przyznająca zasiłek, zeznania podatkowe). Odnośnie natomiast wyciągu z rachunku bankowego to trzeba zauważyć, że zasadą jest, że każdy klient banku bezpłatnie otrzymuje co najmniej raz w miesiącu wyciąg z rachunku bankowego. W związku z powyższym nie uznano wyjaśnień skarżącego wskazującego niemożność złożenia dokumentów i oświadczeń z powodu złego stanu zdrowia. Tym bardziej, że z nadesłanych wskazań lekarskich zamieszczonych w zaświadczeniach wynika, że skarżący może chodzić, co też uczynił udając się m.in. na wizytę stomatologiczną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.