V SA/Wa 763/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. J. P. wezwany do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia wystąpił z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF z 29 kwietnia 2011r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i dwójką uczących się dzieci. Wyjaśnił, że w styczniu 2011r. przekazał posiadane gospodarstwo rolne o powierzchni 12,20 ha swojemu synowi w zamian za rentę strukturalną, której wysokość wynosi 1100 złotych. Podał, że z powyższej kwoty utrzymuje całą rodzinę oraz że jest osobą schorowaną. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 10 maja 2011r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 27 maja 2011r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym m.in. wskazał, że ponosi następujące wydatki: energia elektryczna - 300 złotych, gaz – 400 złotych, ubezpieczenie - 220 złotych, ubezpieczenie budynków -750 złotych. Do pisma skarżący załączył m.in. fakturę za leki, dwa raporty o stanie rachunków dotyczące skarżącego (stan na dzień 26.05.2011r – 707,54 złotych) oraz syna, któremu przekazał gospodarstwo rolne (stan na dzień 26.05.2011r – 62 złote) i legitymację studencką córki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Należy wskazać, że skarżący stwierdził, iż ponosi koszty energii elektrycznej, gazu i ubezpieczenia budynków, które jednak nie mogą zostać uwzględnione jako koszty konieczne, gdyż zgodnie z umową darowizny i ustanowienia służebności, skarżący nie jest zobowiązania do ponoszenia tych kosztów. Skarżący i jego żona mają bowiem ustanowioną nieodpłatną dożywotnią osobistą służebność mieszkania, polegającą na prawie korzystania z całego domu, z ogrzewaniem i oświetleniem (...). Natomiast odnośnie ubezpieczenia budynków, również nie musi ponosić tych kosztów, gdyż nie jest on ich właścicielem. Niemniej jednak wskazane dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż zainteresowany nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.