V SA/Wa 760/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-20
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rozłożenia na raty należności z tytułu środków otrzymanych na dofinansowanie projektu, pomimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeśli nie wykaże on istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić rozłożenia na raty należności, nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeśli strona nie wykaże istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego. Udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań ma charakter uznaniowy i wymaga od strony aktywnego udowodnienia zaistnienia tych przesłanek, a nie tylko wskazania na ogólne trudności finansowe czy ryzyko gospodarcze.Stan faktyczny
I. K. prowadząca działalność gospodarczą zwróciła się o rozłożenie na raty należności z tytułu dofinansowania projektu w wysokości 269 939,01 zł, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą z zajęcia egzekucyjnego rachunków bankowych. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy odmówił udzielenia ulgi, a Minister Rozwoju i Finansów utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na nieuwzględnienie aktualnej sytuacji finansowej oraz dowolność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Minister Inwestycji i Rozwoju) z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu środków otrzymanych na dofinansowanie projektu: oddala skargę.
W dniu 16 października 2015 r. w stosunku do I. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej także jako: strona, beneficjent, odwołująca) została wydana decyzja nr [...] określająca przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 269 939,01 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Decyzja nr [...] została wydana w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Podstawą żądania zwrotu środków były stwierdzone naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków, które zostały wykryte w trakcie kontroli w siedzibie Beneficjenta. W związku z brakiem jakiegokolwiek zwrotu środków skierowano do Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa [...] wniosek w przedmiocie wszczęcia egzekucji administracyjnej.
W dniu 12 maja 2016 r. Beneficjent złożył do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. wniosek o rozłożenie należności na raty w wysokości 6.000,00 zł. miesięcznie. Wniosek Odwołująca argumentowała tym, że wszystkie problemy w firmie wynikają z zajęcia egzekucyjnego, które uniemożliwiają funkcjonowanie firmy oraz płynność finansową. Zwrócono uwagę również na fakt, że zajęcie wszystkich rachunków bankowych w praktyce oznacza całkowity brak możliwości skutecznego i zgodnego z przepisami prowadzenia działalności gospodarczej w branży turystycznej.
W trakcie rozpatrywania sprawy przez organ I instancji uzupełniono dokumentację o oświadczenie o pomocy de minimis, z której wynika, że Odwołująca uzyskała taką pomoc czterokrotnie na przestrzeni ostatnich dwóch lat, ogółem na równowartość kwoty 3.608,25 zł. euro i nie przekroczyła kwoty dopuszczalnej wynikającej z Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. (nie przekroczyłaby także ww. progu również po udzieleniu ulgi w spłacie).
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. odmówił Beneficjentowi udzielenia wnioskowanej ulgi.
Od powyższej decyzji Beneficjent wniósł odwołanie, zaskarżając wydaną decyzję w całości oraz wnosząc o jej zmianę bądź uchylenie i przekazanie do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy wskazał m.in. że środki, których dotyczą ww. decyzje stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ufp właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 ufp. W art. 55 ufp przewidziano ulgi w postaci umorzenia w całości albo w części lub odroczenia spłaty lub rozłożenia spłaty na raty. Jak stanowi przepis art. 67 ufp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 ufp, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy Działu III op.
Przepis art. 67 a § 1 op przewiduje udzielenie ulg w spłacie należności w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub ważnym interesem publicznym.
Organ odwoławczy podkreśla, iż wszędzie tam, gdzie ustawodawca w treści przepisu prawnego używa dla określenia kompetencji organu do podjęcia prawnych czynności zwrotu, "może", konstruuje daną instytucję na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Specyficzny charakter uznania administracyjnego wynika z możliwości wyboru przez organ sposobu załatwienia sprawy nawet w przypadku , gdy zostaną spełnione przesłanki jego zastosowania. W odniesieniu do spraw z zakresu udzielania ulg w spłacie zobowiązań, powyższe oznacza, iż nawet w sytuacji ustalenia, iż zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" organ może podjąć negatywne z punktu widzenia dłużnika rozstrzygnięcie (wyrok WSA w Olsztynie z 10.11.2010 I SA/OI 513/19).
Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych za niewystarczającą podstawę do udzielenia ulgi w spłacie zaległości uznawana jest trudna sytuacja finansowa podatnika. Uznaje się bowiem, że wiele podmiotów gospodarczych boryka się z wieloma trudnościami, czasami nieusuwalnymi, które mogą nawet doprowadzić do zaniechania działalności gospodarczej (wyrok NSA z 27.10.1999 r. I SA/Gd 1838/97, niepubl.). Także przejściowe trudności związane z uzyskiwanie niższych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań podatkowych i nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej, są bowiem elementem ryzyka gospodarczego. Niepowodzenia podatnika w działalności gospodarczej (wynikające ze skutków umów cywilnoprawnych), a także w życiu osobistym – nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zobowiązań podatkowych, ciążących na płatniku podatku (wyrok NSA z 8.09.1999 r., I SA/Gd 1623/97, niepubl.; wyrok NSA z 7.5.1999 r. III SA 5402/98, niepubl.). Bez znaczenia jest także, kto jest kontrahentem strony i zalega podatnikowi z płatnościami (Skarb Państwa czy osoba fizyczna). To podatnik ponosi ryzyko związane z działalnością gospodarczą (wyrok NSA z 14.10.1999 r., III SA 7567/98, niepoubl.). Również brak doświadczenia oraz chwilowe niepowodzenia finansowe, skutkujące powstaniem strat w prowadzonej działalności, nie mają charakteru przesłanek, których wystąpienie mogłoby stanowić podstawę udzielenia ulgi w spłacie zaległości (wyrok NSA z 4.6.1999 r., I SA/Gd 1849/97, niepubl.).
Udzielenie ulgi będzie natomiast uzasadnione, jeżeli niezawinione pogorszenie sytuacji podatnika (np. wskutek kradzieży) miałoby doprowadzić podatnika do korzystania z pomocy opieki społecznej, a tym samym przerzucenia ciężaru jego utrzymania na Skarb Państwa (wyrok NSA z 23.5.1995 r., SA/Wr 2233/94, niepubl.). Uzasadnia udzielenie ulgi również brak środków na pokrycie niezbędnych wydatków bieżących, koniecznych do utrzymania rodziny, w tym małoletnich dzieci spowodowany niskimi dochodami; brak ten może być w określonych okolicznościach uznany za podstawę udzielenia ulgi (wyrok NSA z 18.6.1999r., I SA/Łd 1120/97, niepubl.). Przesłanką udzielenia ulgi może być pożar, choroba oraz bezrobocie osoby zobowiązanej, jeżeli nie posiada ona innych źródeł dochodu pozwalających na spłatę należności (wyrok NSA z 17.3.1994 r., SA/PO 3597/93, Wspólnota 1994, Nr 39, s. 14).
W związku z tym w ocenie organu należy przyjąć, że "ważny interes podatnika" dotyczy ochrony powszechnie aprobowanych społecznie wartości akceptując, iż szczególne miejsce w tej hierarchii zajmuje życie i zdrowie ludzkie, możliwość zarobkowania postrzegana jako środek do utrzymania podatnika i rodziny. Mieszczą się w tym przypadku wszelkie nadzwyczajne okoliczności, które wystąpiły niezależnie pod podatnika, w następstwie których popadł on w zaległości w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14.11.2013 r., I SA/Go 188/13).
Powyższe stanowisko doktryny i orzecznictwa dotyczące umorzenia zaległości, pozostaje aktualne również w odniesieniu do rozłożenia zaległości na raty.
Organ zauważa jednocześnie, że przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. "Interes publiczny" to sytuacja, gdy jednorazowa zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych (wyrok NSA w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, POP 2000 z. 6. poz. 168). Sformułowanie "interes publiczny" ma charakter nieokreślony, co wymaga każdorazowego dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie mogą się kryć pod tym pojęciem (wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2000 r. III SA 181/99. LEX nr 42901). Orzekając o przyznaniu ulgi w spłacie zaległości, organ podatkowy za podstawę rozstrzygnięcia może mieć albo przesłankę ważnego interesu podatnika, albo przesłankę interesu publicznego, albo obie te przesłanki łącznie.
Organ odwoławczy przypomina, że w trakcie prowadzonego postepowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie środków nieprawidłowo wydatkowanych, zgromadzono m.in. następujące dokumenty obrazujące sytuację finansową Beneficjenta.
1. Bilans [...] za 2014 r. i 2015 r.;
2. Obroty styczeń-maj 2016 w firmie [...] s.c.;
3. Zestawienie zatrudnienia;
4. Informację dotyczącą zamówień klientów w 2015 r.;
5. Informację o wierzycielach;
6. Informację o przewidywanych wpływach w biurze turystycznym [...];
7. Informację o przewidywanych wpływach w przedszkolu niepublicznym "[...]";
8. Informację o przewidywanych wpływach w firmie [...] s.c.;
9. Informację o posiadanym majątku;
10. Wykaz aktualnych kontrahentów.
Organ II instancji zauważa, iż z treści wniosku o udzielenie ulgi oraz odwołania od decyzji nie wynika, że to Odwołująca w znacznym stopniu utraciła możliwość dalszego funkcjonowania w wyniku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Organ I instancji prowadzonego przez Urząd Skarbowy Warszawa [...] i zajęcia wierzytelności ze wszystkich rachunków bankowych. Zarówno wniosek o rozłożenie należności na raty jak i odwołanie od decyzji, w której nie udzielono takiej ulgi, przedstawia sytuację i wpływ decyzji organu I instancji na jednoosobową firmę I. K. a nie na nią samą i jej najbliższych. Podkreślono jednocześnie, że organ udzielający ulgi nie jest uprawniony do oceny stopnia naruszenia procedury udzielania dofinansowania przez Beneficjenta i uzależniania od tego decyzji o udzielaniu ulgi bądź też o odmowie jej udzielania. I. K. miała możliwość złożenia odwołania od decyzji określającej kwotę należną do zwrotu z tytułu wykrytych nieprawidłowości lecz nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Oceniając sytuacje finansową Odwołującej wskazano, iż prowadzi ona działalność gospodarczą w trzech podmiotach gospodarczych w biurze turystycznym [...] i niepublicznym przedszkolu "[...]" jako jednoosobowa działalność gospodarcza oraz w formie [...] s.c. z udziałem 80%. Ponadto jest właścicielem samochodu osobowego marki R. K. rocznik 2008, współwłaścicielem w 50% nieruchomości w W. o wartości szacunkowej ok. 3,6 mln zł. (operat z 2007 r.), a także jest zadłużona w Getin Noble Bank S.A. na kwotę 156 857, 96 zł. (stan na 16 czerwca 2016 r.) z terminem spłaty do dnia 31 sierpnia 2018 r. Beneficjent przedstawił 16 czerwca 2016 r. plan naprawczy, w którym zadeklarował obroty z działalności gospodarczej na poziomie około 2,6 mln. zł w skali 6 miesięcy ze wszystkich trzech podmiotów. Odwołująca nie przedstawiła oświadczenia o swojej sytuacji finansowej, na podstawie którego można byłoby ocenić zdolność płatniczą Beneficjenta. Nie przedstawiła też żadnych dokumentów potwierdzających zaleganie bądź niezaleganie z płatnościami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego bądź innych podmiotów.
Jako dane pomocnicze Organ wykorzystał informacje finansowe dotyczące [...], który jest podstawową działalnością gospodarczą I. K. Wielkość obrotów Odwołująca przedstawiła w planie naprawczym z dnia 16 czerwca 2016 r. gdzie zadeklarowano dla okresu półrocznego ok. 2 mln zł dla biura turystycznego [...], 350 tys. dla drukarni [...] i 250 tys. dla przedszkola. Bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2014 r. wykazał po stronie aktywów: aktywa trwałe 328.241.03, aktywa obrotowe – 750.190,48 zł. w tym należności krótkoterminowe – 631.873,92 zł., inwestycje krótkoterminowe – 382.636,06 zł., krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe – 1.377, 69 zł. Po stronie pasywów natomiast bilans wykazał: kapitał (fundusz własny) -798.908, 50 zl, w tym kapitał podstawowy – 0,00 zł., pozostałe kapitały rezerwowe – 757.214,35 zł., zysk z lat ubiegłych – 36.842,57 zł., zysk netto – 4.851,58 zł., zobowiązania i rezerwy na zobowiązania – 279.523,01 zł., z czego w całości były to zobowiązania krótkoterminowe. Suma pasywów na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniosła 1.078.431,51 zł.
Bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r. wykazał po stronie aktywów: aktywa trwałe 1.025.443,10 zł., aktywa obrotowe – 1.076.746,74 zł., w tym należności krótkoterminowe – 1.013.2220,67 zł., inwestycje krótkoterminowe – 63.526.07 zł., krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe – 1.377,69 zł. Po stronie pasywów natomiast bilans wykazał: kapitał (fundusz własny) – 830.025,13 zł., w tym kapitał podstawowy – 0,00 zł., pozostałe kapitały rezerwowe – 757.214, 35 zł., zysk z lat ubiegłych 41.714,15 zł., zysk netto – 31.096,63 zł., zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 1.273.542,40 zł., z czego w całości były to zobowiązania krótkoterminowe. Suma pasywów na dzień 31 grudnia 2015 r. wyniosła 2.103.567,53 zł. Rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2014 r. do 31.12.2014 r. z kolei wykazał przychody netto ze sprzedaży – 1.666.134,69 zł., koszt sprzedaży – 1.539.644,10 zł. , zysk ze sprzedaży – 1.666.134,69 zł., pozostałe przychody operacyjne - 1.051,88 zł., pozostałe koszty operacyjne – 0,00 zł., zysk z działalności operacyjnej – 127.542,47 zł., przychody finansowe – 0,00 zł., koszty finansowe – 121.606,01 zł. Bilans za ww. okres zamknął się zyskiem netto w wysokości 5.963,46 zl.
Rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2015 r. do 31.12.2015 r. z kolei wykazał przychody netto ze sprzedaży – 1.492.244,83 zł., koszty sprzedaży – 1.465.999,89 zł., zysk ze sprzedaży – 1.492.244,83 zł. pozostałe przychody operacyjne – 2.442.890,20 zł. pozostałe koszty operacyjne – 0,00 zł., zysk z działalności operacyjnej – 2.469.246,14 zł., przychody finansowe – 12.034,96 zł., koszty finansowe 2.442.890,20 zł. Bilans za ww. okres zamknął się zyskiem netto w wysokości 31.096,63 zł., który był wyższy o 26.225,05 zł. od zysku netto za 2014 r., ale aż o 271.780, 29 zł. niższy od zysku netto w 2013 r.
Na bazie powyższych danych wyliczono następujące wskaźniki ekonomiczne.
• Wskaźnik utrzymania zdolności płatniczej trzeciego stopnia, który informuje o zdolności przedsiębiorstwa do terminowego regulowania bieżących zobowiązań w oparciu o aktywa bieżące. Wartość tego wskaźnika wyjaśnia również poziom kapitału obrotowego netto, na podstawie którego przedsiębiorstwo może rozwijać działalność operacyjną. Wartość wskaźnika wyniosła w 2015 r. 81% a w 2014 r. 243% (wartość powinna być wyższa od 100%)..
• Wskaźnik zastosowania kapitału obcego, który informuje o wysokości pokrycia majątku krótkookresowego (bieżącego) przez kapitał krótkoterminowy (bieżący). Wysokość tego wskaźnika nie powinna przekraczać 100%, co oznacza, że część majątku zaangażowana w bieżącą działalność przedsiębiorstwa, winna być finansowana przez kapitał długoterminowy (stały), czyli innymi słowy przy zachowaniu właściwej relacji przedsiębiorstwo utrzyma zdolność płatniczą. Wartość wskaźnika wyniosła w 2015 r. 2482%, a w 2014 r. 37%.
• Wskaźnik ogólnej sytuacji finansowej, który informuje o ogólnej sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa. Wyższa wartość wskaźnika oznacza bezpieczniejszą sytuację kapitałowo majątkową przedsiębiorstwa. Oczekiwany jest lekki trend wzrostowy tego wskaźnika. Wartość wskaźnika wyniosła w 2015 r. 68%, w 2014 r. 653% a w 2013 r. 6613%, zatem na przestrzeni lat 2013-2015 malał on o jeden rząd wielkości z roku na rok.
W ocenie organu na podstawie wartości wskaźników wyliczonych powyżej i ich zmian na przestrzeni ostatnich 3 lat można ocenić sytuację finansową [...] jako stale pogarszającą się z roku na rok w tempie bardzo znaczącym. Sytuacja tego podmiotu, z racji wielkości obrotów, w porównaniu do pozostałych działalności ma zapewne duży wpływ na stan finansów Beneficjenta ale na ich podstawie nie da się jednoznacznie ocenić sytuacji Odwołującej. Prowadzi ona trzy przedsięwzięcia gospodarcze w różnych branżach, a w przypadku problemów finansowych istnieje możliwość zdobycia dodatkowych środków pod zastaw posiadanych nieruchomości. Beneficjent w korespondencji z organem I instancji skupił się jedynie na wpływie decyzji organu na działalność gospodarczą w postaci [...], pomijając inne źródła dochodów oraz własną sytuację rodzinną. Nie przedstawił on w tym zakresie prawie żadnych danych (poza informacją o posiadanej nieruchomości, samochodzie osobowym oraz umowie o kredyt bankowy ani na etapie wnoszenia wniosku o ulgę, ani w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, który wzywał Odwołującą o uzupełnienie akt, ani w odwołaniu ani w trakcie postępowania organu II instancji. Zatem materiał dowodowy dotyczący sytuacji finansowej I. K. można uznać za skąpy, aczkolwiek wystarczający do oszacowania sytuacji finansowej Beneficjenta jako dobrej, choć pogarszającej się. W przebiegu całego postępowania Odwołująca nie wskazywała na problemy z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, nie informowała o braku jakichkolwiek oszczędności bądź o zadłużeniu w bankach czy innych instytucjach finansowych na kwotę przewyższającą wartość posiadanych dóbr materialnych. Z akt sprawy nie wynikają nadto żadne nadzwyczajne okoliczności, które świadczyłyby o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego, mogącego stanowić podstawę do udzielenia wnioskowanej ulgi.
Istotnym jest, iż ważny interes podatnika ma miejsce, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości. Zatem sytuacja uzasadniająca przyznanie ulgi nie może być spowodowana jego działaniami, błędnie podejmowanymi decyzjami gospodarczymi, lecz przez czynniki niezależne od sposobu jego postępowania. Podnoszona przez Odwołującą utrata możliwości zarobkowych wynika co prawda wprost z zajęcia rachunków bankowych w trakcie egzekucji należności ale fakt egzekucji nie był sam w sobie przyczyną problemów finansowych Strony (egzekucja była następstwem niewłaściwych decyzji Beneficjenta w trakcie realizacji projektu i nierozliczenia się z otrzymanych środków w zgodzie z terminami i warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie).
Organ podniósł, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem i od podmiotów podejmujących się jej prowadzenia wymaga zachowań zapewniających efektywne, zgodne z prawem i sprawne realizowanie założonych celów, minimalizowanie ewentualnych zagrożeń oraz zapewnienia rezerw na wypadek zaistnienia negatywnych okoliczności. Prowadząc działalność finansową z udziałem środków publicznych konieczne jest ponadto zachowanie odpowiednich procedur, jak również wzięcie pod uwagę ewentualnej konieczności zwrotu pozyskanych środków w części lub całości wraz z odsetkami.
Wywodząc z powyższego organ ne stwierdził istnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika".
Analizując natomiast zasadność udzielenia ulgi Beneficjentowi w kontekście istnienia przesłanki "interesu publicznego", rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wspólnych wartości istotnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów, władzy publicznej, sprawność i obiektywizm działania aparatu państwowego, pamiętać należy, iż zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach.
Niewątpliwie nałożenie na Beneficjenta obowiązku zwrotu niesłusznie pobranego dofinansowania, może spowodować znaczne pogorszenie jego sytuacji finansowej, jednakże to rolą beneficjenta jest takie przeorganizowanie posiadanego budżetu, aby dodatkowe środki finansowe pozyskać. Instytucja udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań, nie może służyć jedynie ustabilizowaniu sytuacji finansowej podmiotu ubiegającego się o ulgę, gdyż w takim wypadku, udzielenie ulgi byłoby uzasadnione w stosunku do właściwie każdego podmiotu wnioskującego o ulgę. Tym samym, przesłanki określone w art. 67 a op warunkujące udzielenie ulgi, byłyby bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podkreśla, że niewątpliwie trudna sytuacja finansowa [...] prowadzonego w formie działalności gospodarczej przez I. K., spowodowana została w dużej mierze zajęciem komorniczym rachunków bakowych, lecz nie jest to wystarczająca przesłanka do uznania, iż w sprawie występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" uzasadniający udzielenie ulgi w myśl art. 67 a op, bowiem o ulgę wnioskowała Odwołująca jako osoba fizyczna a nie jako przedstawiciel firmy. Beneficjent, co zostało wykazane powyżej, nie przedstawił przekonywujących argumentów na poparcie swojego wniosku.
Wyżej opisane rozstrzygnięcie zaskarżyła I. K. zarzucając mu:
1. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj: Art.7 kpa i 8 kpa w zw. z art. 77 art. 80 kpa poprzez przyjęcie , nierozpoznanie wszystkich okoliczności sprawy i przyjęcie, że informacje przedstawione w formularzu dotyczące jej sytuacji finansowej są sprzeczne;
2. Obrazę prawa materialnego poprzez:
Naruszenie art. 207 w zw. z art. 169 ust. 2 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 tj.)
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji ewentualnie o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy Organowi II instancji do ponownego rozpoznania
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że przy rozpoznawaniu wniosku o rozłożenie płatności na raty, Organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili obecnej, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie rozłożenia zaległości na raty. Natomiast w niniejszej sprawie, Organ powołuje się na dokumenty z 2014 i 2015 r. podczas gdy dane przedstawione w tych dokumentach nie przedstawiają aktualnej sytuacji finansowej Odwołującej.
Odwołująca ma pełną świadomość, że ulga w spłacie zadłużenia o którą się ubiega stanowi nadzwyczajną instytucję. Jednak nie wnosi o umorzenie zaległości. Wnosi o rozłożenie należności na raty, aby umożliwić jej spłatę całego zadłużenia. Skarżąca podnosi, że co prawda decyzje o odroczeniu terminu spłaty mają charakter uznaniowy, to jednak pamiętać należy, że decyzje wydawane w tym trybie nie mogą być zupełnie dowolne. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności pieniężnej powinno być szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów i co do prawa, ale także co do wyjaśnienia motywów podjętej decyzji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Zdaniem skarżącej konieczność zapłaty całego zobowiązania uniemożliwi dalsze prowadzenie działalności. Pociągnie to za sobą konieczność zwalniania pracowników. W konsekwencji pozbawi to możliwości zarobkowania nie tylko Odwołującą ale również wielu innych osób.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zdaniem sądu organ w sposób wyczerpujący uzasadnił przyczyny odmowy udzielenia ulgi w spłacie w postaci rozłożenia na raty. W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego rozpoznał wszystkie dostępne mu dowody i w oparciu o analizę dostępnych materiałów uznał, że nie zaistniały przesłanki potwierdzające ważny interes podatnika lub interes publiczny w związku z czym odmówił rozłożenia należności na raty. W ocenie sądu nie jest prawdą, iż organ przy rozpoznawaniu wniosku o rozłożenie na raty powołał się jedynie na dokumenty z 2014 i 2015 roku, które to dokumenty według Skarżącej nie przedstawiają aktualnej sytuacji finansowej Skarżącej. Organ odwoławczy analizując sytuację finansową Skarżącej wziął pod uwagę nie tylko sprawozdanie finansowe z lat 2014 – 2015, ale również obroty z okresu styczeń – maj 2016 r. w spółce [...] s.c (w formie której Skarżąca również prowadzi swoją działalność), informację dotyczącą zamówień klientów w 2016 r., informację o przewidywanych wpływach w biurze turystycznym [...], informację o przewidywanych wpływach w przedszkolu niepublicznym "[...]" oraz informację o przewidywanych wpływach w spółce [...] s.c. oraz bieżącą informację o posiadanym majątku (Lista dokumentów, które stanowiły podstawę ustalenia sytuacji finansowej Skarżącej została zamieszczona na stronie 4 zaskarżonej decyzji).
Sąd podkreśla, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z wymaganiami art. 7 kpa (została podjęta w wyniku analizy dokumentacji przedstawione przez Stronę oraz zebranej przez Organ samodzielnie).
W ocenie sądu w toku toczącego się postepowania administracyjnego uwzględniono także reguły przewidziane w art. 77 § 1 kpa, co oznacza, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W konsekwencji prawidłowo ustalono stan faktyczny także w kontekście przesłanek warunkujących możliwość udzielenia ulgi (dokładnie przeanalizowano możliwość wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego). W wyniku powyższej analizy uznano, że Skarżąca nie wykazała wystąpienia przynajmniej jednej z przesłanek warunkujących przyznanie ulgi z art. 67 a ordynacji podatkowej, tj. "ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego. Nie przedstawiła ona bowiem w tym zakresie prawie żadnych danych (poza informacją o posiadanej nieruchomości, samochodzie osobowym oraz umowie kredytowej). Skarżąca nie skorzystała z prawa aktywnego uczestnictwa w postępowaniu ani na etapie wnoszenia wniosku o ulgę, ani w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, który wzywał Stronę do uzupełnienia akt, ani w odwołaniu, ani w trakcie postępowania przed organem, II instancji. W sprawach dotyczących przyznania ulg w spłacie zobowiązań, ciężar dowodzenia tego, że zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża stronę, która z tego faktu wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. Strona wymaganej aktywności w tym zakresie nie wykazała i nie współpracowała z organami należycie. Sąd nie podziela niesprecyzowanego przez skarżącą zarzutu, że informacje przedstawione w formularzu dotyczące sytuacji finansowej Skarżącej są sprzeczne,
Nie uznaje za zasadny także zarzutu naruszenia art. 207 w zw. z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Skarżąca w uzasadnieniu skargi nie uzasadnia tego zarzutu. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie był poza tym art. 207 ufp. Co charakterystyczne również w skardze jej autorka nie powołała się na dokumenty wskazujące na to, że konieczność zapłaty całego zobowiązania uniemożliwi jej dalsze prowadzenie działalności oraz pociągnie za sobą konieczność zwalniania pracowników.
W ocenie sądu rację ma tak skarżąca jak i organ, że decyzje wydawane na podstawie art. 67 a § 1 Op. mają charakter uznaniowy (organ.... może......).
Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Jak w przypadku każdej innej decyzji, wydanie także aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. W szczególności, gdy decyzja jest dla strony niekorzystna, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący wyjaśnić przyczyny i przebieg przeprowadzonego rozumowania.
W ramach uznania administracyjnego, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, co oznacza, że może – w przypadku stwierdzenia przesłanki – uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 kpa. Z kolei sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalnie decyzji, nie zaś zasadność jej wydania.
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy obu instancji sprostały powyższym wymaganiom.
Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło