V SA/Wa 781/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Monika Kramek, Asesor WSA - Łukasz Jarocki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 9 stycznia 2025 r. znak BOL.610.178.2024 w przedmiocie odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia 6 sierpnia 2024 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych na rzecz D. S.A. z siedzibą w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej także jako: organ odwoławczy, organ II instancji, GIJHARS) z dnia 9 stycznia 2025 r. znak: BOL.610.178.2024 utrzymująca w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej także jako: WIJHARS, organ I instancji) z dnia 6 sierpnia 2024 r. znak: KO.8230.35.1.2024 którą odstąpiono od wymierzenia kary pieniężnej D. S.A. w K. za wprowadzenie do obrotu produktów o niewłaściwej jakości handlowej: - jaja z chowu na wolnym wybiegu [...] , A klasa, średnie M, 10 sztuk wielkość partii zastanej: 5 op, data minimalnej trwałości: 08.07.2024 r. wartość partii brutto 52,45 zł, numer zakładu pakowania jaj: PL[...], - [...] jaja z chowu ściółkowego, klasa A, klasa wagowa: L, 10 sztuk, wielkość partii zastanej: 6 op, data minimalnej trwałości: 15.07.2024 r. , wartość partii brutto: 33,54 zł, numer zakładu pakowania jaj: PL-[...] , z uwagi na niski stopień szkodliwości czynu oraz niewielki zakres naruszenia. W uzasadnieniu decyzji z dnia 9 stycznia 2025 r. organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, do zadań Inspekcji należy nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych, a w szczególności kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie. Jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 ww. ustawy). Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych stanowi, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Oznakowanie jest jednym z elementów jakości handlowej i dostarcza informacje o produkcie oraz stanowi podstawę swobodnego wyboru produktu zgodnie z wymaganiami nabywającego. Spełnienie przez Stronę ww. obowiązków jest warunkiem koniecznym dla zapewnienia zasad obowiązujących przy wprowadzaniu do obrotu artykułów rolno- spożywczych. W myśl art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, obrót to czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, czyli posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucja i inne formy dysponowania. Odpowiedzialnym za zapewnienie właściwej jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jest zatem każdy podmiot wprowadzający je do obrotu. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest przestrzeganie przepisów prawa dotyczących znakowania artykułów rolno-spożywczych oraz wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z tymi przepisami, tak, aby informacje przekazywane konsumentom były łatwe do odczytania, dobrze widoczne i czytelne oraz nie budziły wątpliwości konsumenta, co do właściwości produktu. Spełnienie przez Stronę ww. obowiązków jest warunkiem koniecznym dla zapewnienia realizacji prawnej ochrony konsumenta przed możliwością wprowadzenia go w błąd nieprawdziwymi informacjami o rzeczywistych cechach produktu. Należy wskazać, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd (art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002). Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 wprowadza ogólny zakaz stosowania oznakowania wprowadzającego w błąd konsumenta oraz ogólną zasadę podawania informacji na temat żywności w sposób rzetelny, jasny i łatwy do zrozumienia. W myśl art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, iż przedsiębiorca wprowadzał do obrotu jaja, w których oznakowaniu wskazano na etykiecie nieprawidłowy zapis klasyfikacji jaj klasy A według masy, tj.: • w przypadku JAJA Z CHOWU NA Wolnym wybiegu [...], A KLASA, ŚREDNIE M, 10 sztuk - podano: Klasa wagowa: M: 63 g > masa ≥ 53 g, a powinno być: Klasa wagowa: M - średnie: masa ≥ 53 g i < 63 g. • w przypadku [...] JAJA z chowu ściółkowego, Klasa A, Klasa wagowa: L, 10 sztuk - podano: Klasa wagowa: L: 7 g > masa ≥ 63 g, a powinno być: Klasa wagowa: L - duże: masa ≥ 73 g i < 63g. Jak wynika z powyższego, przedmiotowe partie jaj nie były oznakowane według masy w sposób określony wprost przez ustawodawcę w ww. przepisie prawa. Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-pożywczego dotyczące jego właściwości oraz wymagania wynikające m.in. ze sposobu prezentacji i oznakowania. Główny Inspektor nie zgadza się twierdzeniem strony wskazującym, iż w świetle zasad matematycznych zastosowane przez przedsiębiorcę oznakowanie (podane przedziały wagowe) mają to samo znaczenie. Przedział liczbowy podaje się od wartości mniejszej do wartości większej. Wobec powyższego należy uznać, iż zastosowany zapis jest niezgodny z zasadami matematycznymi. Sposób oznakowania rzeczonych jaj w zakresie ich masy jest niespójny z wymogami określonymi przez ustawodawcę. Należy dodać, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 rozporządzenia (UE) 1169/20211 informacje na temat żywności przekazywane na zasadzie dobrowolności muszą spełniać następujące wymogi: a) nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, o czym mowa w art. 7 b) nie mogą być niejednoznaczne ani dezorientować konsumenta. Przy czym stosownie do art. 7 ust 2 ww. rozporządzenia informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Główny Inspektor zgadza się z oceną organu I instancji, iż pomimo, że podmiot nie dochował należytej staranności wprowadzając do obrotu handlowego artykuły rolno-spożywczy nieprawidłowo oznakowane, w tym przypadku interes konsumenta został naruszony w niewielkim stopniu, gdyż obowiązkowe informacje znajdowały się w oznakowaniu w/w produktów, lecz w innej formule niż określają to przepisy. Zgodnie z art. 40a ust. 5c ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1-3a. W ocenie Głównego Inspektora organ I instancji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, niemniej jednak odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej nie zmienia faktu, iż wprowadzone do obrotu partie jaj nie spełniały wymogów jakości handlowej, tym samym nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości o co wnosiła strona. Należy wskazać, iż działanie wprowadzające w błąd ma miejsce, jeżeli w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji, której inaczej by nie podjął. Zakłada się przy tym, że przeciętny konsument jest osobą należycie poinformowaną, uważną (ostrożną) i racjonalną (rozsądnie spostrzegawczą), wykazującą odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem. Dokonując analizy przedmiotowej sprawy, organ II instancji miał na względzie interes społeczny, w szczególności poszanowanie praw konsumenta przy obrocie artykułami rolno- spożywczymi, zgodnie z zasadami określonymi w obowiązujących przepisach prawa. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem, jakości handlowej. Obowiązkiem podmiotów uczestniczących w obrocie żywnością jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny, jasny i niewzbudzający wątpliwości konsumenta. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła strona zarzucając jej: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: • art. 5 ust 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2023/2465 z dnia 17 sierpnia 2023 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących jaj oraz uchylającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 589/2008 (Dz.U.UE.L2O23.2465 z dnia 2023.11.08, dalej jako; rozporządzenie 2023/2465) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że jaja zostały nienależycie oznakowane, co doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Organu l instancji; • art. 8 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L.2002.31.1 z dnia 2002.02.01, dalej jako: rozporządzenie 178/2002) poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że wskazana na opakowaniu deklaracja dotycząca zakresów wagowych jest niezgodna z przepisami prawa żywnościowego, co w konsekwencji uniemożliwia konsumentom świadomy wybór spożywanej przez nich żywności; • art. 3 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz.U.2023.1980 z dnia 2023.09.25, dalej jako: ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych) poprzez błędne uznanie, że oznakowanie jaj nie spełniało wymagań jakości handlowej artykułów - rolno spożywczych. 2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: • art. 105 ust. 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: kodeks postępowania administracyjnego) poprzez jego niezastosowanie pomimo wystąpienia przesłanek wskazujących na bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Organu I Instancji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania; 2. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. - rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji w całości; 3. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. - zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw; 4. Na podstawie art. 119 pkt 2 skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o oddalenie skargi w całości oraz przychylił się do wniosku Skarżącej o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej zwanej "ppsa") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a [...] przychylił się do tego wniosku. Wobec tego sprawa została rozpoznana w tym trybie, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które uzasadniało wyeliminowanie jej z obrotu, prawnego. Z naruszeniem prawa wydano również decyzję w I instancji. Stosownie do art. 5 ust 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 2023/2465 z dnia 17 sierpnia 2023 roku uzupełniające Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) numer 1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących jaj oraz uchylające Rozporządzenie Komisji (WE) nr 589/2008 klasę wagową podaje się za pomocą odpowiednich liter lub nazw określonych w ust. 1 bądź też przez ich połączenie, i może być ona uzupełniona odpowiednimi zakresami wagowymi. Z kolei artykuł 5 ust. 1 rozporządzenia Nr 2023/2465 stanowi, że jaja klasy A klasyfikuje się według poniższych klas wagowych: b) L - duże: masa ≥ 63 g i < 73 g; c) M - średnie: masa ≥ 53 g i < 63 g; W kontrolowanych jajach podano w sposób prawidłowy klasę wagową za pomocą liter (M i L) i uzupełniono tę informację zakresami wagowymi z art. 5 ust. 1 w/w rozporządzenia, które były jasne i precyzyjne. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku b jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Natomiast stosownie do art, 3 pkt 5 w/w ustawy z dnia 21grudnia 2000 r. jakość handlowa, to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nie objęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Kwestię odpowiedzialności za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych reguluje art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (WE) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 20Ó2 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołujące (...), w którym stwierdza się, iż podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania tych wymogów. Ponadto art. 8 ust 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. W myśl przytoczonych wyżej przepisów podmiot wprowadzający artykuły rolno-spożywcze do obrotu jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego oraz deklaracją producenta. Należy zauważyć, że oznakowanie artykułów rolno - spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Zdaniem sądu skarżąca zasadnie podnosi, że oznakowanie jaj poddanych kontroli spełnia wymogi wskazane w art. 5 rozporządzenia 2023/2465 gdyż na etykiecie wskazano w sposób właściwy klasy wagowe "L - duże" dla [...] JAJA oraz "M - średnie" dla JAJA [...]. Dodatkowo jako uzupełnienie na zasadzie dobrowolności podano zakresy wagowe "73 g > masa ≥ 63 g" dla klasy wagowej L oraz "63 g >masa ≥ 53 g" dla klasy wagowej M. Powyższe deklaracje, które wskazane zostały na opakowaniu jaj mają dokładnie to samo znaczenie, jak przedziały wagowe wskazane w art. 5 rozporządzenia nr 2023/2465. Niewątpliwie deklaracja dotycząca zakresów wagowych ma być zgodna z przepisami prawa żywnościowego. Nie oznacza to jednak że wskazanie zakresu wagowego od wielkości najwyższej do najniższej a nie odwrotnie jest wadliwe. W istocie bowiem deklaracje wskazane na opakowaniu jaj mają dokładnie to samo znaczenie, jak przedziały wagowe wskazane w art. 5 ust 1 rozporządzenia 2023/2465. W związku z tym, oznakowanie przedmiotowych jaj stanowi oczywistą i rzetelną informacją dla przeciętnego konsumenta. Zatem nabywca jaj mógł dokonać świadomego wyboru spożywanej przez niego żywności i w żaden sposób nie został wprowadzony w błąd. W tym stanie rzeczy prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (w obu instancjach) było nieuzasadnione wobec czego sąd uchylił decyzje wydane zarówno przez organ I instancji jak i przez organ odwoławczy na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a., oraz umorzył postępowanie administracyjne w oparciu o art.145 §3 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.