V SA/Wa 761/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP oddala skargę. Decyzją z [...] marca 2008r., Wojewoda [...], działając na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. orzekł o wydaleniu obywatela [...] P. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż cudzoziemiec naruszył obowiązujący na terytorium RP porządek prawny przekraczając granicę [...] bez wymaganych zezwoleń, jedynie na podstawie paszportu z zamieszczoną w nim wizą, uprawniającą do pobytu jedynie na terytorium Polski. Pełnomocnik cudzoziemca wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który decyzją z [...] czerwca 2008r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nakazując przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalić, czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 97 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003r., o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2006r., nr 234, poz. 1695 z późn.zm.). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2008r., orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, stwierdził przy tym naruszenie obowiązujących przepisów prawnych obowiązujących na terytorium Polski oraz uznał, iż nie zachodzą przesłanki skutkujące udzieleniem zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika cudzoziemca, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2009r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2008r. Organ odwoławczy ustalił, iż P. H. wjechał na terytorium RP w dniu [...] lutego 2008r., na podstawie wizy pobytowej wielokrotnej wydanej przez konsula w L. w dniu [...] lutego 2008r., z terminem ważności od dnia [...] lutego 2008r. do [...] maja 2008r., na czas pobytu [...] dni. Jak podał Szef Urzędu celem pobytu cudzoziemca w Polsce było wykonywanie pracy. P. H. został zatrzymany przez [...] policję w związku z kontrolą legalności pobytu na terytorium N., gdyż cudzoziemiec nie posiadał tytułu prawnego do przebywania na ww. terytorium, a posiadał polską wizę pobytową krajową, został przekazany funkcjonariuszom polskiej Straży Granicznej. Do akt sprawy została dołączona, jak podał organ odwoławczy, decyzja władz [...] z [...] kwietnia 2008r., uchylająca decyzję o wydaleniu P. H. z terytorium [...]., w której stwierdza się, iż wydalenie cudzoziemca było niezgodne z prawem, gdyż w chwili wydalenia był on pracownikiem polskiego pracodawcy i jego wyjazd poza granice Polski nosił cechy delegowania w ramach swobody świadczenia usług. W opinii Szefa Urzędu sprawa wydalenia prowadzona przez władze [...] nie ma znaczenia dla oceny legalności przekroczenia przez cudzoziemca granicy [...]. Przekroczenie granicy polskiej, co podkreślił organ II instancji podlega przepisom ustawy o cudzoziemcach, której obowiązywanie nie zostało wyłączone przez przepisy prawa unijnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium RP jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ rozpoznający sprawę podał także, że wobec cudzoziemca nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, mogące skutkować udzieleniem zgody na pobyt tolerowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Urzędu, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7 i art. 77 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i błędne uznanie, że skarżący niezgodnie z przepisami przekroczył granicę, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego - art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Wedle autora skargi wjazd na terytorium [...]. przez cudzoziemca miał charakter legalny związany z delegowaniem skarżącego do pracy w innym państwie, a przekroczenie granicy [...] odbywało się w ramach swobody świadczenia usług, w tym usług transgranicznych przez pracodawcę skarżącego. Pełnomocnik cudzoziemca stwierdził, iż pracodawca realizując zasadę swobody świadczenia usług wewnątrz Unii Europejskiej był uprawniony do czasowego delegowania swojego pracownika – P. H. do innego Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej. Wnoszący skargę pełnomocnik cudzoziemca powołał się także na treść art. 49-55 Traktatu o Wspólnotach Europejskich, który jego zdaniem zapewnia swobodne świadczenie usług, które swym pojęciem obejmuje swobodę przemieszczania się, jak również prawo do delegowania pracowników w celu wykonywania pracy na terytorium innego Państwa Członkowskiego niż to na terenie którego są zatrudnieni. Wskazał również, iż "pracownik delegowany" oznacza pracownika, który przez ograniczony okres wykonuje swoją pracę na terytorium innego Państwa Członkowskiego, niż państwa w którym zwyczajowo pracuje zgodnie z zapisami Dyrektywy 96/71 Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 1996r., w sprawie delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. Zdaniem wnoszącego skargę, całkowicie zrozumiała jest w tej sytuacji decyzja władz [...], które po dokładnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy uchyliły wcześniejszą decyzję o wydaleniu skarżącego z terytorium N. Wbrew twierdzeniom organu, jak podkreśla pełnomocnik decyzja władz [...] ma znaczenie dla oceny skutków prawnych przekroczenia granicy [...], gdyż wyłącza bezprawność zachowania skarżącego. Wedle autora tejże skargi powoduje to brak wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 88 ustawy o cudzoziemcach czyli niezgodnego z przepisami przekroczenia granicy. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez pełnomocnika cudzoziemca okazała się niezasadna. Kwestią sporną w sprawie niniejszej pozostaje prawna możliwość poruszania się cudzoziemca po obszarze Schengen (przekroczenia granicy [...] ) na podstawie posiadanego dokumentu czyli wizy pobytowej wielokrotnej wydanej dla P. H. przez konsula we L. A w konsekwencji zasadność wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] sierpnia 2008r., utrzymanej następnie w mocy decyzją z [...] marca 2009r. przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP na skutek niezgodnego z przepisami przekroczenia granicy. Na gruncie prawa krajowego kwestie związane z obowiązkiem wizowym regulują przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694) w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia prawnego - przekroczenia przez cudzoziemca granicy [...] - stanowiącego podstawę złożenia wniosku o wydalenie cudzoziemca z terytorium RP. Materialnoprawną definicję wizy zawiera art. 4 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym wiza jest zezwoleniem wydanym cudzoziemcowi przez organ polski lub organ, którego właściwość w tej sprawie wynika z postanowień umów międzynarodowych obowiązujących Rzeczpospolitą Polską lub organ państw obszaru Schengen, uprawniającym go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw obszaru Schengen, przejazdu przez to terytorium i pobytu na nim w czasie, w celu i na warunkach w nim określonych. W art. 4 pkt 5a i 5b ustawa definiuje wizę jednolitą - jako wizę, o której mowa w art. 10 Konwencji Wykonawczej z dnia 19 czerwca 1990 r. do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UE L 239 z 22.09.2000, ze zm. zwana dalej Konwencją Wykonawczą), a więc jako wizę ważną na całym terytorium Umawiających się Stron, oraz wizę krajową – jako wizę uprawniającą do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium i pobytu na nim. Zgodnie z art. 26 ustawy o cudzoziemcach wizę wydaje się, w zależności od celu wjazdu i pobytu, m.in. jako wizę pobytową w celu wykonywania pracy (pkt. 4 lit. h). Wiza ta, w myśl art. 32 ust. 1 i 2 ustawy może być wydana cudzoziemcowi, który przedstawi przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane. Wizę tę wydaje się na okres pobytu, który odpowiada okresowi wskazanemu w przyrzeczeniu lub oświadczeniu, nie dłużej jednak niż na rok. Uzupełnieniem ww. przepisów ustawowych jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 grudnia 2007 r. w sprawie wiz dla cudzoziemców (Dz. U. nr 238, poz. 1749) wydane na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, które określa m.in. oznaczenie wiz. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 - 5 rozporządzenia, wizy oznacza się następującymi symbolami: wizę pobytową jednolitą – "C", wizę pobytową krajową lub wjazdową w celu repatriacji – "D", wizę pobytową krajową ważną tak samo jak wiza pobytowa jednolita – "D+C". Na naklejce wizowej w polu "uwagi" zamieszcza się napis "cel wydania:" oraz oznaczenia celu wydania dla wiz pobytowych jednolitych i krajowych lub wizy wjazdowej w celu repatriacji. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia, oznaczenie "08" zamieszcza się wówczas, gdy wiza jest wydawana w celu wykonywania pracy. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż skarżący legitymował się polską wizą krajową nr [...], rodzaj – "[...]" (wiza krajowa), cel wydania – "[...]" (w celu wykonywania pracy) wydana przez władze konsularne w L. z terminem ważności od [...] lutego 2008 r. do [...] maja 2008 r. Był zatem na podstawie tego dokumentu uprawniony do dwukrotnej liczby wjazdów, wykonywania pracy i [...] dniowego pobytu jedynie na terytorium Polski. Tym samym wiza ta nie uprawniała skarżącego do wjazdu i pobytu na terytorium, innego niż Polska, państwa należącego do obszaru Schengen. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie dysponował żadnym prawnym tytułem pobytowym na terytorium N. ani innym dokumentem, uprawniającym do podróżowania po krajach obszaru Schengen. W związku z powyższym zasadne jest w ocenie Sądu stanowisko organów orzekających, iż skarżący nielegalnie przekroczył granicę [...] wypełniając tym samym przesłankę, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z ww. przepisem cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę. Przepis ten - jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - ma charakter obligatoryjny i w przypadku zaistnienia określonej w nim przesłanki właściwy organ jest zobowiązany do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż argument pełnomocnika skarżącego, że przekroczenie granicy [...] przez cudzoziemca w dniu [...] marca 2008r., odbywało się w ramach swobody świadczenia usług, w tym usług transgranicznych świadczonych przez pracodawcę skarżącego nie zasługuje na aprobatę Sądu. Zgodnie z prawodawstwem unijnym obywatel [...]., P. H., będący legalnie zatrudniony w polskiej firmie (dowód: zezwolenie z [...] kwietnia 2009r. Wojewody [...] na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej k. 6 a.s.). mógł zostać oddelegowany przez swojego pracodawcę do [...] w ramach swobody świadczenia usług, bez uzyskiwania dodatkowych zezwoleń na pracę w [...] , jednakże gdyby skarżący posiadał tytuł prawny do pobytu w [...]. P. H. posiadał jedynie wizę krajową uprawniającą wyłącznie do pobytu w Polsce. Na podstawie tego dokumentu, mimo odmiennego zdania wyrażonego w złożonej skardze, nie można swobodnie przemieszczać się po krajach Układu Schengen. Wynika to z art. 19 pkt 1 i 3 ww. Konwencji Wykonawczej, wskazując tym samym, iż jedynie cudzoziemcy legitymujący się wizami jednolitymi, przy spełnieniu określonych warunków mogą swobodnie przemieszczać się po terytoriach wszystkich umawiających się stron. Sąd zauważa, iż przystąpienie Polski do zawartego Układu Schengen skutkuje zniesieniem kontroli na granicach wewnętrznych państw umawiających się, nie zaś zniesieniem granic państwowych. Cudzoziemiec przekraczając granicę winien dołożyć wszelkich starań aby zapoznać się i bezwzględnie przestrzegać przepisów dotyczących ich przekraczania, z treści protokołu sporządzonego w dniu zatrzymania skarżącego, wynika iż cudzoziemiec miał świadomość, iż przekroczenie granicy [...] jest nielegalne. Polecenie służbowe wydane przez pracodawcę cudzoziemca, nie znosi w stosunku do niego ustalonych warunków przekraczania granicy wewnętrznych krajów Układu Schengen. Polska firma pracodawcy J. H. jako samodzielne przedsiębiorstwo wewnątrz Unii jest uprawniona do świadczenia usług lub do zlecania realizacji usług transgranicznych, jednak delegowany pracownik musi posiadać prawo do pobytu poza terytorium Polski. Mimo, że zdaniem pełnomocnika skarżącego zgodnie z art. 49 - 55 Traktatu o Wspólnotach Europejskich, zapewnione jest swobodne świadczenie usług, w tym delegowanie pracowników na terytorium innego Państwa Członkowskiego, bez ograniczeń wynikających z rodzaju przyznanej wizy. Powołana przez pełnomocnika treść art. 49 – 55 Traktatu o Wspólnotach Europejskich, a także przepisy Dyrektywy 96/71 Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 1996r. w sprawie delegowania pracowników w ramach świadczenia usług, nie znosi zasad przekraczania granicy polskiej, określonej w powoływanej wielokrotnie ustawie o cudzoziemcach. Pracownik delegowany musi także spełnić wszystkie warunki przekroczenia granicy wewnątrz państw Układu Schengen, delegowanie przez pracodawcę nie oznacza jednocześnie zgody na przekroczenie granic. Trzeba wypełnić warunki stawiane przez ustawodawstwo krajowe, by skorzystać z możliwości jakie dają powołane przez pełnomocnika przepisy. W sprawie wydalenia cudzoziemca z terytorium RP nie ma znaczenia dla Sądu, mimo kontrargumentów wysuwanych przez autora skargi decyzja władz [...] z [...] kwietnia 2008r., uchylająca decyzję o wydaleniu P. H. z terytorium [...]. Decyzja strony [...] nie ma znaczenia dla legalności przekroczenia przez cudzoziemca granicy [...] i nie wpływa na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W tym miejscu właściwym jest podkreślić, iż przyjęte w ustawodawstwie polskim rozwiązanie w art. 89 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009r. stanowi, iż decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się czasowo oddelegowanemu w celu świadczenia usług na terytorium RP przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego UE (...), uprawnionemu do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa. Strona [...] dysponując podobnym rozwiązaniem prawnym, nie miała podstaw by orzec o wydaleniu obywatela [...] , P. H. z terytorium [...], jednak nie można przyjąć by tym samym jakkolwiek korzystna dla cudzoziemca decyzja władz [...] sankcjonowała nielegalne przekroczenia granicy [...] przez obywatela [...] i uprawniała cudzoziemca do dalszego pobytu na terytorium RP. Tym samym organ był zobowiązany do wydania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, uznając przy tym, iż brak jest okoliczności, które by wydalenie uniemożliwiały. Organ orzekający wydając zaskarżoną decyzję rozważył przesłanki, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, zasadnie stwierdzając, iż ustalony w sprawie stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy nie dają podstaw do zastosowania ww. przepisów. Także naruszenie dyspozycji art. 7 i art. 77 kpa, o którym wspomina pełnomocnik nie miało miejsca w sprawie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, ani obrazy przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu organ właściwie ocenił i rozważył przywołane przez stronę argumenty, przyjął właściwą w sprawie argumentację, którą przedstawił w treści wnikliwego i przejrzystego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.