V SA/Wa 777/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi N. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. z dnia ... lutego 2012 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. P. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (....), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (...złotych) oraz tytułem ... % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Obywatel N. N. G. (zwany dalej: skarżącym) pierwszy wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy złożył w dniu ... stycznia 2010 r. W jego motywach oświadczył, iż nie chce wracać do N. z powodu obawy przed prześladowaniem ze względu na swoje przekonania polityczne i obawy przez koniecznością przynależenia do partii komunistycznej w jego kraju. Decyzją z dnia ... sierpnia 2010 r., nr ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrując powyższy wniosek o nadanie statusu uchodźcy orzekł o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdził, że nie zachodzą w sprawie okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Na skutek złożonego w sprawie odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia ... listopada 2010 r. nr ... utrzymała w mocy powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... sierpnia 2010 r. Decyzja ta nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu ... grudnia 2010 r. skarżący ponownie wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy na terytorium RP, które to postępowanie decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... maja 2011 r. nr ... zostało umorzone wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia... lipca 2011 r., nr ... w uzasadnieniu, której Rada do Spraw Uchodźców podzieliła pogląd organu I instancji, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą stanowić przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia, bowiem były one faktycznie rozpatrywane podczas pierwotnego postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Kolejnym (trzecim) wnioskiem z dnia ... sierpnia 2011 r. skarżący wystąpił o nadanie mu statusu uchodźcy. Jako powód ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy oświadczył, iż cyt: "...". Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr ... z dnia ... grudnia 2011 r. – wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472; zwaną dalej: ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony) – umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Szef Urzędu uznał, że wszystkie okoliczności przedstawione przez skarżącego w nowym wniosku są tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających. W świetle poczynionych ustaleń, organ rozpatrujący uznał, iż niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą rozpatrywaną wcześniej, zakończona decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy dotyczy zarówno podmiotu postępowania, jak i przedmiotu – tej samej podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców postępowanie skarżącego skłania organ rozpatrujący do twierdzenia, iż skarżący ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, aby zalegalizować swój pobyt w Polsce, co stanowi nadużycie postępowania uchodźczego. Rada do Spraw Uchodźców decyzją nr ... z ... lutego 2012 r. – wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 89p ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.) – utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Rada wyjaśniła, że zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.2005.326.13) merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione gdy zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, które istotnie wpływają na prawdopodobieństwo spełnienia przez tegoż wnioskodawcę przesłanek do objęcia statusem uchodźcy. W tym też kontekście Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wniosek skarżącego z dnia ... sierpnia 2011 r., oparty został na tych samych podstawach prawnych i faktycznych co wniosek poprzedni, złożony przez skarżącego w dniu ... grudnia 2010 r., która to konstatacja stanowiła podstawę decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... grudnia 2011 r. W następnej kolejności Rada stwierdziła, iż dokument dołączony przez skarżącego do odwołania złożonego w dniu ... stycznia 2012 r., który zgodnie z oświadczeniem zawartym przez skarżącego w treści odwołania – potwierdzać ma zasadność obaw przed powrotem do kraju pochodzenia, nie zmienia w żaden sposób oceny stanu faktycznego w sprawie. Aspekt ten, jak również wszelkie inne fakty podnoszone przez skarżącego w toku nowego postępowania były analizowane już w postępowaniach uprzednich. Dalej Rada wyjaśniła również, że prowadzi w trybie stałym obserwacje i analizy aktualnej sytuacji i ewentualnych zmian zachodzących w państwach pochodzenia wnioskodawców, w tym także N. Na podstawie tych obserwacji Rada wyraziła swoje przekonanie, iż od złożenia przez skarżącego w dniu ... stycznia 2010 r. pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, sytuacja w kraju pochodzenia skarżącego nie uległa zmianie w jakimkolwiek stopniu mogącym kształtować inną ocenę wniosku o objęcie skarżącego ochroną międzynarodową na terytorium RP z dnia ... sierpnia 2011 r., niż ocena dokonana uprzednio, dwukrotnie przez organy I i II instancji. W skardze z dnia ... lutego 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej pismem z dnia ... marca 2012 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... lutego 2012 r. zarzucając jej: 1/ naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie; 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. - art. 40 ust.1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez stwierdzenie, iż wniosek skarżącego był niedopuszczalny, a w konsekwencji poprzez niezasadne umorzenie postępowania; - art. 13 ust.1, art. 15, art. 97 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP; - art. 11 ustawy o ochronie poprzez nie mające podstaw prawnych nieprzetłumaczenie przedstawionych przez skarżącego, jako dowód w sprawie, dokumentów. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie i podniosła argumenty zbieżne z motywami zwartymi zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozważania, czy w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania wszczętego trzecim wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec czego ocenie w sprawie podlega to, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek cudzoziemca za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżący wystąpił z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty – zdaniem organu – na tych samych podstawach. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony – jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu – wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach. Sąd wskazuje, że kwestię wyjaśnienia pojęcia złożenia nowego wniosku "opartego na tych samych podstawach" – jak trafnie zauważyła Rada w zaskarżonej decyzji – należy interpretować zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Stosownie do przywołanych przepisów Dyrektywy kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame z dotychczasowymi znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącego faktów, nie zaś forma ich przedstawienia. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący składając nowy wniosek z ... sierpnia 2011 r. nie przedstawił nowych elementów i informacji odnoszących się do możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy, które zwiększyłyby prawdopodobieństwo spełnienia warunków do uzyskania tego statusu. Z zestawienia pierwszego i trzeciego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, w tym wyjaśnień składanych w toku postępowania wszczętego pierwszym wnioskiem wynika, że cudzoziemiec odwołuje się do tych samych okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają jego obawę przed prześladowaniem. W pierwszym wniosku skarżący wskazał na obawę powrotu do N. z powodu jego prześladowań ze względu na przekonania polityczne. Stara się o status uchodźcy z powodu sytuacji w kraju pochodzenia. W drugim wniosku wskazał, że tam gdzie mieszkał w N. było bardzo niespokojnie, trwały przymusowe wcielenia do armii lub szeregów maoistów, musiał się opowiedzieć za którąś z frakcji bo inaczej groziła mu śmierć. W trzecim natomiast wniosku wskazał, że z kraju pochodzenia wyjechał żeby uniknąć włączenia do grup partyzanckich, teren na którym zamieszkiwał jest opanowany przez grupy partyzanckie, jest tam niebezpiecznie. Nową okolicznością wskazaną przez skarżącego miał być wniosek dowodowy, złożony w Departamencie Postępowań Uchodźczych w dniu ... października 2011 r., zawierający cztery strony z gazety w j. n., jednakże pomimo wezwania przez organ administracji, który z przesłanych artykułów odnosi się do jego osoby i jakiej okoliczności dotyczy, skarżący nie złożył w terminie dodatkowych wyjaśnień dotyczących przesłanych przez niego artykułów prasowych. Skutkiem tego było nieuwzględnienie dostarczonych przez skarżącego materiałów. Brak jest zatem podstaw do uznania tej okoliczności za nową w rozumieniu przepisów regulujących udzielanie cudzoziemcom ochrony międzynarodowej. Natomiast okolicznością, która jest wskazywana przez skarżącego, jako przyczyna jego obaw we wszystkich wnioskach, jest niezmiennie przymusowe wcielenie do armii lub szeregów maoistów i prześladowania ze względu na jego przekonania polityczne. W pierwszym wniosku jest to niechęć przynależności do n. partii komunistycznej o charakterze ..., w drugim i trzecim konieczność opowiedzenia się za przynależnością do którejś z frakcji politycznych i wynikłych na tym tle obaw. Dlatego też w ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że w trzecim wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które zawarte były w uzasadnieniu pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Prawidłowo zatem Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji z dnia ... lutego 2012 r. ustaliła, iż wniosek skarżącego z dnia ... sierpnia 2011 r. oparty został na tych samych podstawach prawnych i faktycznych, co wniosek poprzedni, złożony przez skarżącego w dniu ... grudnia 2010 r., która to konstatacja stanowiła podstawę decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... grudnia 2011 r. Zasadnie także Rada do Spraw Uchodźców, będąc stałym obserwatorem aktualnej sytuacji w N. zwróciła uwagę, iż sytuacja w kraju pochodzenia skarżącego od złożenia przez niego w dniu ... stycznia 2010 r. pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie uległa zmianie w jakimkolwiek stopniu mogącym kształtować inną ocenę wniosku o objęcie skarżącego ochroną międzynarodową na terytorium RP z dnia ... sierpnia 2011 r., niż ocena dokonana uprzednio dwukrotnie przez organy I oraz II instancji. Brak jest zatem uzasadnienia do przyjęcia, że w przypadku skarżącego pojawiła się nowa podstawa wniosku uzasadniająca jego obawę przed prześladowaniem. W związku z powyższym zarzut naruszenia przepisów art. 40 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony należy uznać za nieuzasadniony. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 13 ust.1, 15 i 97 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, Sąd wskazuje, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie określonym w art. 40 tej ustawy nie jest ocena czy strona spełnia przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany, ponieważ te okoliczności były już oceniane w postępowaniu wszczętym wcześniejszym wnioskiem, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej. W takim postępowaniu bada się tylko czy nowy wniosek oparty jest na tych samych czy też innych podstawach, co wniosek wcześniejszy. Sąd nie stwierdził również aby w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art.40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Sąd nie stwierdził również aby organy orzekające dokonując oceny zeznań wnioskodawcy przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów. Z wyżej wyłożonych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002, Nr 163, poz.1349).