V SA/Wa 768/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-09
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jolanta Bożek, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" z powodu braku ekonomicznego uzasadnienia planowanej operacji jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej była zgodna z prawem, ponieważ planowana operacja nie była racjonalna ekonomicznie i nie zapewniała realizacji założonego celu. Wnioskodawca nie wykazał, że planowana inwestycja jest ekonomicznie uzasadniona, a zaproponowane warunki nie sprzyjają osiągnięciu celów wsparcia.Stan faktyczny
A.G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na remont i modernizację budynku mieszkalnego w celu utworzenia miejsc noclegowych dla turystów w ramach działania 311. Organ wielokrotnie wzywał do uzupełnienia braków, a po kontroli odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak ekonomicznego uzasadnienia i nierealistyczność planowanego przedsięwzięcia. Skarżący kwestionował ocenę organu, podnosząc, że projekt przyniesie zysk i jest racjonalny ekonomicznie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A.G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę
W dniu 24 sierpnia 2010 r. A.G. wystąpił do [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie pomocy w ramach działania 311 "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej". Jako zakres rzeczowy złożonego wniosku wskazano remont połączony z modernizacją budynku mieszkalnego w celu utworzenia miejsc noclegowych oraz wyposażenie pomieszczeń dla turystów. Cel projektu określony został jako "utworzenie dodatkowego źródła dochodu poprzez przystosowanie budynku mieszkalnego wraz z wyposażeniem na potrzeby miejsc noclegowych".
Następnie w toku weryfikacji złożonego wniosku kilkakrotnie zwracano się do A.G. o uzupełnienie dostrzeżonych braków (pisma: z dnia 29 listopada 2010 r., z dnia 9 marca 2011 r., z dnia 24 czerwca 2011 r., z dnia 25 października 2011 r.). W dniu 29 września 2011 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w gospodarstwie Wnioskodawcy.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w par. 3 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności rolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 142, ze zm.). W uzasadnieniu pisma wskazano, iż w ocenie organu planowana operacja jest nieuzasadniona ekonomicznie oraz nie zapewni osiągnięcia założonego celu. Organ wyjaśnił tutaj, iż planowane przez wnioskodawcę wynajęcie wszystkich przeznaczonych dla turystów pokoi (tj. dwóch, w tym jeden jednoosobowy i jeden dwuosobowy) w określonym we wniosku terminie i standardzie jest w jego ocenie nierealistyczne. Według organu biorąc bowiem pod uwagę stosunek planowanych kosztów wyposażenia do zakładanych przychodów z wynajmu, obu przeznaczonych do wynajęcia pokoi, nie można uznać, iż planowana operacja jest uzasadniona ekonomicznie. Podkreślono również, że potencjalni turyści nie będą przyjeżdżać do gospodarstwa rolnego Wnioskodawcy w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych, ponieważ nie są oni nastawieni na przebywanie w pokojach lecz poza nimi.
W dniu 5 stycznia 2012 r. A.G. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o usunięcia naruszenia prawa zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. piśmie z [...] grudnia 2011 r. W treści wezwania wskazał, iż uzasadnienie zaskarżonego pisma jest lakoniczne i nie zawiera precyzyjnej podstawy prawnej. Nadto przeprowadzona ocena oparta została na błędnych wnioskach, bowiem planowana operacja w perspektywie trzech lat i dwóch miesięcy przyniesie zysk w wysokości 27.791 zł a zatem wbrew twierdzeniom organu złożony wniosek jest ekonomicznie uzasadniony i realizuje jego podstawowy cel.
Pismem z dnia 3 marca 2012 r. A.G. wniósł skargę na ww. pismo z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu skargi podtrzymał zarzuty przedstawione w wezwaniu do usunięci naruszenia prawa szczegółowo odnosząc się do argumentacji organu. Skarżący podniósł m.in., iż wysoki standard wyposażenia domu pozwoli uzyskać wysoką cenę za pobyt potencjalnych turystów. Gdyby jednak okazało się, że cena za pobyt w planowanym gospodarstwie jest za wysoka, istnieje możliwość dostawienia łóżek do posiadanych pokoi i zmniejszenia ceny oferowanej turystom. Skarżący podkreślił również, iż bezpodstawnie zarzucono mu próbę wyłudzenia wnioskowanej dotacji, ponieważ przeprowadzona w dniu 14 lipca 2011 r. kontrola, nie wykazała żadnych nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez skarżącego w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.) zwanej dalej "ustawą" oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego PROW na lata 2007-2013" (Dz. U. nr 200, poz. 1442, z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem".
Stosownie do art. 22 ust. 2 ww. ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Zauważyć też należy, że rozporządzenie w § 3 ust. 1 pkt 2 b) wnioskowaną pomoc przyznaje się na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, obejmującą wyłącznie inwestycje związane z podjęciem lub prowadzeniem wynajmowania pokoi w budynku mieszkalnym oraz sprzedaży posiłków domowych lub świadczenia innych usług związanych z pobytem turystów w gospodarstwie rolnym.
Mając na uwadze treść zarzutów skargi oraz prezentowane stanowisko organu, istotę przedmiotowej sprawy stanowiła ocena zasadności ekonomicznej przedmiotowego projektu i ocena realizacja jego celu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na brak ekonomicznego uzasadnienia planowanej operacji oraz brak możliwości zrealizowania jej celu. Sąd uznał zatem, iż w pełni uzasadnione jest prezentowane przez organ stanowisko w zakresie stanowiącym przedmiot sporu.
Przechodząc do wskazania motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż zasadniczym celem planowanej operacji było "utworzenie dodatkowego źródła dochodu poprzez przystosowanie budynku mieszkalnego wraz z wyposażaniem na potrzeby miejsc noclegowych". Skarżący planował rozpocząć działalność agroturystyczną przystosowując trzy pokoje na poddaszu domu do użytkowania przez turystów. Planował wyposażyć pomieszczenia dla turystów w meble i wyposażenie o bardzo wysokim standardzie i wysokiej cenie. W ocenie Skarżącego bardzo bogate wyposażenie (m.in. meble z litego drewna, kamienny kominek itp.) pozwoliłoby uzyskać wysoką cenę za wynajem pokoi i wyróżniałoby jego ofertę agroturystyczną od pozostałych dostępnych na rynku. Jednocześnie dla turystów przewidziano jedną (wspólną) łazienkę znajdującą się na niższym piętrze, na którym mieszkają gospodarze. Dodać także należy, iż gospodarze korzystać mieli z łazienki i pokoju w piwnicy.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż planowana przez Skarżącego działalność gospodarcza nie jest racjonalna ekonomicznie i to z punktu widzenia założeń przyjętych przez samego Skarżącego. Skoro bowiem założeniem Skarżącego było stworzenie bardzo komfortowych warunków dla pensjonariuszy jego gospodarstwa (co zdaniem Sądu jest nie jest racjonalne dla planowanej działalności – o czym szerzej dalej) to niezrozumiałe jest utworzenie dla turystów jednej wspólnej łazienki umieszczonej piętro niżej. Mając natomiast na uwadze, iż gospodarze domu mieszkający na piętrze, na którym jest łazienka dla turystów, sami zobowiązują się korzystać z łazienki w piwnicy, całkowicie bezpodstawne jest powoływanie się na chęć zapewnienia komfortu turystom. Powszechnie przyjęte jest, iż kwatery turystyczne w zwykłym standardzie posiadają własną łazienkę, zatem bardzo drogie wyposażenie pokoi turystycznych przy jednoczesnym oferowaniu wspólnej łazienki na piętrze zamieszkiwanym przez gospodarzy z całą pewnością nie zrealizuje celu zapewnienia komfortu korzystającym. Tym samym, przyjmując nawet wyjściowy punkt widzenia prezentowany przez Skarżącego brak jest podstaw do zakładania, iż możliwa będzie do uzyskania wysoka cena za pobyt w planowanym gospodarstwie, co obliguje z kolei do uznania bardzo drogiego wyposażenia pokoi za nieuzasadnione ekonomicznie.
Nadto wskazać także należy, iż działalność gospodarstwa agroturystycznego z samej definicji ukierunkowana jest na całkowicie inny charakter turystyki. Rację przyznać należy tutaj organowi w którego ocenie idea agroturystyki to przebywanie w gospodarstwie rolnym w połączeniu z możliwością korzystania z produktów uzyskanych bezpośrednio z gospodarstwa. Tak więc oferta dla takiego turysty nie powinna być nastawiona na maksymalne zabezpieczenie komfortu jego pokoju, bowiem ten nastawiony jest na przebywanie poza tym pokojem.
W pełni zasadne jest zatem uznanie przez organ, iż Skarżący nie wykazał dlaczego do spełnienia planowanej operacji nie wystarczy mu zakup wyposażenia niższej klasy niż proponowany. W konsekwencji zważywszy na publiczny charakter pieniędzy przeznaczonych na dofinansowanie planowanej operacji nie można uznać, iż zaproponowane przez Skarżącego warunki będą sprzyjać osiągnięciu oraz zachowaniu celów przedmiotowego wsparcia. Każdy wnioskodawca w każdym przypadku zobowiązany jest bowiem do dokonania wyboru najbardziej optymalnego rozwiązania, mając na uwadze najniższy koszt osiągnięcia danego efektu. Nadto badać także należy, czy wysokość planowanych kosztów jest uzasadniona ekonomicznie oraz że planowane przedsięwzięcie jest racjonalne i celowe. Zważywszy na przedstawioną powyżej niespójność planowanej oferty (m.in. wysoka cena za komfortowo wykończony pokój w gospodarstwie agroturystycznym, przy jednoczesnym utrudnieniu związanym z korzystaniem ze wspólnej łazienki piętro niżej) nie można uznać planowanego przedsięwzięcia za racjonalne i celowe.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez organ okoliczności stwierdzenia, że działanie Skarżącego polegało na sztucznym stworzeniu warunków w celu uzyskania korzyści wskazać należy, iż w tym zakresie twierdzenia organu nie zostały udowodnione. Rację przyznać tutaj należy, Skarżącemu, który słusznie podkreśla, że nie wykazano w zarówno w toku postępowania jaki i w trakcie przeprowadzanej kontroli żadnych nieprawidłowości w tym zakresie. Czym innym jest bowiem brak uzasadnienia ekonomicznego oraz realizacji celów działania o którym mowa w § 1 omawianego rozporządzenia, a czym innym zarzucanie kreowania sztucznych warunków mających pozór realizacji planowanej inwestycji. Przyjęcie nieudowodnionej tezy w tym zakresie nie wpływa jednak na wynik, całego postępowania i nie ma wpływu na treść wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło