V SA/Wa 768/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-15
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska - Jóźków, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa przed odpowiedzialnością karną za przestępstwo pospolite, takie jak udział w porwaniu, może stanowić podstawę do nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawa przed odpowiedzialnością karną za przestępstwo pospolite nie jest podstawą do nadania statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Kroki podejmowane przez organy ścigania w związku z takim przestępstwem nie mogą być uznane za prześladowanie, dyskryminację lub naruszenie praw człowieka. Podobnie, obawa przed procesem sądowym z powodu popełnienia czynu uznawanego za przestępstwo w krajach demokratycznych nie uzasadnia nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarżący, A. P., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, powołując się na groźby ze strony nieznanego mężczyzny oraz obawę przed odpowiedzialnością karną za przestępstwo porwania, w którym podejrzewany był jego brat. Organy administracji odmówiły przyznania ochrony, uznając, że obawa przed odpowiedzialnością karną za przestępstwo pospolite nie jest podstawą do nadania statusu uchodźcy, a sytuacja skarżącego nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. B. B. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - spec. Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. B. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. P. (zwanego dalej: skarżącym) decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
A. P., obywatel [...], deklarujący narodowość [...] złożył w dniu [...] sierpnia 2009 r. za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowym wnioskiem została również objęta małżonka Cudzoziemca, Z. M. oraz czworo małoletnich dzieci: A. P., ur. [...].11.1999 r., M. P., ur. [...].04.2003 r., M. P., ur. [...].02.2005 r. i M. P., ur. [...].09.2006 r. W dniu [...] sierpnia 2010 r. niniejszym postępowaniem objęty został również urodzony w Polsce syn Wnioskodawcy – M. P., ur. [...].07.2010 r.
Jako zasadniczą przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia Wnioskodawca podał: "Pewien mężczyzna groził mi stanowczą rozprawą i mojej rodzinie. Chciał, żebym działał przeciwko naszym władzom". Wnioskodawca uznał siebie za prześladowanego: "mężczyzna zwrócił się o pomoc, zagroził, że jeśli odmówi (Wnioskodawca), zlikwidują całą rodzinę. (Wnioskodawca) nie wie co to za mężczyzna. Widział jedynie broń. " Wnioskodawca nie był natomiast nigdy zatrzymany, aresztowany ani sądzony. Nie zadeklarował przynależności do jakiejkolwiek partii politycznej, stowarzyszenia czy innej organizacji. Wskazał, iż nie brał udział w żadnym konflikcie zbrojnym.
W dniu [...] lutego 2010 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie skarżącego na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których może doświadczyć ze strony władz państwowych lub innych podmiotów. W trakcie przesłuchania Wnioskodawca poinformował, że w latach 2000 do 2006 mieszkał w [...]i, ponieważ w [...] była wojna. Od 2006 roku do wyjazdu do Polski mieszkał w [...]. W Polsce przebywa siostra, natomiast w [...] pozostał brat A. P., skazany w 2005 roku na 7 lat więzienia za porwanie kilku osób w 1996 roku, które napadły na jego dom. W tym czasie A. P. przebywał w [...], chociaż świadkowie potwierdzili jego udział w porwaniu. Z tego powodu Wnioskodawca myślał o wyjeździe do innej części [...]. Odradzono mu to jednak, a z tego powodu, że na podstawie meldunku w innej części [...] milicja w [...] "może sobie przypomnieć'' sprawę porwania. Drugim powodem wyjazdu do Polski były naciski ze strony nieznajomego człowieka do zbierania i przekazywania informacji o pracownikach organów ścigania. Ten sam człowiek przyszedł do domu A. P. i przekazał informację żonie, iż oczekuje nawiązania współpracy w ciągu 2 tygodni. Wtedy Wnioskodawca zdecydował się na wyjazd z kraju. Ponadto Wnioskodawca oświadczył, że w czasie [...] pomagał bojownikom, dostarczając im żywność i przechowując broń. Nie miał jednak z tego powodu żadnych problemów ze strony władz [...] lub [...]. Skarżący przedstawił ponadto dokument w postaci kopii wyroku sądu z [...] grudnia 2005 r.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] odmówił nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Organ I instancji zwrócił przy tym uwagę, iż obawa przed odpowiedzialnością karną za przestępstwo pospolite nie uzasadnia nadania statusu uchodźcy. W ocenie organu I instancji jest mało prawdopodobne, aby w przypadku wszczęcia przeciwko Wnioskodawcy postępowania karnego zostanie on ukarany w sposób nieproporcjonalny bądź dyskryminujący, albo nie będzie miał możliwości odwołania się od takiej kary.
Natomiast, odnosząc się do usiłowania ze strony nieznanego człowieka do uczestnictwa w działalności przeciwko władzom [...] Republiki, organ wskazał, iż zdarzenia te nie mogą być utożsamiane z prześladowaniem określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, gdyż ich przyczyną nie była rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne skarżącego albo jego przynależność do określonej grupy społecznej, lecz stosowanie przez członków zbrojnego podziemia przestępnych metod pozyskiwania wsparcia ze strony miejscowej ludności. Zdaniem organu I instancji nie istnieją także przesłanki do udzielenia ochrony uzupełniającej oraz do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany.
W dniu [...] września 2010 r. Wnioskodawca wniósł odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, zarzucając, że decyzja organu I instancji narusza szereg przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i wnosząc powtórnie o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej "Radą"), decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, że ocena zasadności przyznania statusu uchodźcy, jak również pozostałych form ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. ochrony uzupełniającej i pobytu tolerowanego, następuje w oparciu o postępowanie dowodowe polegające na odniesieniu ustalonej zindywidualizowanej sytuacji, w której znalazł się wnioskodawca, do aktualnej sytuacji w kraju jego pochodzenia i dopiero na tej podstawie rozstrzyga się o występowaniu przesłanek przyznania wnioskodawcy danej formy ochrony.
Rada odniosła się w decyzji do aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, tj. w rejonie [...], a w szczególności w [...] i podkreśliła, że realną władzę w [...] sprawuje dziś prezydent [...]. W republice działa autorytarny reżim, który rządzi metodą bezwzględnej eliminacji przeciwników politycznych, obsadzenia wszystkich organów i szczebli republikańskich władz zaufanymi ludźmi oraz masowego przeciągania na swoją stronę bojowników. Za rządów [...] praktycznie ustały walki, znacząco zmalała liczba zamachów i skończyły się budzące paniczny strach "zaczystki", czyli pacyfikacje całych miejscowości lub kwartałów miast przez siły [...]. Przy obecnym reżimie ruszyła odbudowa [...] oraz innych miejscowości i pojawiły się miejsca pracy.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Rada do Spraw Uchodźców podzieliła stanowisko, że A. P. nie spełnia przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy ani udzielenia ochrony uzupełniającej oraz że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców podzieliła argumentację przedstawioną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz ocenę okoliczności sprawy.
W szczególności podkreśliła, że cudzoziemcowi może zostać nadany w Polsce status uchodźcy, jeżeli istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem go w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej i z tego powodu nie może lub nie chce korzystać z ochrony w kraju pochodzenia. Ustawa zawiera więc katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy, a nie obejmuje on ofiar wojen, napiętej sytuacji w kraju pochodzenia, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy, a tym bardziej przestępstw natury kryminalnej. Rada stwierdziła, że A. P. nie wykazał faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przez indywidualnym prześladowaniem. Brak jest wiarygodnych przesłanek, by twierdzić, że władze państwowe w [...], gdzie mieszkał i miał stały meldunek, podejmowały lub mogłyby podejmować wobec Strony krzywdzące działania z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.
W trakcie przesłuchania statusowego Wnioskodawca podał w pierwszej kolejności fakt podejrzewania go o udział w przestępstwie (porwanie grupy osób i wymuszenie pieniędzy), drugim problemem było usiłowanie zmuszenia do współpracy w zakresie dostarczania informacji i na końcu - fakt współpracy z bojownikami podczas [...]. Taka kolejność przedstawiania spraw świadczy, że Wnioskodawca – zdaniem organu - najbardziej obawia się zatrzymania i skazania - podobnie jak to miało miejsce w przypadku brata skarżącego A. P..
Organ stwierdził tym samym, że problem ten nie znajduje się w katalogu przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Druga z wymienionych przesłanek może być związana z przymuszaniem do współpracy ze zbrojnym podziemiem, co też nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej, o ile Wnioskodawca nie zgłosiłby tego problemu władzy w kraju pochodzenia, a te nie podjęłyby stosownych działań.
Analizując sytuację A. P. Rada stwierdziła, że brak jest jakichkolwiek dowodów na prześladowanie czy możliwość prześladowania Wnioskodawcy przez władze państwowe. Dlatego w opinii Rady do Spraw Uchodźców nie spełnia on przesłanek nadania statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do nie udzielenia Wnioskodawcy ochrony uzupełniającej, Rada do Spraw Uchodźców podzieliła opinię organu I instancji, że nie występują realne przesłanki określone w przepisie art. 15 ustawy o ochronie. Organ podkreślił, że Wnioskodawca nie oświadczył w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Nie powołał się również na realnie grożące mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Nie był aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w [...] toczy się obecnie lub może toczyć się w przyszłości postępowanie przygotowawcze wobec Wnioskodawcy w związku z jego działalnością przed wyjazdem z kraju, które mogłoby doprowadzić do skazania go na karę śmierci. Organ dodał, że nie ma żadnych przesłanek wskazujących na zindywidualizowane, rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy przez Wnioskodawcę, a zatem odmowa udzielania ochrony uzupełniającej była jak najbardziej zasadna, gdyż nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.
Zdaniem organu A. P. nie spełnia także przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy. Nie jest tak, że Cudzoziemiec mógłby być wydalony jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej.
W ocenie organu orzekającego, skarżący nie wykazał istnienia którejkolwiek pośród ww. przesłanek, a powody, którymi motywował swój wyjazd z [...], nie mogą zostać zakwalifikowane jako zasadna podstawa do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany.
Zdaniem organu z analizy całokształtu sprawy nie wynika również, aby wydalenie Cudzoziemca z terytorium RP mogło spowodować naruszenie prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji Rzymskiej o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, gdyż niniejsza decyzja obejmuje również małżonkę i dzieci Aplikanta.
W dniu 24 marca 2011 r. A. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2011 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji Rady zarzucił :
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15, art. 48 ust. 1 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego a także art. 89 p ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Sąd badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. Nr 128, poz.1176 z p. zm.) oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1997r., Nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991r., Nr 119, poz. 517) oraz k.p.a., doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić.
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.
Stosownie do postanowień art. 1 lit. A pkt 2 powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.
Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.
Art.1 A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko, nie nadaje się bowiem statusu uchodźcy ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę; przyjmuje się powszechnie, iż w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że w przypadku A. P., deklarowana obawa nie jest uzasadniona obiektywnie.
Należy stwierdzić, iż organ słusznie wskazał, że skarżący podając jako główny powód wyjazdu z kraju pochodzenia fakt podejrzewania go o udział w przestępstwie (porwanie grupy osób i wymuszenie pieniędzy), najbardziej obawia się zatrzymania i skazania w procesie karnym - podobnie jak to miało miejsce w przypadku brata skarżącego A. P.. Problem ten nie znajduje się jednakże w katalogu przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Osoba ubiegająca się o status uchodźcy powinna przedstawić fakty i ewentualnie dowody potwierdzające, że była prześladowana lub że obawia się prześladowania po powrocie do kraju pochodzenia z powodów podanych w cytowanej Konwencji. Inne przyczyny opuszczenia przez cudzoziemca kraju pochodzenia lub powodujące obawę przed powrotem do kraju nie mają znaczenia dla uznania go za uchodźcę. W przypadku skarżącego tymi przyczynami nie może być wszczęta przeciwko jego bratu sprawa karna dotycząca przestępstwa pospolitego, zakończona skazującym wyrokiem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji genewskiej osoba obawiająca się procesu sądowego, który grozi jej z powodu podejrzenia o popełnienie czynu, który w demokratycznych krajach jest uznawany za przestępstwo, a zatem kroki podejmowane przez organa ścigania związane z tą sprawą nie mogą być uznane za prześladowanie, dyskryminację lub za działania naruszające prawa człowieka.
Równocześnie ok. 4 letni okres dzielący zakończenie sprawy karnej przeciwko bratu skarżącego tj. od grudnia 2005 r., do momentu, kiedy to skarżący opuścił kraj pochodzenia (sierpień 2009 r.) wskazuje na brak podstaw do łączenia ewentualnego wszczęcia postępowania karnego wobec skarżącego z rzeczywistym powodem wyjazdu.
Odnośnie natomiast usiłowania zmuszenia skarżącego do współpracy w zakresie dostarczania informacji oraz faktu współpracy z bojownikami podczas [...] należy stwierdzić, że fakt przymuszania do współpracy ze zbrojnym podziemiem nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej, o ile skarżący nie zgłosiłby tego problemu władzy w kraju pochodzenia, a te nie podjęłyby stosownych działań, jak słusznie wskazał organ w swojej decyzji.
Analizując materiał dowodowy określający sytuację A. P. Rada prawidłowo zatem – zdaniem Sądu - stwierdziła, że brak jest jakichkolwiek dowodów na prześladowanie czy możliwość prześladowania skarżącego przez władze państwowe, a tym samym brak spełniania przesłanek nadania statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Tym samym należy wskazać, że Skarżący składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać twierdzenie, że skarżący był osobą prześladowaną z którejkolwiek wyżej powołanych przesłanek.
Zgodnie z informacjami, uzyskanymi podczas wywiadu przeprowadzonego w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, skarżący nie angażował się w działalność polityczną na terytorium swojego kraju pochodzenia, natomiast znajdował się w trudnej sytuacji osobistej, przede wszystkim spowodowanej ciążącym na nim podejrzeniem o popełnienie przestępstwa pospolitego. Powyższe dowodzi, iż skarżący nie poszukuje w rzeczywistości ochrony przed zagrożeniem ze strony władz swojego kraju, lecz pragnie uniknąć ewentualnej odpowiedzialności karnej.
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżący procedurę uchodźczą traktuje w sposób instrumentalny, jako sposób zalegalizowania swojego pobytu w Polsce.
Prawidłowo organy obydwu instancji orzekły również co do braku zasadności udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
W art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ustawodawca stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Natomiast zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Organy administracyjne obydwu instancji badały, czy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący byłby zagrożony poddaniem torturom lub nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, a także czy byłby zmuszony do pracy, pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego lub ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, co też znalazło odzwierciedlenie w decyzji organów obydwu instancji.
Analiza materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wykazała, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 ust. 1 w związku z art. 15, a także przesłanki z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Wobec skarżącego nie zostały podjęte żadne działania ze strony władz państwowych w jego kraju pochodzenia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby powyżej cytowane przepisy.
Skarżący nie wykazał rzeczywistego indywidualnego ryzyka doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury i inne określone w art. 15 cyt. ustawy lub indywidualnej przesłanki, która mogłaby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia powodowałby zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Nietrafne są zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej (art.7 i 77 § 1 k.p.a.).
Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć zatem, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu przyznania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty, należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło