V SA/Wa 771/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-17
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, wykluczając z niego obszary nieużytkowane rolniczo, takie jak zadrzewienia, zakrzaczenia czy rowy o szerokości powyżej dwóch metrów, opierając się na analizie ortofotomapy i weryfikacji terenowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Analiza ortofotomapy i weryfikacja terenowa, wsparta dokumentacją fotograficzną, stanowiły wystarczający materiał dowodowy do stwierdzenia, że część zadeklarowanego obszaru nie spełnia warunków kwalifikujących do płatności, ponieważ nie była użytkowana rolniczo. Ciężar udowodnienia faktycznej powierzchni użytkowanej spoczywa na rolniku, a przedstawione przez niego dowody nie podważyły ustaleń organów.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, deklarując określoną powierzchnię. Organy administracji, po przeprowadzeniu weryfikacji terenowej i analizie ortofotomapy, przyznały płatność do mniejszej powierzchni, wykluczając z niej obszary nieużytkowane rolniczo. Rolnik zakwestionował te ustalenia, powołując się m.in. na pomiary geodezyjne i specyficzne ukształtowanie terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] (zwanego dalej: skarżącym, wnioskodawcą lub rolnikiem) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwanego dalej: Dyrektorem Oddziału ARiMR, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] lutego 2012r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Zachód z/s w W. (zwanego dalej: Kierownikiem Biura ARiMR lub organem I instancji) o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Skarżący [...] maja 2012 r., złożył wniosek do Biura Powiatowego ARiMR w W. m.in. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. wraz z załącznikiem graficznym. We wniosku zadeklarował działki rolne o powierzchni wynoszącej 92,91 ha do pakietu 4 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", Wariant 4.1 "Ochrona siedlisk lęgowych ptaków". Przed złożeniem wniosku skarżący [...] maja 2012 r. złożył podanie do Kierownika BP ARIMR o ustalenie rozbieżności gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr [...]. Do podania dołączył kopię mapy ewidencyjnej dotyczącej tej działki.
W odpowiedzi na wezwanie organu dotyczące nieścisłości odnośnie powierzchni działki rolnej A oraz brak określenia przez rolnika położenia powierzchni nieskoszonej w dniu [...] września 2012 r. skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR.
Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2012 do powierzchni wynoszącej 87,93 ha.
Pismem z [...] stycznia 2013 r., skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie, w którym wskazał, iż nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem. Do odwołania załączył wykaz (podpisany przez geodetę) użytków na działce [...].
W dniu [...] lutego 2013 r. w gospodarstwie producenta została przeprowadzona weryfikacja terenowa powierzchni PEG polegająca na zweryfikowaniu sposobu użytkowania działek rolnych zadeklarowanych do płatności, w celu wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG), o którym mowa w przepisie z § 13 ust. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U., Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe). Z przeprowadzonych czynności sporządzono raport, z którego wynika, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działki referencyjnej Nr [...] dla płatności rolnośrodowiskowej wynosi 50,87 ha. Ponadto w ramach prowadzonej weryfikacji w terenie sporządzono dokumentację fotograficzną oraz szkice ze wskazaniem kierunków wykonania poszczególnych zdjęć.
Decyzja z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] Dyrektor Oddziału ARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura ARiMR z [...] stycznia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura ARiMR poinformował rolnika, że maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) dla zadeklarowanej we wniosku o płatność rolnośrodowiskową działki Nr [...] wynosi 50,87 ha.
Pismem z [...] maja 2013 r. skarżący wniósł zastrzeżenia odnośnie ustaleń z weryfikacji terenowej przeprowadzonej w jego gospodarstwie dniu [...] lutego 2013 r. Do pisma załączył decyzję Starosty [....] z [...] lutego 2013r. m.in. zatwierdzającą ponowną klasyfikację użytków gruntowych dotyczącą działki Nr [....] oraz plan rolnośrodowiskowy.
Pismem z [...] czerwca 2013 r. wykonawca weryfikacji terenowej, tj. Biuro Kontroli na Miejscu [....] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował skarżącego o podtrzymaniu swoich ustaleń.
Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Kierownik Biura ARiMR przyznał płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013, mocą której z uwzględnieniem pomniejszeń przyznał skarżącemu płatność w ramach wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do łącznej powierzchni 80,59 ha (działka rolna A - 29,72 ha, działka rolna B - 50,87 ha), a nie jak deklarowano - 92,91 ha.
W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Oddziału ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR z [...] sierpnia 2013r. utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ zauważył, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji wtoku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Podkreślił, iż maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) wyznaczany jest jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne itp.). Wykazywanie we wniosku o przyznanie płatności powierzchni działek rolnych jedynie w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków może być obarczone błędem. Dane dotyczące powierzchni użytków zawarte w EGiB mogą nie odpowiadać faktycznej powierzchni użytkowanej przez rolnika i przekraczać wyznaczoną maksymalną powierzchnię kwalifikowaną (PEG).
Dyrektor Oddziału ARiMR wyjaśnił, że w myśl obowiązujących przepisów systemem pomocy mogą zostać objęte jedynie te powierzchnie gruntów rolnych które spełniają określone w przepisach warunki. Stwierdził, że inspektorzy terenowi w ramach przeprowadzonej kontroli dokonali pomiaru powierzchni PEG na deklarowanych do płatności gruntach (działka rolna B). W wyniku powyższych czynności sporządzona została dokumentacja fotograficzna oraz sporządzone zostały szkice przedstawiające granice pomiaru na obrazie ortofotomapy wraz z określeniem kierunków wykonania fotografii z terenu.
Organ odwoławczy podał, że w przypadku działki rolnej A (działka referencyjna 37/31) Kierownik Biura ARiMR dokonał pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności na obrazie ortofotomapy wykluczając jedynie powierzchnie nieużytkowane rolniczo, na których to znajdują się trwałe i zwarte zadrzewienia. Na tej działce bowiem znajdują się trzy odrębne obszary, na których występują zadrzewienia, a które zostały wykluczone z przyznania pomocy. Dlatego też powierzchnia zakwalifikowana do płatności dla działki rolnej stanowi 29,72 ha, a nie jak deklarowano 29,76 ha.
Odnośnie natomiast działki rolnej o oznaczeniu B wskazał, że była ona przedmiotem kontroli w dniu [...] lutego 2013 r., która miała na celu zweryfikowanie sposobu użytkowania gruntów na tej działce. Podkreślił, iż weryfikacja terenowa nie jest przeprowadzana w trybie kontroli na miejscu (metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO) i stanowi uzupełnienie kontroli administracyjnej, która polega m.in. na weryfikacji obrazu ortofotomapy w systemie informacji geograficznej. Weryfikacja terenowa pozwala na prawidłowe zinterpretowanie obrazu ortofotomapy i ostatecznie skutkuje ustaleniem powierzchni PEG na działce referencyjnej deklarowanej do płatności.
Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że w wyniku tej kontroli inspektorzy prawidłowo zakwalifikowali do PEG jedynie te powierzchnie, na których jest prowadzona uprawa. Wykluczono natomiast z tej powierzchni tereny nieużytkowane rolniczo, między innymi trwale zadrzewione, zakrzewione oraz rowy o szerokości powyżej dwóch metrów.
Organ II instancji dokonując analizy dokumentacji z kontroli wskazał, że jak wynika z wyniesienia Nr 1, z powierzchni PEG zostały wykluczone powierzchnie, na których znajdują się zakrzewienia, zadrzewienia oraz powierzchnie, na których widoczny jest brak całkowitego wykarczowania lasu wraz z odrostami, co obrazują zdjęcia o Nr [...]. Ponadto wyłączeniom podlegały również rowy o szerokości przekraczającej dwa metry (fotografie o Nr [...]). Natomiast do PEG zakwalifikowano powierzchnie utrzymane w dobrej kulturze rolnej, na których widoczne jest użytkowanie, co obrazują zdjęcia o Nr [....], a także powierzchnie na których występują rowy o szerokości do dwóch metrów (fotografie o Nr [....]). Ponadto powierzchnie zadrzewione, jednakże zarazem takie, pod którymi znajduje się powierzchnia wykoszona zostały włączone do powierzchni PEG (fot. Nr [....]).
W odniesieniu do wyniesienia o Nr 2, 3, 4 i 5 wykluczono z PEG powierzchnie, na których występują zadrzewienia, zakrzewienia, a także powierzchnie pozostające w stanie karczowania lasu lub pokryte roślinnością segetalną (fotografie o Nr [.....]). Wyłączeniom podlegały również rowy o szerokości przekraczającej dwa metry (fot. [...]).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wprawdzie inspektorzy kontroli stwierdzili na działce o Nr [...] występowanie przepustów, co (świadczy o spójności dużej części deklarowanych do płatności obszarów, jednakże powierzchnie rowów o szerokości powyżej dwóch metrów nie kwalifikują się do objęcia płatnością, z tego też powodu zostały wykluczone z pomocy, co obrazują fotografie o Nr [....]. Natomiast powierzchnie rowów o szerokości do dwóch metrów zostały objęte PEG (fot. [...]).
W odniesieniu do podnoszonych w odwołaniu zarzutów Dyrektor Oddziału ARiMR uznał je za niezasadne. Wyjaśnił, że organ nie naruszył art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm, dalej: "k.p.a."), gdyż z zakres zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się wynika, że to organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji strony skarżącej, a nie organ I Instancji. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że nie miał obowiązku powiadamiania beneficjenta o planowanej w jego gospodarstwie kontroli, a jedynie ma taką możliwość. Odnosząc się natomiast do zarzutu wskazującego, że nie przesłał rolnikowi raportu z weryfikacji terenowej, w wyniku czego skarżący nie miał możliwości złożenia zastrzeżeń do wyników weryfikacji, organ odwoławczy wyjaśnił, iż przeprowadzona w gospodarstwie producenta weryfikacja terenowa w dniu [...] lutego 2013 r. była uzupełnieniem kontroli administracyjnej i stanowiła jedynie podstawę do właściwego zakwalifikowania gruntów w kontekście powierzchni PEG, która jest wyznaczana w systemie informacji geograficznej w oparciu o obraz ortofotomapy. Tym samym wyniki weryfikacji terenowej stanowią materiał dowodowy służący jedynie do określenia sposobu zagospodarowania gruntów zgłoszonych do płatności. Raport nie określa powierzchni działek rolnych jak ma to miejsce w przypadku kontroli na miejscu. Wobec powyższego, na podstawie materiału dowodowego zgromadzony podczas weryfikacji terenowej (fotografie z terenu oraz szkice ze wskazaniem miejsc i kierunków wykonania zdjęć) Kierownik Biura ARiMR określił sposób zagospodarowania gruntów rolnych i na tej podstawie na obrazie ortofotomapy w ramach kontroli administracyjnej dokonał pomiaru powierzchni, które faktycznie kwalifikują się do objęcia wnioskowanym rodzajem pomocy.
Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że w ramach wariantu 4.1 rolnik był zobowiązany pozostawić od 5 % do 10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej powierzchni, organ zauważył, że rolnik dołączył materiał graficzny, na którym dla roku 2012 wskazał granice obszaru powierzchni nieskoszonej (część północno-wschodnia działki referencyjnej o Nr [....]). Jednakże obszar ten w części, na której występują trwałe nieużytki w postaci zakrzewień, zadrzewień oraz powierzchni, na których widoczny jest brak całkowitego wykarczowania lasu wraz z odrostami (opisane dla wyniesienia Nr 1) został wykluczony z przyznania pomocy. Podkreślił, że aby grunty deklarowane do płatności mogły zostać objęte wnioskowanym wsparciem, muszą spełniać określone w przepisach warunki, tj. musi być na nich prowadzona działalność rolnicza. Podał, że należy wyraźnie odróżnić obszary, które nie są w danym roku wykaszane ze względu na obowiązek pozostawienia od 5% do 10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, do której jest przyznawana płatność od obszarów trwale wyłączonych z przyznania pomocy (obszary poza PEG). Dlatego też organ nie mógł zakwalifikować do pomocy obszarów trwale wyłączonych, bowiem takie działanie stanowiłoby wyraźne naruszenie przepisu z § 13 ust. 2a "rozporządzenia rolnośrodowiskowego", nawet jeśli na obszarach tych występują siedliska ptaków lęgowych.
Organ odwoławczy, wyjaśnił również, iż powierzchnia określona przez rolnika jako nieskoszona na rok 2012, została w części objęta wnioskowaną płatnością. Co prawda część takiego obszaru (0,80 ha) nie została objęta pomiarem przez kontrolujących w ramach płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (fot. [....]), jednak organ administracji wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił w płatności rolnośrodowiskowej ten obszar, bowiem jak potwierdza materiał fotograficzny na obszarze tym w istocie znajdują się tereny użytkowane rolniczo, na których nie została w roku 2012 skoszona trawa, natomiast brak jest trwałych nieużytków.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł [...] marca 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:
1. art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U., Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej ustawa o wspieraniu rozwoju) w związku z art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L Nr 25, s. 8, dalej: rozporządzenie nr 65/2011) oraz art. 20 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, dalej rozporządzenie nr 73/2009), art. 77 § 1 k.p.a. i 78 § 1 k.p.a., polegające na dokonaniu weryfikacji danych dotyczących powierzchni należących do skarżącego działek, zadeklarowanej przez niego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, przy wykorzystaniu wyników kontroli administracyjnej uzupełnionej weryfikacją terenową z [...] lutego 2013 roku, z jednoczesnym zaniechaniem przeprowadzenia, wnioskowanej przez skarżącego na wcześniejszym etapie postępowania, kontroli na miejscu z udziałem rolnika, obejmującej w szczególności ustalenie rzeczywistego obszaru działek uprawnionych do płatności, która to kontrola, ze względu na specyficzne, pagórkowate ukształtowanie terenu na przedmiotowych działkach oraz fakt realizowania na nich Programu rolnośrodowiskowego 4.1 Ochrona Siedlisk Lęgowych Ptaków wymagającego występowania na gruncie licznych obszarów zakrzaczonych jako siedlisk czajek oraz pozostawiania przez rolnika określonych części działki nieskoszonymi, była konieczna dla wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego zinterpretowania rzeczywistego obszaru gruntu rolnego i stanu na przedmiotowym gruncie;
2. art. 4 oraz art. 15 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 w związku z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1122/2009) poprzez oparcie się przez organ, przy weryfikacji deklarowanej przez rolnika powierzchni działek rolnych, jedynie na nieodpowiadających rzeczywistej powierzchni użytków rolnych ortofotomapach oraz przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego weryfikacji w terenie bez udziału rolnika, co skutkowało nierzetelnym i błędnym obliczeniem powierzchni gruntów uprawnionej do płatności rolnośrodowiskowej, gdyż wybór wskazanej metody kontroli w żaden sposób nie uwzględniał specyficznego ukształtowania terenu na przedmiotowych działkach, objętych wsparciem z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania;
3. art. 7, 8, 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie skutkujące nieprawidłową weryfikacją powierzchni gruntu będącej podstawą obliczenia wysokości płatności, poprzez nieuwzględnienie przez organ ciążących na rolniku wymogów programu rolnośrodowiskowego, w tym m. in. konieczności pozostawiania części nieskoszonej powierzchni w danym roku z uwagi na plan koszenia, którego skarżący jest obowiązany przestrzegać, co prowadziło organ do uznania za uprawnioną z tytułu płatności rolnośrodowiskowej powierzchni gruntów o 12,32 ha niższej niż zadeklarowana przez rolnika, podczas gdy z dokonanych z udziałem geodety pomiarów geodezyjnych, jednoznacznie wynika, że użytkowana rolniczo powierzchnia działki o numerze [...], której w głównej mierze dotyczą zaistniałe rozbieżności, wynosi 63,2652 ha.
Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Sąd, że dokonana przez organ w toku postępowania administracyjnego weryfikacja terenowa z [...] lutego 2013 r., wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, miała charakter kontroli na miejscu, skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 31 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 5 i 6 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez nieprzedłożenie do podpisu kontrolowanemu producentowi rolnemu protokołu z przeprowadzonych na jego działkach czynnościach kontrolnych, co uniemożliwiło mu zajęcie stanowiska w sprawie poprzez zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń do raportu z czynności dokonanych przez kontrolerów ARiMR.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w części zaskarżonej decyzji, tj. w zakresie jakim nie uwzględnia ona wniosku strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 pomniejszając kwotę z tego tytułu o 29.568 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Warunki i tryb udzielania producentom rolnym pomocy finansowej ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007- 2013 określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013, wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju.
Stosownie do art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1).
W ust. 2 ustalono, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W ust. 3 ustalona została zasada, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej określone zostały w § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym płatność tę przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Należy zaznaczyć, iż składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, wnioskodawca zadeklarowała działki rolne A o pow. 29,76 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...] oraz działkę rolną B o pow. 63,15 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...] wskazując realizację podjętego uprzednio i realizowanego od 2011r. 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie Pakietu 4 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", Wariant 4.1 "Ochrona siedlisk lęgowych ptaków" (§ 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).
Załącznik nr III do rozporządzenia rolnośrodowiskowego "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów" część IV "Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" ustanawia wymogi dla tego pakietu, które są następujące:
1) zakaz przeorywania, wałowania, podsiewu, stosowania ścieków i osadów ściekowych;
2) zakaz włókowania w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 1 września;
3) zakaz budowy i rozbudowy urządzeń melioracji wodnych szczegółowych tworzących system melioracji wodnych, z wyłączeniem urządzeń mających na celu utrzymanie lub poprawę wartości przyrodniczej (nie dotyczy bieżącej konserwacji);
4) niestosowanie środków ochrony roślin, z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia uciążliwych chwastów z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych), po uzgodnieniu z podmiotem, o którym mowa w § 2 ust. 2;
5) zakaz nawożenia.
Ponadto ust. 2 cześć IV ustanawia dodatkowe następujące wymogi m.in. dla wariantu 4.1.:
1) zakaz wapnowania, chyba że wapnowanie nie wpłynie negatywnie na realizację celu pakietu;
2) zakaz nawożenia azotem na obszarach nawożonych przez namuły rzeczne, a na innych obszarach - powyżej poziomu 60 kg/ha w danym roku;
3) niestosowanie jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych w terminie od dnia 1 kwietnia do dnia 1 sierpnia;
4) w przypadku użytkowania:
a) kośnego trwałych użytków zielonych:
– koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września; wysokość koszenia 5 - 15 cm,
– pozostawienie 5 - 10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola - 30 - 50%, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej powierzchni,
– usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany,
– zakaz koszenia okrężnego od zewnątrz do środka koszonej powierzchni trwałych użytków zielonych,
b) pastwiskowego trwałych użytków zielonych:
– wypasanie w sezonie pastwiskowym trwającym od dnia [...] maja do dnia [...] października - na obszarach poniżej 300 m n.p.m. oraz od dnia [...] maja do dnia [...] października - na obszarach powyżej 300 m n.p.m., przy obsadzie zwierząt wynoszącej nie więcej niż 0,5 DJP/ha w okresie do dnia [...] lipca, a od dnia [...] lipca wynoszącej 0,5 - 1 DJP/ha, i obciążeniu pastwiska wynoszącym nie więcej niż 5t/ha (10 DJP/ha), przy czym wypasanie na terenach zalewowych rozpoczyna się nie wcześniej niż w terminie 2 tygodni po ustąpieniu wód, z wyłączeniem wypasania koników polskich i koni huculskich, które jest dopuszczalne przez cały rok,
– niewykaszanie niedojadów poza okresem od dnia [...] sierpnia do dnia [...] września,
c) kośno-pastwiskowego trwałych użytków zielonych:
– koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września; wysokość koszenia 5 - 15 cm,
– pozostawienie 5 - 10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki Acrocephalus paludicola - 30 - 50%, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej powierzchni,
– usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany,
– zakaz koszenia okrężnego od zewnątrz do środka koszonej powierzchni trwałych użytków zielonych,
– wypasanie w sezonie pastwiskowym trwającym od dnia 1 maja do dnia 15 października - na obszarach poniżej 300 m n.p.m. oraz od dnia 20 maja do dnia 1 października - na obszarach powyżej 300 m n.p.m., przy obsadzie zwierząt wynoszącej nie więcej niż 0,2 DJP/ha i obciążeniu pastwiska wynoszącym nie więcej niż 5t/ha (10 DJP/ha), przy czym wypasanie na terenach zalewowych rozpoczyna się nie wcześniej niż w terminie 2 tygodni po ustąpieniu wód, z wyłączeniem wypasania koników polskich i koni huculskich, które jest dopuszczalne przez cały rok,
– niewykaszanie niedojadów poza okresem od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września.
5) zakaz nawożenia.
W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na:
1) hektar gruntu i powierzchni działek rolnych lub
2) sztukę zwierzęcia i liczby krów, klaczy, loch i owiec matek, lub
3) metr bieżący strefy buforowej i długość tej strefy
- po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 13 ust 2). Przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 13 ust. 2 ).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej.
Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. (...).
Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.
W myśl art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organy miały podstawy do ustalenia, że wskazany we wniosku obszar PEG był nieprawidłowy, gdyż część powierzchni działek rolnych nie spełnia określonych w przepisach warunków.
Dyrektor Oddziału ARiMR dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie wyjaśnił, że w sprawie zgromadzone zostały dowody, według których na części powierzchni działek rolnych nie była prowadzona działalność rolnicza (część powierzchni działki była: zadrzewiona, zakrzaczona, całkowicie nie wykarczowano lasu wraz z odrostami, objęta rowami o szerokości ponad dwóch metrów, pozostająca w stanie karczowania lasu lub pokryta roślinnością segetalną). Podkreślenia wymaga, że Dyrektor Oddziału ARiMR oparł ustalenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności na materiale dowodowym, tj. raporcie z weryfikacji w terenie powierzchni PEG oraz dołączonym do tego raportu szkicach i zdjęciach obrazujących stan faktyczny działek.
Co do zgromadzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej dokumentującej stan działek Sąd stwierdza, że zawiera ona zarówno zdjęcia przedstawiające tereny nieużytkowane rolniczo, jak i zdjęcia na podstawie, których można było stwierdzić powierzchnie użytkowane rolniczo oraz powierzchnie na których występują rowy do dwóch metrów szerokości i powierzchnie zadrzewione jednakże zarazem takie, pod którymi znajduje się powierzchnia wykoszona. W aktach administracyjnych znajduje się jeden ogólny szkic dotyczący całej działki rolnej nr [...] oraz ze względu na dużą powierzchnię tego obszaru sporządzono 6 szkiców szczegółowych przedstawiających fragmentarycznie kontrolowaną działkę z podziałem na tzw. wyniesienia. Wyniesienia zawierają dokładne określenie miejsca robienia konkretnego zdjęcia.
Zatem zgromadzona dokumentacja była wystarczająca do stwierdzenia, że część zadeklarowanego obszaru niekwalifikuje się do przyznania pomocy, gdyż przekracza maksymalny obszar kwalifikowany.
Trzeba także wyjaśnić, że w odniesieniu działki rolnej A (działka referencyjna [....]) organy administracyjne dokonały pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności na obrazie ortofotomapy wykluczając jedynie powierzchnie nieużytkowane rolniczo, na której znajdują się trzy odrębne obszary, na których występują zadrzewienia, a które zostały wykluczone z przyznania pomocy. Zatem za poprawne należy uznać, że powierzchnia zakwalifikowana do płatności dla działki rolnej A stanowi 29,72 ha, a nie jak deklarowano 29,76 ha. Strona skarżąca mimo ciążącego na niej ciężaru dowodu nie przedstawiła dowodu, który mógłby podważyć te ustalenia w odniesieniu do tej działki.
Strona skarżąca na dowód prawidłowości zadeklarowanej powierzchni na działce [....] załączyła wykaz użytków z [...] stycznia 2013r. sporządzony przez geodetę uprawnionego. Odnosząc się do powyższego należy poczynić na początku ogólna uwagę. Mianowicie uprawnienia nadawane geodetom uprawniają do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii. W myśl art. 43 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, ze zm.) uprawnienia zawodowe nadaje się w następujących zakresach:
1) geodezyjne pomiary sytuacyjno-wysokościowe, realizacyjne i inwentaryzacyjne;
2) rozgraniczanie i podziały nieruchomości (gruntów) oraz sporządzanie dokumentacji do celów prawnych;
3) geodezyjne pomiary podstawowe;
4) geodezyjna obsługa inwestycji;
5) geodezyjne urządzanie terenów rolnych i leśnych;
6) redakcja map;
7) fotogrametria i teledetekcja
Co więcej geodeta uprawniony, co najwyżej może określić rodzaje użytków na potrzeby powołanej wyżej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednakże definicja użytków, w tym użytków rolnych nie pokrywa się z powierzchnią do której może być przyzna określona płatność. W taki sam sposób należy odnieść się do załączonej decyzji, która to jedynie wskazuje na rodzaj użytków i klasę gleboznawczą. Ponadto z załączonych przez skarżącą dowodów (wykaz, decyzja) nie wynika - oprócz powierzchni gruntów - jaki był ich stan, na datę badania. W przeciwieństwie do załączonej do akt administracyjnych dokumentacji fotograficznej wskazującej na ten stan. Dodatkowo trzeba także zwrócić uwagę, że skarżący wskazał, iż geodeta precyzyjnie oznakował punkty geodezyjne, a z notatki służbowej z [...] czerwca 2013r. wynika, iż przeprowadzający kontrolę uwzględnili punkty graniczne, zamarkowane palami drewnianymi, które również zostały uwidocznione na szkicach. Zatem pomiar działki dokonany był w tych granicach i tylko nieuwzględnienie powierzchni nieużytkowanej rolniczo spowodowało wykluczenie tej powierzchni z płatności.
Zatem załączony wykaz należy tylko traktować jako wypowiedź strony skarżącej, a nie dokument potwierdzający maksymalny kwalifikowany obszar. Zasadnie organ wskazał, że ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie z przepisami prawa geodezyjno - kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu. Zatem twierdzenia skarżącego o pagórkowatości terenu nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Ortofotomapa danej działki ewidencyjnej znajdującej się w systemie informacji geograficznej stanowi dowód, na podstawie którego należy, dokonać weryfikacji powierzchni uprawnionej do przyznania płatności w ramach danej działki ewidencyjnej. Wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez użytki orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także elementy krajobrazu polegające zachowaniu w obrębie działki rolnej obejmujące: drzewa będące pomnikami przyrody, oczka wodne o łącznej powierzchni do 100 m2 oraz rowy o szerokości do 2 m, zatem wszelkie obszary, których nie obejmuje powyższa definicja uznaje się za niekwalifikujące się do przyznanie płatności. Maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) wyznaczany jest więc jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne itp.).
Podkreślić także należy, że to na rolniku spoczywa obowiązek ustalenia faktycznej (prawdziwej) powierzchni użytkowanej przez niego w danym roku. W związku z powyższym gołosłowne kwestionowanie obrazu ortofotomapy w żaden sposób nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu niepoinformowania o kontroli oraz braku doręczenia raportu z tej kontroli należy zauważyć, że przeprowadzona w gospodarstwie producenta weryfikacja terenowa w dniu [...] lutego 2013 r. polegała na zweryfikowaniu sposobu użytkowania działek rolnych zadeklarowanych do płatności, w celu wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (tzw. PEG), o którym mowa w przepisie z § 13 ust. 2a rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. Stanowiła jedynie podstawę do właściwego zakwalifikowania gruntów w kontekście powierzchni PEG, która jest wyznaczana w systemie informacji geograficznej w oparciu o obraz ortofotomapy. Weryfikacja terenowa nie jest przeprowadzana w trybie kontroli na miejscu (metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO) i stanowi uzupełnienie kontroli administracyjnej, która polega m.in. na weryfikacji obrazu ortofotomapy w systemie informacji geograficznej. Weryfikacja terenowa pozwala na prawidłowe zinterpretowanie obrazu ortofotomapy dostępnej we wspomnianym systemie informacji geograficznej i ostatecznie skutkuje ustaleniem powierzchni PEG na działce referencyjnej deklarowanej do płatności. Tym samym organ administracji nie jest zobowiązany, jak to ma miejsce w przypadku przeprowadzania kontroli na miejscu, do przesyłania skarżącemu wyników takiej weryfikacji, bowiem jej wyniki nie służą ustaleniu, jak to ma miejsce w przypadku kontroli na miejscu powierzchni działki rolnej. Ustalenie powierzchni PEG jest obowiązkiem Agencji. Ma ona bowiem obowiązek przekazać informację o tej powierzchni PEG beneficjentowi (art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009). Należy także zauważyć, że zgodnie z treścią art. 26 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Ponadto w myśl art. 28 kontrola administracyjna przeprowadzana jest w systemie informatycznym ARiMR, a jej zadaniem jest zgodnie z art. 28 ust.1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wykrycie nieprawidłowości, w szczególności ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Zgodnie z przywołanym przepisem kontrole administracyjne m.in.: " (...) d) dotyczą zgodności między uprawnieniami do płatności a obszarem zatwierdzonym i w celu sprawdzenia, czy uprawnieniom towarzyszy odpowiednia liczba kwalifikowalnych hektarów, zgodnie z definicją w art. 34 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009; (...)".
W świetle powyższych unormowań należy wskazać, iż brak jest podstaw do kwestionowania wyników kontroli administracyjnej z uwagi na niedoręczenie raportu z tej kontroli. W tym miejscu należy także podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego skarżący został poinformowany o wielkości maksymalnego kwalifikowanego obszaru oraz wniósł zastrzeżenia, co do tych ustaleń. Jednakże pismem z 27 czerwca 2013r. dokonane ustalenia zostały w całości podtrzymane. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 21 ust.2 pkt 1, 3 i 4 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 10 rozporządzenia nr 65/2011 w zw. z 20 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 i art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., gdyż w sprawie nie wystąpiła konieczność przeprowadzenia kontroli na miejscu. Trzeba ponownie zaznaczyć, że mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony podczas weryfikacji terenowej (fotografie z terenu oraz szkice ze wskazaniem miejsc i kierunków wykonania zdjęć) organy ARiMR prawidłowo określił sposób zagospodarowania gruntów rolnych i na tej podstawie na obrazie ortofotomapy w ramach kontroli administracyjnej dokonały pomiaru powierzchni, które faktycznie kwalifikują się do objęcia wnioskowanym rodzajem pomocy.
Nieuzasadniony jest również zarzut braku powiadomienia o kontroli, gdyż w myśl art. 4 ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011 nie naruszając przepisów art. 20 ust. 4 niniejszego rozporządzenia i pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli, kontrole na miejscu można zapowiadać. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nieprzekraczającym 14 dni. W związku z powyższym organ nie miał obowiązku powiadomienia.
Bezzasadny jest także zarzut wskazujący, że skarżący zgodnie z wymogami dla wariantu 4.1. ochrona siedlisk lęgowych ptaków określonymi w Załączniku Nr 3 do "rozporządzenia rolnośrodowiskowego", był zobowiązany pozostawić od 5 % do 10 % powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej powierzchni. Organ w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił powody nieuwzględnienia tego obszaru, który to obszar w części, na której występują trwałe nieużytki w postaci zakrzewień, zadrzewień oraz powierzchni, na których widoczne jest brak całkowitego wykarczowania lasu wraz z odrostami (opisane dla wyniesienia Nr 1) został wykluczony z przyznania pomocy. Zasadnie organ wskazał, że aby grunty deklarowane do płatności mogły zostać objęte wnioskowanym wsparciem, muszą spełniać określone w przepisach warunki, tj. musi być na nich prowadzona działalność rolnicza. Wyraźnie należy odróżnić obszary, które nie są w danym roku wykaszane ze względu na obowiązek pozostawienia od 5% do 10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, do której jest przyznawana płatność od obszarów trwale wyłączonych z przyznania pomocy (obszary poza PEG). Słusznie wskazano, że organy ARiMR nie mogły zakwalifikować do pomocy obszarów trwale wyłączonych, gdyż takie działanie stanowiłoby naruszenie cytowanego § 13 ust. 2a rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nawet jeśli na obszarach tych występują siedliska ptaków lęgowych. Czym innym jest natomiast kwalifikowanie do płatności obszarów użytkowanych rolniczo w ramach programu rolnośrodowiskowego, a niekoszonych tylko w danym roku, na których występują siedliska ptaków lęgowych.
Ponadto zasadnie organ wyjaśnił, iż część powierzchni w wysokości 0,80 ha (niewykoszona w 2012r.) została uwzględniona w płatności rolnośrodowiskowej, gdyż jak potwierdził materiał fotograficzny na obszarze tym w istocie znajdują się tereny użytkowane rolniczo.
Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 4 oraz art. 15 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 w zw. z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, gdyż przeprowadzona kontrola administracyjna uzupełniona stosownym raportem wraz z dokumentacją fotograficzną niezbicie wykazała, że powierzchnia PEG jest mniejsza od zadeklarowanej. Obecna próba podważenia tych ustaleń jest niezasadna. W sprawie bowiem zgromadzono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan gruntu. Należy przypomnieć, że zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a organ prowadzący postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 21 ustawy nie nakłada na organ obowiązku zebrania materiału dowodowego, ograniczając tym samym wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Udział strony w postępowaniu dowodowym ograniczył się, o czym była mowa wyżej, do nadesłania zestawienia użytków i kserokopii decyzji. Sąd stwierdza, że wobec treści art. 21 ust.2 pkt 2 i ust.3 ustawy o wspierani u rozwoju strona nie przedstawiając własnych dowodów, a jedynie zgłaszając zastrzeżenia do zgromadzonego materiału dowodowego w postaci raportu i co więcej nie kwestionując konkretnych jego ustaleń opartych na szkicach i zdjęciach nie podważyła skutecznie ustaleń organu co do powierzchni działek w konsekwencji wyłączonych z płatności.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że zdjęcia wykonane przez pracowników Agencji mogą stanowić dowód w sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji za powierzchnie niekwalifikujące się do przyznania płatności uznano te powierzchnie, których według znajdujących się w aktach sprawy fotografii nie kwalifikowały się do płatności, a stwierdzenie to nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącego.
Wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, dokonania wszechstronnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego oraz wydania decyzji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za nieuzasadnione należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, 8, 11 k.p.a. Na marginesie Sąd tylko wyjaśnia, że reguła określona w art. 7 k.p.a. w postępowaniu w sprawie płatności rolnośrodowiskowych ulega modyfikacji w myśl cyt. wyżej art. 21 ust 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju.
Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie atr.151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło