V SA/Wa 772/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżący w skardze na decyzję opisaną w komparycji niniejszego postanowienia złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten uzupełnił procesjonalny pełnomocnik ustanowiony w ramach postepowania o przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik wskazał, że ustalona kwota zwrotu płatności z Programu Rolnośrodowiskowego wynosi 11.696,40 zł. Dodatkowo do kwoty tej dochodzą postępujące koszty postępowania egzekucyjnego oraz odsetki w wysokości odpowiadającej wysokości odsetek od zaległości podatkowych (które obecnie wynoszą 8 % w skali rocznej). Zaznaczył, że Skarżący uzyskuje miesięcznie 872,40 zł ze świadczenia emerytalnego. Jego żona pobiera natomiast miesięcznie rentę w wysokości 909,05 zł. Z powyższych świadczeń małżonkowie muszą utrzymać nie tylko siebie (nawet dla dwojga osób środki te są niewielkie), ale także uczącego się syna. Jednocześnie jedynym majątkiem rodziny jest samochód osobowy. Wskazał, iż sytuacja finansowa Skarżącego pozwala więc jedynie na minimalne zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych jego i jego rodziny. Natomiast prowadzenie dalszych czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania wskazanej wyżej kwoty pieniężnej doprowadzi do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej skarżącego i jego rodziny. Jednocześnie egzekwowana kwota będzie sukcesywnie zwiększać się o postępujące koszty postępowania egzekucyjnego oraz odsetki w wysokości 8 % w skali rocznej od ustalonej w decyzji kwoty pieniężnej. Prowadzone czynności egzekucyjne powodują zatem wyrządzenie Skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody bowiem sytuacja materialna tej rodziny ulegnie znaczącemu pogorszeniu zagrażającemu ich egzystencji poniżej podstawowego (minimalnego) poziomu, powodując jednocześnie nieodwracalne dla nich skutki wiążące się z negatywnymi następstwami ograniczania zaspokajania ich podstawowych potrzeb (np. w żywność lub leki, czy związanych z nauką syna). Dodatkowo wskazał, że w związku z tym, że Skarżący nie ma możliwości finansowych pozwalających na zapłatę kwoty 11.696,40 zł, musiałby te środki pozyskać ze źródeł, które co do zasady wymagają poniesienia kolejnych kosztów (np. z oprocentowanej pożyczki przeznaczonej na zapłatę tej kwoty), co również spowodowałoby znaczną szkodę i trudne (a nawet niemożliwe) do odwrócenia skutki, wiążące się z kosztami udzielenia i spłaty tej pożyczki (np. prowizja, oprocentowanie), wpływając jednocześnie na pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, powodującą powyższe następstwa. Podkreślił również, że potwierdzenie sytuacji majątkowej Skarżącego i jego rodziny oraz wpływu dalszego prowadzenia czynności zmierzających do wyegzekwowania kwoty pieniężnej określonej w zaskarżonej decyzji mogą posłużyć dokumenty załączone do akt postępowania związane z wnioskiem o przyznanie pomocy (w szczególności zaświadczenia o wysokości pobieranych świadczeń przez małżonków, oświadczenie małżonków o ich sytuacji finansowej, zaświadczenie lekarskie o konieczności przyjmowania leków przez skarżącego i wyciąg z rachunku bankowego skarżącego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 tego przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W ocenie Sądu wniosek Skarżącego poparty dokumentami zgromadzonymi na potrzeby postępowania o przyznanie praw pomocy uzasadniają zastosowanie w sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadnie w tym względzie Skarżący zwrócił uwagę, iż uiszczenie ustalonej kwoty znacznie wykracza poza jego możliwości finansowe, a w takiej sytuacji udzielenie ochrony tymczasowej jest w zasadzie niezbędne jednocześnie konieczne z uwagi na zapewnienie Skarżącego egzystencji przynajmniej na minimalnym poziomie. Z tego też względu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.