V SA/Wa 767/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-18
Skład orzekający: Andrzej Kania, Małgorzata Dałkowska - Szary, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja udzielona na realizację projektu, przekazana na podstawie umowy cywilnoprawnej, która nie została skutecznie zawarta z powodu wadliwej reprezentacji strony, podlega zwrotowi w drodze decyzji administracyjnej jako dotacja pobrana nienależnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa o dofinansowanie projektu nie została skutecznie zawarta z powodu braku prawidłowej reprezentacji strony (Zrzeszenia), co oznacza, że dotacja została przekazana bez podstawy prawnej. W związku z tym, dotacja podlega zwrotowi jako pobrana nienależnie na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, a nie jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (art. 145 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Niewłaściwe zastosowanie przepisu przez organ administracji skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi W. w Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej zobowiązującą W. do zwrotu dotacji udzielonej na realizację projektu pilotażowego. Dotacja została przekazana na podstawie umowy cywilnoprawnej, jednakże organ kontroli skarbowej stwierdził niezrealizowanie założeń projektu. Strona skarżąca podniosła zarzut "ułomnego organu" i nieważności umowy z powodu wadliwej reprezentacji. Minister utrzymał w mocy decyzję o zwrocie dotacji, uznając ją za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. Zasądził od Ministra na rzecz W. zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. w Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej na realizację projektu; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz W. w Ł. kwotę 10800 zł (dziesięć tysięcy osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Dnia 14 stycznia 2005 r. do Ministerstwa Gospodarki i Pracy wpłynął wniosek W. (działającego obecnie pod nazwą "W. " KRS nr [...]) o przyznanie grantu na dofinansowanie projektu pilotażowego aktywizacji zawodowej osób w wieku powyżej 50 lat . W dniu [...] marca 2005 r. Minister Gospodarki i Pracy zawarł umowę nr [...] z W. w Ł. Przedmiotem umowy było dofinansowanie w wysokości 360 000,00 zł. projektu pilotażowego realizowanego w ramach Programu 50 Plus.
W dniu [...] października 2005 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 października 2005 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Gospodarki oraz zniesienia Ministerstwa Gospodarki i Pracy (Dz. U. z 2005r. nr 220 Nr 1880) i utworzenia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 października 2005 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz zniesienia Ministerstwa Polityki Społecznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 220 poz. 1881), obowiązki wynikające z ww. umowy przejął Minister Pracy i Polityki Społecznej.
Dnia [...] kwietnia 2005 r. kwota dotacji w ww. wysokości została przekazana na konto W.
Zgodnie z § 2 ww. umowy, z 8 marca 2005 r. w ramach przyznanej kwoty, mogły być finansowane faktycznie poniesione przez W. wydatki na realizację projektu, udokumentowane rachunkami, fakturami, dowodami wpłat opisanymi na odwrocie, iż dotyczą realizacji projektu objętego umową, poniesione i zrealizowane najpóźniej do dnia [...] grudnia 2005 r. Zakończenie realizacji projektu przedłużono Aneksem nr 1 do dnia [...] stycznia 2006r.
Zgodnie z § 6 umowy w przypadku naruszenia warunków umowy, w szczególności nie zrealizowania projektu lub zrealizowania go w niepełnym zakresie lub formie, wydatkowania przyznanych środków na cele nie objęte projektem, nie przedstawienia w terminach określonych w umowie wiarygodnych informacji, sprawozdań i rozliczeń kosztów realizacji projektu, wykonawca zobowiązany był do zwrotu całości lub części kwot przekazanych środków, wraz z odsetkami w wysokości 20 % w stosunku rocznym do dnia jej zwrotu.
Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. po przeprowadzeniu kontroli celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za 2005 r. i I półrocze 2006 r. stwierdził, iż W. nie zrealizował założeń projektu objętego dofinansowaniem. Przeprowadzona kontrola wykazała przede wszystkim, że założenia projektu pilotażowego realizowanego w ramach Programu 50 Plus, na który zostały przekazane środki grantu w wysokości [...] zł nie zostały zrealizowane, nie utworzono wskazanych w projekcie czterech spółdzielni socjalnych o profilach działalności wskazanych w projekcie pilotażowym.
Do dnia wydania decyzji nie zostały zatwierdzone, przedstawione przez W., sprawozdania finansowe, albowiem ww. sprawozdania budziły zastrzeżenia merytoryczne i finansowe. Nie wynikało z nich w sposób czytelny jak przebiegała rekrutacja i jakimi szkoleniami byli objęci uczestnicy projektu. Nie została również przedstawiona efektywność zatrudnienia beneficjentów.
W dniu [...] kwietnia 2007 r. pismem znak: [...] Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w wydatkowaniu środków uzyskanych z grantu na realizację projektu w ramach programu "50 PLUS", zobowiązało W. do niezwłocznego zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków finansowych wraz z odsetkami w wysokości 20 % w stosunku rocznym.
W odpowiedzi członkowie Zarządu W. pismem z dnia [...] października 2007 r. zwrócili się z prośbą o wydanie decyzji w powyższej sprawie oraz o nie podejmowanie działań egzekucyjnych do czasu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji.
Pismem z dnia [...] października 2008 r, w trybie art. 10 k.p.a. wezwano stronę do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie zaległości należności z tytułu nieprawidłowego wykorzystania dotacji przyznanej na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Strona zapoznała się z materiałem dowodowym.
W dniu [...] grudnia 2008 r. do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpłynęło pismo Zarządu Związku (pismo z dnia [...] listopada 2008r. nr [...]), w któfym strona podniosła, że umowa nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. została zawarta przez "ułomny organ" i konsekwencji Zrzeszenie nie jest stroną umowy z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]. W tym piśmie strona wyjaśniła, że statutowe organy Zrzeszenia o umowie [...] marca 2005 r. powzięły wiadomość w I kwartale 2006 roku, kiedy to Komisja Rewizyjna przeprowadziła bieżącą kontrolę działalności statutowej i gospodarki finansowej Zrzeszenia.
Strona podniosła, że dopiero w miesiącu sierpniu 2006 roku rozpoczęła się w Zrzeszeniu kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za 2005 r. i pierwsze półrocze 2006 r., a w dniu [...] grudnia 2006 r. został przedstawiony Z. wynik kontroli UKS.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej zobowiązał W. w Ł. (W.) z siedzibą w Ł. do zwrotu dotacji (grantu) udzielonej na realizację projektu pn. "[...]" w ramach Programu 50 Plus w kwocie:
a) [...] zł z tytułu należności głównej;
b) [...] zł z tytułu odsetek w wysokości 20 % w stosunku rocznym, liczonych od dnia przekazania dotacji tj. od dnia [...] kwietnia 2005 r. do dnia wydania decyzji.
Określona w decyzji kwota winna być zapłacona na konto Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji.
W ustawowym terminie, do Ministra Pracy i Polityki Społecznej wpłynęły dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] stycznia 2009 r. wniosek złożył M.D. - Prezes W. oraz S. S., dołączając do wniosku m.in. wyjaśnienia oraz pełnomocnictwo z dnia [...] stycznia 2009 r. dla Wiceprezesa Zarządu S.P. w sprawie reprezentacji Związku. Następnie w dniu [...] stycznia 2009 r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie prowadzonego postępowania podpisany przez wiceprezesów Zarządu R. D. oraz S. P.. Wobec dwóch różnych wniosków, pismem z dnia [...] lutego 2009 r. W. został wezwany do zajęcia stanowiska, który z przesłanych wniosków został złożony w imieniu W. Ponadto W. został wezwany do wskazania osoby pełniącej obowiązki dyrektora, głównego księgowego i jego zastępcy w momencie pospisywania umowy nr [...], a także do wyjaśnienia czy z wnioskiem o dotacje występował Prezes Związku czy również inne osoby uprawione do reprezentacji Związku oraz czy organy związku podejmowały jakieś działania zmierzające do podważania zawartej umowy nr [...].
Odpowiadając na ww. wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2009 r, W. wyjaśnił, iż wniosek o ponowne rozparzenie sprawy złożony przez W. w Ł. jest opatrzony datą [...] stycznia 2009r. i pieczęciami Związku oraz podpisany przez wiceprezesów Zarządu: R. D. oraz S. P. W dniu [...] stycznia 2009r. M.D. pełniący funkcję Prezesa Zarządu Związku udzielił pełnego pełnomocnictwa do reprezentowania i składania oświadczeń woli w imieniu Związku S.P. - Wiceprezesowi Zarządu.
Z przesłanego przez stronę pisma z dnia [...] lutego 2009 r. wynika ponadto, że w dniu podpisania umowy nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w Zrzeszeniu nie był zatrudniony dyrektora biura, jak również nikt nie pełnił obowiązków dyrektora biura. Jednocześnie podkreślono, że wystąpienie M. D. o przyznanie dotacji nie było umocowane przez żaden z organów Związku.
Biorąc pod uwagę sposób reprezentacji W. oraz treść udzielonego przez M. D. pełnomocnictwa, Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał, że wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy jest pismo podpisane przez Wiceprezesów Zarządu- R.D. i S. P.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2009r. o nr [...] działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 145 ust. 1 i art. 146 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2008 r. zobowiązującą W. w Ł., działający w dacie wydania decyzji pod nazwą " W." do zwrotu dotacji udzielonej na realizację projektu pn. "[...]" w ramach Programu 50 Plus z tytułu nieprawidłowego wykorzystania przyznanej dotacji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał w pełni argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Ponadto ustosunkowując się do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2009 r. kwestii ważności umowy z dnia [...] marca 2005 r. podkreślił, iż zgodnie z § 25 statutu W. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy nr [...]) oraz działem 2 rubryka 1 Krajowego Rejestru Sądowego - zrzeszenie reprezentuje na zewnętrz wobec władz, urzędów, organizacji i osób trzecich prezes zarządu zrzeszenia, który może powierzyć reprezentację wiceprezesom oraz dyrektorowi zrzeszenia. Reprezentacja w określonej sprawie może być powierzona innym członkom zarządu za pisemnym upoważnieniem prezesa zarządu lub zastępującego wiceprezesa. Akty notarialne, umowy oraz wszelkiego rodzaju zobowiązania, pełnomocnictwa i czeki pod pieczątką zrzeszenia podpisuje z jednej strony prezes, względnie wiceprezes z drugiej strony dyrektor, względnie główny księgowy lub zastępca głównego księgowego. Organ podkreślił, iż z wyjaśnień Strony wynika, że S. S., który obok Mi. D. podpisał umowę o przyznanie grantu, nie był umocowany dopodpisania umowy. Fakt ten potwierdzili S.S. i M.D., którzy przesłuchani do protokołu w dniu [...] stycznia 2009 r. zeznali: "umowa z dnia [...] marca 2005r. nr [...] o dofinansowanie projektu pilotażowego w ramach Programu 50 Plus została podpisana przez prezesa M. D. i S. S. - członka organizacji, ponieważ członkowie władz prowadzili i nadal prowadzą przedsiębiorstwa indywidualne i nie mogli poświęcić zbyt wiele czasu. Nieświadomie nie dopilnowano formalności związanych z podpisaniem umowy." Ponadto S. S. podkreślił, iż nie miał świadomości o zapisie w KRS dotyczącym właściwej reprezentacji organizacji.
Organ podkreślił, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] stycznia 2005 r. do Ministerstwa Gospodarki i Pracy wpłynął wniosek W. o przyznanie grantu Ministra Gospodarki i Pracy na dofinansowanie projektu pilotażowego aktywizacji zawodowej osób w wieku powyżej 50 lat. Pod ww. wnioskiem podpisał się M. D. - Prezes Zarządu W., który był upoważniony do reprezentacji Zrzeszenia wobec władz i urzędów.
Odnosząc się do przedstawionych przez stronę w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. W. argumentów, iż Zrzeszenie nie jest stroną umowy z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], ponieważ została ona podpisana przez "fałszywy organ", Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że podpisanie umowy nastąpiło w dniu [...] marca 2005 r., a przekazanie dotacji na rachunek Zrzeszenia nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2005 r. Zarówno podpisanie umowy jak i przekazanie dotacji nastąpiło w oparciu i zgodnie z ustalonymi w dniu [...] grudnia 2004 r. przez Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej "Zasadami Udzielania Grantów na projekty aktywizacji zawodowej osób w wieku powyżej 50 lat w ramach Programu 50 PLUS". Zasady te określały m.in. procedurę dofinansowania projektów, procedurę składania i rozpatrywania wniosków podmiotów uprawnionych do ubiegania się o granty, a także tryb przekazania środków i rozliczania się z przyznanego grantu. Spełnienie wszystkich formalności niezbędnych do przyznania środków finansowych było tożsame z akceptacją warunków rozliczenia się z przydzielonej dotacji.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie, decydujące znaczenie ma fakt, że środki pubiiczne przeznaczone na dotację, pomimo zawarcia cywilnoprawnej umowy, muszą być zwrócone w drodze administracyjnej. Powyższy fakt wynika z treści przepisu art. 146 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym, organ który udzielił dotacji wydaje decyzję administracyjną określającą kwotę przypadającą do zwrotu. W zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa. Nie mają tu zastosowania przepisy kodeksu cywilnego o nienależnym świadczeniu czy bezpodstawnym wzbogaceniu, nie jest więc obowiązkiem organu dowodzić, że umowa z dnia [...] marca 2005 r. była ważna.
Dalej organ podkreslił, że zgodnie z ogólną zasadą ciężaru dowodu, ciężar udowodnienia nieważności umowy z dnia [...] marca 2005 r. spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie postępowanie podważające skutki prawne zawartej umowy nie zostało przeprowadzone. Środki przekazane w drodze umowy cywilnoprawnej podpisanej z dysponentem części budżetowej nie tracą publicznego charakteru i dla dochodzenia ich zwrotu nie jest właściwa droga procesu cywilnego.
Ponadto zdaniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, odpowiedzialność członków Zarządu Zrzeszenia jest odpowiedzialnością wewnętrzną. Kwestię tą szczegółowo reguluje § 28 Statutu Zrzeszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] W. w Ł. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. ewentualnie o ich uchylenie.
Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2008 r. zarzucono:
rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 ust. 1 oraz 146 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, iź mąją one zastosowanie w sprawie niniejszej oraz nietrafne uznanie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy stanowiąca podstawę jej przyznania umowa cywilnoprawna dotknięta była wadą nieważności stosownie do przepisu art. 58 § 1 k.c.
naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
• art. 6 k.p.a. w zw. z art, 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2008 roku mimo, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisu art. 77 k.p.a na co skarżący wskazywał w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
• art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a, oraz 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wybiórcze ustosunkowanie się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do dowodów zgromadzonych w toku postępowania oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w sprawie niniejszej przybrała cech oceny dowolnej.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.).
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art.133§1 p.p.s.a).
Jak wynika z akt sprawy i stanu faktycznego sprawy prawidłowo ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, dnia [...] stycznia 2005 r. do Ministerstwa Gospodarki i Pracy wpłynął wniosek W. (działającego obecnie pod nazwą W.) o przyznanie grantu na dofinansowanie projektu pilotażowego aktywizacji zawodowej osób w wieku powyżej 50 lat.
Wniosek został podpisany przez Prezesa Zarządu W. M. D. [...] Marca 2005 r. została podpisana umowa o dofinansowanie ww. projektu pilotażowego. Ze strony W. umowę podpisał ówczesny Prezes Zarządu M.D. wraz z innym członkiem Zrzeszenia S. S.. Dnia [...] kwietnia 2005 r. dotacja w kwocie [...] zł została przekazana na konto W.
Zgodnie ze sposobem reprezentacji W. ustalonym w statucie (§25) i zarejestrowanym przez sąd rejestrowy (w brzmieniu obowiązującym w dniu składania wniosku i podpisania umowy) W. reprezentował na zewnętrz wobec władz, urzędów, organizacji i osób trzecich prezes zarządu zrzeszenia, który mógł powierzyć reprezentację wiceprezesom oraz dyrektorowi zrzeszenia. Reprezentacja w określonej sprawie mogła być powierzona innym członkom zarządu za pisemnym upoważnieniem prezesa zarządu lub zastępującego wiceprezesa. Akty notarialne, umowy oraz wszelkiego rodzaju zobowiązania, pełnomocnictwa i czeki pod pieczątką zrzeszenia podpisywał z jednej strony prezes, względnie wiceprezes z drugiej strony dyrektor, względnie główny księgowy lub zastępca głównego księgowego.
Jak wynika z ustalonego w statucie sposobu reprezentacji, prezes zarządu był uprawniony do samodzielnego podpisania wniosku o dofinansowanie, nie był natomiast uprawniony do samodzielnego podpisania umowy stanowiącej podstawę przekazania dotacji. Jak prawidłowo ustalono w sprawie S. S., który podpisał umowę obok prezesa zarządu nie pełnił w Zrzeszeniu funkcji, która upoważniałaby go do reprezentowania zrzeszenia łącznie z prezesem zarządu przy podpisaniu umowy.
Wobec powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z dnia [...] marca 2005 r. pomiędzy Ministrem a W. z powodu braku prawidłowej reprezentacji po stronie związku.
W dacie przyznawania dofinansowania obowiązywała ustawa o finansach publicznych z dnia 26 listopada 1998 r. (t.jed. Dz.U.2003 r. Nr 15,poz.148 ze zm.) i ta ustawa miała zastosowanie przy przyznawaniu i przekazywaniu dotacji. W dacie orzekania o obowiązku zwrotu dotacji obowiązywała ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U.Nr 249, poz.2104 ze zm.) przywoływana dalej jako "ustawa" i ta ustawa ma w sprawie zastosowanie. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że kwestie zwrotu dotacji są w obu ustawach unormowane jednakowo.
Art. 145 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz dotacje pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.
W rozpoznawanej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej orzekł o obowiązku zwrotu dotacji jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Podstawą rozstrzygnięcia był więc przepis art.145 ust.1 pkt 1 ustawy.
Stosownie do art.145 ust.3 dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Ustawa nie definiuje wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem .
Sąd uznał, że wobec faktu, iż umowa która stanowiła podstawę przekazania dotacji nie została skutecznie zawarta, nie powstała podstawa prawna do przekazania dotacji , w konsekwencji czego należało przyjąć, iż dotacja została przekazana bez podstawy prawnej. Wobec takiego ustalenia dotacja winna być zwrócona jako dotacja pobrana nienależnie. Ustalenie prawidłowej podstawy prawnej orzeczenia o obowiązku zwrotu dotacji ma istotne znaczenie dla strony, inne są bowiem konsekwencje wykorzystania przez stronę dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, inne otrzymania dotacji bez podstawy prawnej. Zgodnie z ust.6 przywołanego wyżej artykułu 145 ustawy wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wyklucza (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie) prawo otrzymania dotacji przez kolejne 3 lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji. Sankcja taka nie została przewidziana w przypadku otrzymania dotacji bez podstawy prawnej.
Odmiennie są też w obu sytuacjach naliczane odsetki. Stosownie do ust.5 art.145 ustawy w przypadku stwierdzenia, iż dotacja podlega zwrotowi jako dotacja nienależna odsetki nalicza się od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, w przypadku dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji z budżetu państwa .
Ponadto wobec stwierdzenia, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy brak jest podstaw do zobowiązania strony do zapłacenia odsetek w wysokości i terminie określonych w umowie.
Orzekając w sprawie ponownie, Minister Pracy i Polityki Społecznej weźmie pod uwagę przedstawione wyżej ustalenia Sądu.
Sąd nie stwierdził natomiast , aby w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa , które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Sąd nie stwierdził również aby dokonana przez organ orzekający ocena materiału dowodowego miała na celu "uwiarygodnienie z góry przyjętej tezy o nieprawidłowym wykorzystaniu dotacji", co zostało podniesione w skardze. W zakresie oceny wykorzystania dotacji organ orzekający oparł swoje ustalenia na wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł., z którego wynikało, że założenia projektu pilotażowego realizowanego w ramach Programu 50 Plus nie zostały zrealizowane.
W związku z powyższymi ustaleniami Sąd stwierdził, że decyzja o obowiązku zwrotu dotacji oraz decyzja utrzymująca ją w mocy zostały wydane z naruszeniem przepisu art.145 ust.1pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przepisu art.145 ust.1 pkt 2 tej ustawy poprzez niezastosowanie tego przepisu.
Dlatego, Sąd na podstawie art.145§1pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a. i §6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.(Dz.U.Nr 163, poz.1349 ze zm.).
W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło