V SA/Wa 767/12

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi G. Z. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 24 maja 2012 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z prac dorywczych. Wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych. W dodatkowym oświadczeniu z 25 czerwca 2012 r. wskazał, że miesięcznie uzyskuje dochody w wysokości 1200 złotych i za wynajem mieszkania płaci 600 złotych. Wyjaśnił, że posiada rachunek z którego nie korzysta od ponad roku oraz że nie posiada wyciągów z tego rachunku i dokumentów potwierdzających dochody z pracy dorywczej. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności i lokat oraz nie płaci obecnie alimentów, które obecnie wypłacane są przez Centrum Świadczeń Socjalnych. Do pisma załączył zawiadomienie Prezydenta Miasta L. z [...] lutego 2012r. dotyczące przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci skarżącego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 Nr 270), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W tym miejscu podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy znajduje zastosowanie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, czy wręcz znajdujących się w stanie ubóstwa. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując złożone przez stronę oświadczenia, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wykonał należycie zarządzenia z 30 maja 2012 r., którym został wezwany m.in. do nadesłania wyciągów z posiadanego rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. W piśmie z 25 czerwca 2012 r. (data nadania) skarżący oświadczył jedynie, iż posiada rachunek, z którego wyciągów nie posiada, gdyż z niego nie korzysta. Stwierdzić zatem należy, iż wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku oświadczeń i dokumentów, wobec czego nie było możliwe dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczym. Skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością czasową i finansową. Zasadą bowiem jest, że każdy posiadacz rachunku uzyskuje co najmniej raz w miesiącu wyciąg z tego rachunku. Skarżący mimo wezwania nie załączył dokumentu potwierdzającego jego twierdzenia, że na posiadanym rachunku brak jest jakichkolwiek obrotów. Do jego obowiązku należało załączenie dokumentu, a nie złożenie kolejnego oświadczenia. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Reasumując brak załączenia wyciągów z rachunku bankowego bądź innych dokumentów wskazujących na brak obrotów na posiadanym rachunku powoduje, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.