V SA/Wa 77/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. [...] w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o umorzenie należności pieniężnej; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. P. [...] w W., zwane dalej "stowarzyszeniem", wnosząc skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z [...] listopada 2010r., wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wartość środków trwałych stowarzyszenia wynosi 8.050,74 złotych, obecnie na rachunku bankowym znajduje się kwota 506,42 złotych. Skarżące stowarzyszenie nadal prowadzi działalność i na koniec roku obrotowego (2009) osiągnęło stratę w wysokości 18.047,37 złotych. Wyjaśniono, iż stowarzyszenie posiada od 2008 r. 3-letni zakaz otrzymywania dofinansowania ze środków publicznych. W wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego pozbawiono stowarzyszenie majątku trwałego i zajęto rachunki bankowe. Dodatkowo wskazano, iż działalność stowarzyszenia polega na upowszechnieniu kultury fizycznej i sportu wśród osób niepełnosprawnych intelektualnie oraz integracji tych osób ze społeczeństwem osób pełnosprawnych. Działalność stowarzyszenia opiera się tylko o opłaty składek członkowskich oraz drobne darowizny, które przeznaczane są na cele statutowe. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 28 stycznia 2011 r. wezwano stowarzyszenie do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe stowarzyszenie oświadczyło, iż posiada komputer i drukarkę zakupioną w grudniu 1997r., które praktycznie są bezużyteczne, obecnie (od 2009r.) nikt nie jest zatrudniony w stowarzyszeniu. Do pisma załączono: rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 31 grudnia 2010r. z wykazaną stratą w wysokości 936,93 złotych oraz wyciągi z rachunku bankowego ze stanem na dzień 31 stycznia 2011r. w wysokości 513,57 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Zasadność wniosku skarżącego stowarzyszenia rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ono zobowiązane ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których strona wnioskująca byłaby zobowiązana składają się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 200 złotych (§ 2 ust. 6 rozporządzenia z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżące stowarzyszenie nie wykazało, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do stowarzyszenia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wnioskujący posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Mianowicie na rachunku bankowych znajduje się kwota ponad 500 złotych, natomiast wpis od skargi wynosi 200 złotych. Dlatego też skarżące stowarzyszenie może z własnych środków finansowych pokryć koszty sądowe. Co więcej z analizy rachunku bankowego wynika, iż powyższa kwota ok. 500 złotych znajduje się stale na rachunku bankowych, mimo dokonywanych wypłat, dokonywane są również wpłaty na ten rachunek np. z tytułu składki członkowskiej. Dlatego też należy uznać, iż wnioskujący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jako warunek konieczny zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. do uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym. Dodatkowo trzeba wskazać, że Stowarzyszenie w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinno uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych związanych ze statutową działalnością i poczynić oszczędności na ten cel. Zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 855 ze zm.), przewiduje możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Ponadto Stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych. Natomiast przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia założenia, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Reasumując posiadane na rachunku środki finansowe, poprawiająca się sytuacja finansowa stowarzyszenia (strata za 2009r. wynosiła 18.047,37 złotych, natomiast na koniec roku 2010 wynosiła tylko 936,93 złotych) oraz możliwość osiągania dochodów np. poprzez zwiększenie składki członkowskiej w żaden sposób nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.