V SA/Wa 759/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] . Skargą z 19 lutego 2012r. (data nadania 23 lutego 2012r.) C. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2012r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Pismem z 18 kwietnia 2012r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 6 czerwca 2012r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Skarżący, jak podkreślił autor postanowienia wezwany do złożenia oświadczeń potwierdzonych stosownymi dokumentami o uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach nie nadesłał żądanych dokumentów. Pismem z 12 lipca 2012r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 6 czerwca 2012r. W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor podał, że jest osobą niepełnosprawną, pozostającą na zwolnieniu lekarskim. Wskazał na liczne choroby, brak środków finansowych. Zaś rachunek bankowy, jak podkreślił autor sprzeciwu nie istnieje od 2009r., nie posiada także wraz z małżonką żadnych oszczędności pieniężnych, lokat bankowych oraz przedmiotów wartościowych. Nie otrzymuje, co zaznaczył pomocy od organizacji społecznych, nie pobiera emerytury ani renty. Jedyne środki jakimi dysponuje to 10 zł. dziennie zasiłku chorobowego z KRUS, nie stać skarżącego, jak podkreślił na zakup podstawowych środków do życia, żywności, leków, środków czystości, opłacenia gazu i energii elektrycznej. Do nadesłanego sprzeciwu dołączył zwolnienie lekarskie, decyzję Prezesa KRUS przyznającą zasiłek chorobowy, zaświadczenie o zaległości wpłaty składek na ubezpieczenie społeczne, a także zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości uzyskanych dochodów w roku podatkowym 2010 i 2011 oraz potwierdzenie salda zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270) - zwanej dalej jako p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uznając okoliczności wskazane w sprzeciwie oraz w nadesłanym wniosku o przyznanie prawa pomocy za udowodnione Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna, w jakiej znalazł się skarżący. Oceniając przedstawione przez niego okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym będzie adekwatne do jego sytuacji majątkowej. Na trudną sytuację finansową skarżącego wskazuje także fakt, iż nie posiada emerytury, renty, żadnych oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych itp., utrzymuje się z zasiłku chorobowego przyznanego decyzją Prezesa KRUS. Skarżący posiada zadłużenie w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, a także zalega z zapłatą czynszu za mieszkanie i media. W ocenie Sądu uiszczenie - w tak trudnej sytuacji finansowej - kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżący zostałaby pozbawiony środków do właściwej egzystencji, a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.