V SA/Wa 777/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-29

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Izabella Janson, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgłaszając sprzeciw wobec zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemca, może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na hipotetycznych obawach dotyczących przyszłych działań wnioskodawcy i czy może ignorować pozytywne opinie lokalnych instytucji rolniczych?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgłaszając sprzeciw wobec zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemca, nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na hipotetycznych obawach dotyczących przyszłych działań wnioskodawcy, które nie zostały udowodnione w postępowaniu dowodowym. Ponadto, organ powinien rozważyć stanowisko lokalnych instytucji rolniczych, a jego uznanie administracyjne nie może nosić cech dowolności. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.) również stanowi podstawę do uchylenia postanowienia.
Stan faktyczny
Spółka S. SA złożyła wniosek o zezwolenie na nabycie nieruchomości rolnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgłosił sprzeciw, argumentując, że nabycie byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa, ze względu na przemysłowy charakter działalności spółki oraz potencjalne wyeliminowanie rolników indywidualnych z systemu kontraktacji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad czynnego udziału strony i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. WSA uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2011 r. i zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz S. SA zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011r. sprawy ze skargi S. S. A. we W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2011 r. nr ... w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. Zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz S. S. A. z/s we W. kwotę ... tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie przez S. SA z siedzibą we W., jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 2011r., nr ..., którym utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia ... grudnia 2009r, którym zgłosił sprzeciw na wydanie zezwolenia na nabycie przez Spółkę nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni ... ha. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Spółka wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości rolnych położonych na terenie gminy S., woj. ..., obejmujących: - działki oznaczone nr ... o pow. ... ha, położone w miejscowości S., - działkę oznaczoną nr ... o pow. ... ha, położoną w miejscowości ..., - działki oznaczone nr ... o pow. ... ha, położone w miejscowości ..., - działkę oznaczoną nr ... o pow. ... ha, położoną w miejscowości ..., - działkę oznaczoną nr ... o pow. ... ha, położoną w miejscowości .... Stosownie do przepisów o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się pismem z dnia ...października 2009r do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Postanowieniem z dnia ... grudnia 2009r. MRiRW zgłosił sprzeciw. Uzasadniając swoje stanowisko Minister wskazał, że przedmiotowe działki obejmują grunty orne, pastwiska trwałe, grunty zadrzewione i zakrzewione, sady na gruntach rolnych oraz lasy. Poinformował także, że zgodnie z danymi zawartymi w wypisie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka ... przeznaczona jest pod oczyszczalnie ścieków, a działki ... i ... tworzą rezerwę terenu dla drogi wojewódzkiej. Napisał także, że przedmiotem działalności Spółki jest produkcja cukru na skalę przemysłową i że wnioskowane grunty spółka zamierz nabyć od spółki S. Polska ... sp. z o.o. oraz wykorzystywać je zgodnie z przedmiotem działalności. Minister podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego preferowanym nabywcą nieruchomości rolnych jest rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze i zamieszkały w gminie na terenie której położona jest chociaż część nabywanej nieruchomości rolnej. Ponieważ Wnioskodawca nie spełnia tego warunku, nabycie przez niego przedmiotowego gruntu byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa. Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu wykonywania na terytorium RP działalności gospodarczej, powinna być uzasadniona potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej. W treści wniosku brak jest, zdaniem Ministra, przekonujących argumentów, iż na deklarowany cel niezbędna jest tak duża powierzchnia gruntów rolnych (ok. 82 ha). Wnioskiem z dnia 4 stycznia Spółka zwróciła się do Ministra Rolnictwa o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyrażenie zgody na nabycie przedmiotowej nieruchomości. Utrzymując swoją decyzję w mocy, MRiRW podkreślił, że z treści wniosku jednoznacznie wynikało, iż podstawowym przedmiotem działania Spółki jest produkcja cukru na skalę przemysłową, a z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , że na przedmiotowych gruntach Wnioskodawca planuje w większości prowadzenie gospodarstwa rolnego (uprawa pszenicy, rzepaku i buraków cukrowych), dodatkowo będzie je wykorzystywać jako stawy schładzające wodę na potrzeby działalności produkcyjnej prowadzonej w zakładzie ,, ...". Organ wskazał, że ze względu na nie przedstawienie przez Wnioskodawcę szczegółowej struktury planowanych zasiewów istnieje zagrożenie , ze w przypadku wysokiego udziału buraka cukrowego w deklarowanych zasiewach może skutkować wyeliminowaniem kolejnych rolników – producentów buraka z systemu kontraktacji na rzecz spółki S. S.A. Ponadto Minister podkreślił, że przy współdziałaniu z MSWiA, jest organem , który uwzględnia nie tylko przedmiot sprawy administracyjnej, ale także zakres swoich zadań. Dlatego oceniając wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości, jest uprawniony na podstawie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego do uwzględnienia interesu społecznego poprzez odwołanie się do postanowień ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Do zadań Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należą sprawy kształtowania ustroju rolnego oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Zasady kształtowania ustroju rolnego uwzględniają konieczność poprawy struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałania nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnienia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach. Z tego wynika, że zdaniem organu, był on zobligowany do dokonania oceny zamiaru Wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej. Minister uznał, że interesy rolnictwa przemawiają za sprzeciwem w sytuacji, gdy nieruchomość jest przeznaczona na cele rolne i istnieje zapotrzebowanie na tego rodzaju nieruchomości ze strony gospodarstw rodzinnych. Ponadto organ wskazał, że ewentualna zgoda na nabycie przez jeden podmiot – Wnioskodawcą doprowadziłaby do nabycia gruntów o kilka razy większym areale niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie woj. ...go, która wynosi ... ha. W skardze złożonej przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosiła ona o uchylenie postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lutego 20011r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a., 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77. 10, 8 oraz 80 k.p.a. i rażące przekroczenie granic uznania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, 3. naruszenie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Rozwijając powyższe zarzuty w motywach skargi Skarżąca wskazała, że w dniu ...listopada 2009r. MRiRW zwrócił się z prośbą do ...j Izby Rolniczej we W. o zaopiniowanie nabycia nieruchomości rolnych przez Wnioskodawcę. W dniu ... grudnia 2009r. Izba pozytywnie zaopiniowała wniosek Skarżącej. Zostało to poprzedzone pozytywną opinią Biura Terenowego w.w. Izby Rolniczej w S. z dnia ... grudnia 2009r. Skarżąca nie zgodził się z przyjęciem przez organ , że z treści wniosku wynika, iż przedmiotowe nieruchomości będą służyły Spółce do przemysłowej produkcji cukru, a nie produkcji rolnej. Podniosła, że ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego nie wprowadza uregulowań, które ograniczałyby swobodę obrotu ziemią na rynku prywatnym w Polsce, a w szczególności żadnych uprawnień dla MRiRW, które pozwalałyby na władcze ingerowanie w obrót nieruchomościami rolnymi na takim rynku. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, ze we wniosku brak jest przekonujących argumentów za tym, że cel i przedmiot działalności Spółki uzasadniają nabycie nieruchomości rolnych o pow. ... ha wskazując, że w pkt. VIII wniosku podniosła fakt prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego (zasiewy rzepaku, pszenicy i buraków cukrowych na obszarze ponad ... ha. Wskazując na naruszenie art. 15 k.p.a. podniosła, że w uzasadnieniu orzeczenia II instancji znalazły się takie argumenty, jak istnienie zagrożenia wyeliminowania kolejnych rolników – producentów buraka na rzecz Spółki (w razie przypadku zasiania dużej ilości buraka cukrowego na przedmiotowej nieruchomości) z systemu kontraktacji, istnienie zapotrzebowania na tego rodzaju nieruchomości ze strony gospodarstw rodzinnych, nabycie przez nią nieruchomości rolnych o łącznej pow. ponad ... ha doprowadziłoby do nabycia gruntów o areale kilka razy większym niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w województwie dolnośląskim. Są one nowe w stosunku do postępowania pierwszoinstancyjnego. Jest to sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Stwierdziła, że rozstrzygając ponownie sprawę MRiRW powinien był oprzeć się na materiale dowodowym zgromadzonym przed wydaniem postanowienia o wniesieniu sprzeciwu oraz na wyjaśnieniach złożonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołanie się na nowe, wskazane wyżej okoliczności faktyczne, do których Strona nie mogła się ustosunkować przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, stanowi jej zdaniem, naruszenia art. 15 i 136 k.p.a. Naruszenie przez organ art. 7 i 77 k.p.a. polega , zdaniem Skarżącej, na wydaniu zaskarżonego postanowienia pomimo pozytywnego zaopiniowania nabycia nieruchomości przez ... Izbę Rolniczą we W. i Biuro Terenowe tej Izby w S., zaniechanie przez organ ustalenia, jaka jest struktura zasiewów planowanych przez Skarżącą, przyjęcie, że na terenie, na którym są położone przedmiotowe nieruchomości rolne istnieje zapotrzebowanie na tego rodzaju nieruchomości ze strony gospodarstw rodzinnych, uznanie, że nabycie tych nieruchomości przez Spółkę byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa oraz interesem ogólnym (społecznym). Zdaniem Skarżącej interesu ,,gospodarstw rodzinnych’’ (rzekomo zainteresowanych ewentualnym nabyciem nieruchomości, nie można utożsamiać z ,,interesem ogólnym (społecznym)’’.Nie można się bowiem kierować założeniem o nadrzędności interesu ,,gospodarstw rodzinnych’’ nad interesem S. Polska S.A. i automatycznie przyznać pierwszeństwo tym gospodarstwom . Ponadto organ, zdaniem Skarżącej , nie wykazał, że nastąpiłaby nadmierna koncentracja nieruchomości rolnych w rozumieniu art. 1 pkt.2) ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego lub pozostałoby w sprzeczności z ,,interesem rolnictwa (racjonalnej gospodarki rolnej)’’ i/lub ,,interesem ogólnym (społecznym), który byłby na tyle ważny, ze bezwzględnie konieczne byłoby ograniczenie ustawowego prawa Skarżącej do uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie art. 10 k.p.a. polegało na nie wezwaniu Skarżącej, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, do zapoznania się z całością materiału dowodowego uniemożliwieniu wypowiedzenia się przez nią co do niego. Ponieważ w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia zasad wynikających z art. 15 i 136 k.p.a. oraz art. 7, 77, 10 k.p.a. – doszło także do naruszenia przepisów art. 8 k.p.a. zgodnie z którymi organy administracji publicznej są obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Podkreślono, że nastąpiło rażące przekroczenie granic uznania administracyjnego, gdyż ustalenia organu były niekompletne, nie wyważono interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nie wykazano na czym konkretnie polega kolizja interesu Skarżącej z,, interesem rolnictwa’’ i ,,interesem ogólnym’’, a podjęto rozstrzygniecie o charakterze arbitralnym. Odnośnie pkt. 3 skargi, Spółka powołując się na treść przepisu art. 31b ust 7 ustawy o Agencji Rynku Rolnego, wskazała, że jako producent cukru ma obowiązek zawierania w ramach przyznanej kwoty produkcyjnej cukru i ustalonego na jej podstawie limitu buraków cukrowych, umów kontraktacyjnych z plantatorami buraka cukrowego. Oznacza to, że prowadzenie przez producenta cukru produkcji rolnej w zakresie uprawy buraków cukrowych nie może w żadnym razie skutkować wyeliminowaniem kolejnych rolników – producentów buraka z systemu kontraktacji na rzecz Spółki S. S.A.. Powyższe zarzuty Skarżąca podniosła także w piśmie z ... czerwca 2011r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumenty z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że powołanie się na argument nie wskazania przez Wnioskodawcę struktury zasiewów nie stanowiło nowych okoliczności w sprawie, a było tylko odpowiedzią na zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informacje. Podkreślił, że wobec nie wskazania jaka powierzchnia gruntów będąca przedmiotem niniejszego postępowania przeznaczona zostanie pod uprawę buraka cukrowego, uzasadnione były jego obawy, że przewaga buraka cukrowego na wnioskowanych gruntach skutkować może wyeliminowaniem kolejnych plantatorów buraka z systemu kontraktacji. Podkreślił, że wyrażone przez izbę rolniczą stanowisko nie jest wiążące dla organu rozstrzygającego. Nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż akta sprawy były dostępne do wglądu strony, a informacje o dwukrotnym wystąpieniu o opinię do ...j Izby Rolniczej przesyłane były Stronie do wiadomości. Ponadto wskazał, że powołany przepis art. 31b ust 7 ustawy o Agencji Rynku Rolnego nie gwarantuje nabywania przez producenta cukru surowca od lokalnych plantatorów, a jedynie określa formę, w jakiej winny być zawierane umowy na dostawę buraka cukrowego. Stwierdził, ze jeżeli sam producent cukru będzie w stanie w ramach prowadzonej przez niego plantacji buraka cukrowego wyprodukować taką ilość tego surowca, która pokryje znaczna część zapotrzebowania, wówczas spadnie liczba umów kontraktacyjnych zawieranych przez producenta z plantatorami buraka cukrowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Na początku należy wskazać, że uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemca na nabycie nieruchomości rolnej jest możliwe tylko wówczas, gdy sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi – art. 1pkt 1 ustawy z dnia 24marca 1920r o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ( tekst. jedn.Dz. U. z 2004r Nr 167 poz. 1758 z póz. zm.), dalej: ustawa o nabywaniu nieruchomości. Sprzeciw (lub jego brak) jest wyrażany w ramach współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: K.p.a. Organ współdziałający – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – wyraża swoje stanowisko w formie postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się jednolicie, że zakres i przedmiot stanowiska organu współdziałającego ograniczone jest nie tylko przedmiotem sprawy administracyjnej, ale także zakresem zadań organu współdziałającego (wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997r., V SA 2699/96, ONSA 1998/4/123). Ustawa z dnia 4 września 1997r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 159, poz. 1548 ze zm.) zakresem działu rozwoju wsi objęła, między innymi , sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne (art. 23 ustawy). Sama ustawa o nabywaniu nieruchomości w art1a ust. 6 stwierdza, że nabycie nieruchomości przez cudzoziemców następuje dodatkowo, z zachowaniem przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U.Nr 64, poz. 592). Minister Rolnictwa, jako organ współdziałający, załatwiając sprawę, kieruje się ogólną dyrektywa wynikającą z art. 7 K.p.a., a zatem powinien uwzględnić interes ogólny i słuszny interes obywatela. Rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, co nie oznacza dowolności i wymaga przedstawienia motywów, którymi kierował się organ. Nie może on domniemywać kolizji obu interesów, tj. interesu społecznego (ogólnego) i słusznego interesu obywatela, ani też nie można uznać a priori pierwszeństwa interesu społecznego przed indywidualnym (uzasadnienie wyroku NSA z dnia 30 maja 2000r., sygn. akt : V SA 2568/99, ONSA 2001/3 poz. 131). Z art. 7 K.p.a. wynika domniemanie pozytywnego (zgodnego z wnioskiem strony) rozstrzygnięcia danej kwestii, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i nie przekracza to możliwości organu (wyr. NSA z dnia 29 maja 1996r., sygn. akt SA/Sz 1548/95, OSP 1997/7-8 poz. 137). Zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości, zezwolenie, o którym mowa w art. 1 ust. 1, jest wydawane na wniosek cudzoziemca, jeżeli: 1) nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa; 2) wykaże on, że zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Rzecząpospolitą Polską. Okolicznościami potwierdzającymi więzi cudzoziemca z Rzecząpospolita Polską mogą być w szczególności okoliczności wymienione w art. 1a ust. 2 pkt 1 -5 ustawy, w tym wykonywanie na terytorium RP działalności gospodarczej lub rolniczej, zgodnie z przepisami prawa polskiego. Jednocześnie przepis art. 1a ust 5 ustawy przewiduje, że powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca (...) w przypadku określonym w ust. 2 pkt 5 powinna być uzasadniona rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał ogólnie ,że nabycie przedmiotowego gruntu przez Spółkę sprzeczne jest z interesem rolnictwa, zaś organ II instancji , podzielając to stanowisko uściślił je, wskazując ,,należy uznać, iż interesy rolnictwa przemawiają za sprzeciwem w sytuacji, gdy nieruchomość jest przeznaczona na cele rolne i istnieje zapotrzebowania na tego rodzaju nieruchomości ze strony gospodarstw rodzinnych" (str. akt adm.). W aktach sprawy brak jest na to twierdzenie argumentów w postaci przeprowadzonego co do tej okoliczności postępowania dowodowego. Co więcej z pisma ...j Izby Rolniczej we W. (str. 58 akt adm.) wynika coś zupełnie innego, a mianowicie: ,,Obecny sposób zagospodarowania nieruchomości, jak i plany na przyszłość, są w opinii Zarządu ...j Izby Rolniczej oraz członków Rady Powiatowej Powiatu Strzelińskiego, właściwe i efektywne biorąc pod uwagę stan faktyczny nieruchomości, interesy społeczności lokalnej oraz zakładu produkcyjnego ,,...". Zgadzając się ze stanowiskiem organu, że pismo to nie jest dla niego wiążące, należy jednak mieć na uwadze, że brak jest w aktach faktów potwierdzających ,że wyciągnięte przez organ wnioski są prawidłowe. Ponadto, w ocenie sadu, nie rozważenie przez organ realiów konkretnej sprawy, a zwłaszcza stanowiska lokalnych rolników , najlepiej zorientowanych w potrzebach regionu i rzeczywistej działalności Strony czyni, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o uznanie administracyjne noszące cechy dowolności, a nie zapisanej w art. 80 K.p.a. – swobody. Drugim argumentem zawartym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego było stwierdzenie, że brak jest argumentów za tym, iż na deklarowany cel niezbędna jest Wnioskodawcy tak duża powierzchnia gruntów rolnych (blisko ... ha). Pogląd ten został zaakceptowany przez II instancję, z tym, ze pojawił się argument w postaci stwierdzenia, ze ewentualna zgoda na nabycie przez jeden pogląd doprowadziłaby do nabycia gruntów o kilka razy większym areale niż średnia pow. gosp. rolnego na terenie woj. ...go. Biorąc pod uwagę rozmiar prowadzonej działalności i uzasadnienie z pkt. V wniosku (k- 29 akt adm.), a także wyjaśnienia Skarżącej zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można nie uznać, że w związku z deklarowanym celem zasadne jest ubieganie się o możliwość zakupu tak dużej powierzchni ziemi. Zasadny jest zarzut Skarżącej, że organ zaniechał ustalenia jaka jest struktura zasiewów planowanych przez nią i zamiast tego założył hipotetycznie, ze ewentualny, wysoki udział buraka cukrowego może skutkować wyeliminowaniem rolników indywidualnych z systemu kontraktacji. Jest to zupełnie nowy argument organu, do którego Skarżąca nie mogła się ustosunkować w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Ponadto zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w sprawie. WSA nie podziela jednocześnie stanowiska Skarżącej iż przepis art. 31b ust. 7 ustawy o Agencji Rynku Rolnego gwarantuje nabywanie przez producenta cukru surowca od lokalnych plantatorów. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy sąd stwierdził naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.). Przepis ten wprowadza zasadę oznaczająca z jednej strony obowiązek zapewnienia stronie przez organ czynnego udziału w każdym postępowaniu, z drugiej stwarza warunki w celu umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Strona nie jest zobowiązana do czynnego udziału w postępowaniu, stanowi to jej uprawnienie, jednakże organ ma obowiązek umożliwienia stronie skorzystanie z tego uprawnienia. Zgodnie zaś z art. 81 K.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Brak jest a aktach adm. dowodu zawiadomienia strony , przed wydaniem rozstrzygnięcia, o zebranym materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się przez nią co do zebranych dowodów i materiałów. Nie można uznać za prawidłowe stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, w którym twierdzi on, że w toku postępowania akta były dostępne dla strony, informacje o wystąpieniu do ...j Izby Rolniczej były jej przesyłane, więc to już wystarcza, aby uznać, że nie nastąpiło naruszenie art. 10 K.p.a.. Wobec powyższego należy uznać, że nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego , naruszenie przepisów 7, 77, 10, 8 ,80 K.p.a., a także art. 15 i 136 .p.a., na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 wskazanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło